Những cú bắt tay, màn chào đón nồng nhiệt và các khoảnh khắc chụp ảnh được sắp đặt cẩn thận đã tạo nên ngày đầu tiên của Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Thâm Quyến hôm 18/11. Trung Quốc qua đó phô diễn những ưu tiên ngoại giao của mình trước thềm cuộc gặp thượng đỉnh ba bên dự kiến có sự tham gia của Nga.
Dưới đây là những diễn biến đáng chú ý trong ngày.
Ông Tập đích thân ra sân bay đón ông Trump
Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã phá vỡ thông lệ ngoại giao kéo dài nhiều thập kỷ khi trực tiếp ra sân bay Bảo An Thâm Quyến đón Tổng thống Mỹ Donald Trump.
Cái bắt tay giữa hai nhà lãnh đạo nhanh chóng chuyển thành một cái ôm ngắn. Cùng lúc đó, 5 tiêm kích J-10C bay qua bầu trời, nhả những dải khói đỏ, vàng và xanh lam để chào đón Tổng thống Mỹ.
Hãng thông tấn nhà nước Tân Hoa Xã cho biết ông Tập nhắc lại chuyến thăm Mỹ hồi tháng 9, khi ông Trump cùng phu nhân Melania ra sân bay đón nhà lãnh đạo Trung Quốc. Ông Tập nói: “Trung Quốc là quốc gia coi trọng lễ nghi và có truyền thống đáp lại những cử chỉ tương xứng”.
Chủ tịch Trung Quốc cũng kêu gọi xây dựng “mối quan hệ Trung Quốc - Mỹ mang tính xây dựng, ổn định về mặt chiến lược, dựa trên sự tôn trọng, công bằng và có đi có lại”. Về phần mình, ông Trump dành lời khen cho người đồng cấp, gọi ông Tập là “một nhà lãnh đạo vĩ đại”.
Trong khi đó, Tổng thống Nga Vladimir Putin, người đến Thâm Quyến trước ông Trump, được ông Thái Kỳ (Cai Qi), Ủy viên Thường vụ Bộ Chính trị Trung Quốc, ra đón.
Ba nhà lãnh đạo cùng xuất hiện trong một khung hình
Tại tiệc chiêu đãi cấp cao của Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC), ông Putin tiến đến bắt tay và trao đổi ngắn với ông Trump, trong khi ông Tập đứng gần đó.
Đây là lần đầu tiên cả ba nhà lãnh đạo xuất hiện cùng nhau trước công chúng. Họ cũng tham gia chụp ảnh tập thể chính thức cùng các lãnh đạo khác dự hội nghị APEC.
Khoảnh khắc này diễn ra trước cuộc gặp ba bên dự kiến vào ngày 19/11. Washington cho biết vấn đề cắt giảm vũ khí hạt nhân và tình hình Iran sẽ nằm trong những nội dung trọng tâm được đưa ra thảo luận.
Tuy nhiên, một quan chức cấp cao Mỹ nói rằng cuộc xung đột Ukraine sẽ không được đề cập, bởi “Trung Quốc thực sự không tham gia vào tiến trình đó”.
Dù vậy, ông Trump từng tuyên bố muốn thảo luận về phi hạt nhân hóa, Iran và “chủ đề yêu thích của tôi, Ukraine”.
Tầm nhìn chung của ông Tập và ông Putin
Trước đó, ông Tập và ông Putin đã có cuộc gặp song phương, trong đó hai nhà lãnh đạo nêu bật tầm nhìn chung về một thế giới đa cực.
Ông Tập kêu gọi Trung Quốc và Nga cùng “dẫn dắt và thúc đẩy quá trình đa cực hóa thế giới cũng như dân chủ hóa các quan hệ quốc tế”.
Về phần mình, ông Putin cho biết hai nước đang hướng tới “một trật tự thế giới đa cực công bằng hơn”, đồng thời nhận định việc sử dụng sức ép kinh tế để cưỡng ép các quốc gia khác đã trở thành “chuyện của quá khứ”.
Những tuyên bố này tiếp tục cho thấy Moscow và Bắc Kinh muốn thúc đẩy một trật tự quốc tế trong đó quyền lực không tập trung vào một số cường quốc phương Tây.
Quan hệ với các nước trong khu vực
Ông Trump đến Thâm Quyến ngay sau chuyến thăm Manila, nơi ông thúc đẩy tăng cường quan hệ thương mại và an ninh giữa Mỹ với Philippines, đồng thời tái khẳng định hợp tác với các đối tác trong nhóm Bộ tứ (Quad), gồm Nhật Bản, Ấn Độ và Australia.
Tuy nhiên, chuyến công du châu Á của Tổng thống Mỹ cũng vấp phải chỉ trích trong nước. Lãnh đạo phe Dân chủ tại Thượng viện Chuck Schumer cáo buộc ông Trump coi Manila “chẳng khác nào một điểm dừng chân trên đường tới cuộc gặp với ông Tập Cận Bình, ông Vladimir Putin và thậm chí có thể cả ông Kim Jong-un”.
Trước đó, ông Trump từng đề cập khả năng gặp nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un, nhưng đến nay chưa có thông báo chính thức nào về cuộc gặp này.
Trong khi đó, Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi, người đã gặp ông Trump tại Manila, chỉ được đón tiếp ở cấp độ thấp hơn tại sân bay khi đến Thâm Quyến.
Sau đó, bà Takaichi và ông Tập đã trao đổi lời chào tại tiệc chiêu đãi. Đây là lần tiếp xúc chính thức đầu tiên giữa hai nhà lãnh đạo kể từ khi bà Takaichi đưa ra phát biểu hồi năm ngoái rằng một cuộc khủng hoảng tại eo biển Đài Loan có thể dẫn đến việc Nhật Bản can thiệp quân sự.
Bắc Kinh coi Đài Loan là một phần lãnh thổ Trung Quốc và chưa bao giờ từ bỏ khả năng sử dụng vũ lực để thống nhất hòn đảo với đại lục.
Trong khi đó, Nhật Bản và Mỹ, cũng như phần lớn các quốc gia khác, không công nhận Đài Loan là một quốc gia độc lập.
Ông Tập Cận Bình phá lệ ra sân bay đón ông Trump, phát tín hiệu đặc biệt trước cuộc gặp với ông Putin
Theo SCMP