Cán bộ cấp xã vướng mắc 29 bài toán cụ thể
Sáng 12/11, trả lời chất vấn của đại biểu Quốc hội về tình trạng người dân vẫn phải đi lại nhiều lần khi thực hiện thủ tục hành chính, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân cho rằng có 5 nguyên nhân chính.
Thứ nhất, các phần mềm chưa được kết nối đồng bộ.
Thứ hai, quy trình và biểu mẫu trên phần mềm chưa được điều chỉnh, thống nhất.
Thứ ba, dữ liệu chưa đầy đủ.
Thứ tư, thiết bị, đường truyền và công tác hỗ trợ kỹ thuật tại một số địa phương còn hạn chế.
Nguyên nhân thứ năm liên quan đến yếu tố con người. Một bộ phận người dân còn hạn chế về năng lực tiếp cận công nghệ số. Đáng chú ý, năng lực sử dụng công nghệ của một số cán bộ cấp xã cũng chưa đáp ứng yêu cầu.
Để khắc phục những hạn chế này, Bộ Khoa học và Công nghệ đang triển khai một số giải pháp nhằm nâng cao năng lực số cho cán bộ cơ sở, đồng thời chuẩn hóa và nhân rộng các phương thức giải quyết công việc hiệu quả.
Bộ trưởng cho biết Bộ đã ban hành Khung kiến trúc tổng thể số quốc gia và đang quyết liệt triển khai. Một trong những việc đang được thực hiện là trực tiếp xuống một số xã tại các địa phương để khảo sát, tìm hiểu những khó khăn trong quá trình thực thi nhiệm vụ.
Qua khảo sát thực tiễn tại các địa phương, Bộ đã thống kê được 29 bài toán cụ thể mà cán bộ cấp xã đang gặp phải.
"Từ những vấn đề này, Bộ đang xây dựng các lời giải tương ứng, hướng dẫn cán bộ tại từng địa bàn xử lý công việc. Sau khi hoàn thiện, các giải pháp sẽ được tổng quát hóa để có thể nhân rộng trên phạm vi rộng hơn", Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ thông tin.
Song song với đó, Bộ tiếp tục làm việc với cán bộ cấp xã để tìm hiểu cụ thể công việc hằng ngày, hằng tuần, hằng tháng; những nhiệm vụ phải thực hiện và các loại báo cáo cần hoàn thành. Trên cơ sở đó, Bộ sẽ tích hợp thành hệ thống bài giảng, cập nhật kiến thức và kỹ năng cần thiết, giúp cán bộ cấp xã nâng cao năng lực tiếp cận, sử dụng công nghệ số.
Quản trị AI phải cân bằng giữa phát triển và an toàn dữ liệu
Đối với vấn đề quản trị trí tuệ nhân tạo (AI), Bộ trưởng Vũ Hải Quân cho rằng thách thức lớn là làm thế nào vừa bảo đảm an toàn, bảo vệ dữ liệu, vừa tạo điều kiện cho công nghệ phát triển.
Theo Bộ trưởng, Việt Nam đã ban hành Luật Trí tuệ nhân tạo và đang xây dựng, triển khai các văn bản hướng dẫn. Trong đó, an toàn là một trong những nội dung đặc biệt quan trọng.
Ông nêu ví dụ về việc cán bộ, công chức sử dụng AI trong công việc. Việc đưa dữ liệu lên các nền tảng AI phải tuân thủ quy định pháp luật, đặc biệt đối với dữ liệu mật và những thông tin thuộc phạm vi cần bảo vệ. Tùy theo mức độ rủi ro và mục đích sử dụng, việc khai thác dữ liệu phải được kiểm soát phù hợp.
Một tình huống khác được Bộ trưởng đề cập là việc các nền tảng AI thu thập dữ liệu từ báo điện tử. Nếu cho phép AI truy cập và khai thác nội dung, lượng truy cập trực tiếp vào báo điện tử có thể giảm, trong khi dữ liệu lại được các hệ thống AI sử dụng. Ngược lại, nếu hạn chế hoàn toàn việc truy cập, cơ quan báo chí có thể mất đi cơ hội gia tăng lượng tiếp cận và hiện diện trên các nền tảng công nghệ mới.
Theo Bộ trưởng, đây là bài toán mà các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực nội dung số và AI phải cân nhắc giữa bảo vệ dữ liệu, quyền lợi của đơn vị sở hữu nội dung và yêu cầu phát triển công nghệ.
Về vai trò quản lý nhà nước, Bộ Khoa học và Công nghệ đã xây dựng các khung hướng dẫn liên quan đến đạo đức AI, đánh giá mức độ rủi ro và khuyến nghị đối với doanh nghiệp, nhà phát triển. Những hướng dẫn này nhằm xác định trường hợp nào có thể triển khai AI, trường hợp nào cần thận trọng và những yêu cầu cần đáp ứng để bảo đảm an toàn.
Hỗ trợ người cao tuổi tiếp cận công nghệ số
Một vấn đề khác được Bộ trưởng quan tâm là chính sách AI và chuyển đổi số dành cho người cao tuổi, người yếu thế và người dân ở vùng sâu, vùng xa.
Theo ông, trong quá trình xây dựng Luật Trí tuệ nhân tạo, nội dung phát triển xã hội số đã được quan tâm, trong đó có các nhóm đối tượng cần được hỗ trợ để không bị bỏ lại phía sau trong quá trình chuyển đổi số.
Bộ trưởng cho rằng để người dân ở vùng sâu, vùng xa và những nhóm yếu thế có thể tiếp cận công nghệ, cần giải quyết đồng thời ba điều kiện.
Trước hết là đưa sóng và đường truyền Internet đến với người dân. Tiếp đó là bảo đảm họ có thiết bị để truy cập các nền tảng số. Cuối cùng là tổ chức hướng dẫn, hỗ trợ kỹ năng sử dụng công nghệ.
Bộ trưởng đánh giá nền tảng Bình dân học vụ số do Quốc hội triển khai là một ví dụ có hiệu quả trong việc lan tỏa kiến thức và kỹ năng số tới nhiều cộng đồng.
Theo ông, bên cạnh hạ tầng và thiết bị, hoạt động hướng dẫn trực tiếp có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, giúp người dân từng bước hình thành kỹ năng và chủ động sử dụng các dịch vụ số.
