Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 16/7 công bố giải mật một loạt tài liệu tình báo mà ông cho rằng chứng minh Trung Quốc đã can thiệp vào các cuộc bầu cử tại Mỹ, qua đó nối lại những cáo buộc kéo dài nhiều năm liên quan đến tính minh bạch của hệ thống bầu cử.
Động thái diễn ra trong bối cảnh cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tháng 11 đang đến gần, khi đảng Cộng hòa phải bảo vệ thế đa số tại Quốc hội và đối mặt nguy cơ mất quyền kiểm soát Hạ viện hoặc Thượng viện.
Trong bài phát biểu kéo dài khoảng 25 phút, ông Trump tiếp tục coi an ninh bầu cử là một trong những chủ đề trọng tâm của chiến dịch chính trị, đồng thời kêu gọi Quốc hội thông qua các quy định mới về xác minh danh tính và quốc tịch của cử tri.
Tuy nhiên, các cáo buộc mới của ông đi ngược với kết luận của cộng đồng tình báo Mỹ công bố năm 2021, trong đó khẳng định không có bằng chứng cho thấy Bắc Kinh đã thay đổi kết quả cuộc bầu cử tổng thống năm 2020.
Ông Trump nói Trung Quốc thu thập dữ liệu cử tri Mỹ
Theo ông Trump, các tài liệu vừa được giải mật cho thấy Trung Quốc đã thu thập trái phép khoảng 220 triệu hồ sơ cử tri Mỹ, bao gồm tên, địa chỉ và nhiều dữ liệu được sử dụng trong quá trình đăng ký bỏ phiếu.
Ông cũng cáo buộc một số cơ quan tình báo Mỹ đã cố tình che giấu quy mô hoạt động của Bắc Kinh.
Tuy nhiên, báo cáo đánh giá không mật của cộng đồng tình báo Mỹ năm 2021 từng kết luận không có dấu hiệu cho thấy bất kỳ quốc gia nào tìm cách hoặc thành công trong việc thay đổi các yếu tố kỹ thuật của cuộc bầu cử năm 2020, bao gồm hệ thống đăng ký cử tri, lá phiếu, quá trình kiểm phiếu hay kết quả cuối cùng.
Đáng chú ý, báo cáo này được thực hiện dưới thời ông John Ratcliffe, khi đó là Giám đốc Tình báo Quốc gia trong nhiệm kỳ đầu của ông Trump và hiện là Giám đốc CIA.
Theo Reuters, trước bài phát biểu, một số quan chức Nhà Trắng cũng bày tỏ lo ngại rằng việc công bố các tài liệu liên quan đến Trung Quốc có thể gây hiểu nhầm.
Đại sứ quán Trung Quốc tại Washington ngay sau đó bác bỏ các cáo buộc.
"Trung Quốc chưa bao giờ và sẽ không bao giờ can thiệp vào cuộc bầu cử tổng thống của Mỹ", người phát ngôn Lưu Xương (Liu Chang) tuyên bố.
Nhiều tài liệu không ủng hộ cáo buộc
Ông Trump còn tuyên bố sẽ giải mật thêm nhiều tài liệu hé lộ những "lỗ hổng gây sốc" trong hệ thống bầu cử Mỹ.
Tuy nhiên, theo Reuters, nhiều tài liệu được công bố lại không củng cố cho các lập luận của ông hoặc hoàn toàn không liên quan đến hạ tầng bầu cử Mỹ.
Một tài liệu của CIA được lập hồi tháng trước thực chất đề cập đến cuộc bầu cử tại Venezuela.
Một tài liệu khác nhận định hệ thống kiểm phiếu của Mỹ rất khó bị thao túng trên quy mô đủ lớn để làm thay đổi kết quả bầu cử.
Trong khi đó, một báo cáo khác của CIA cho biết tình báo Trung Quốc từng theo dõi chiến dịch tranh cử của ông Joe Biden, nhưng đồng thời khẳng định Bắc Kinh "không có ý định tiến hành hoạt động bí mật nhằm tác động đến kết quả bầu cử", dù để ngỏ khả năng có thể thay đổi quyết định trong tương lai.
Phó Chủ tịch Ủy ban Tình báo Thượng viện, Thượng nghị sĩ Dân chủ Mark Warner, bác bỏ hoàn toàn các cáo buộc của ông Trump.
"Những 'quả bom' mà ông Trump nói về Trung Quốc hoàn toàn không có cơ sở. Các cơ quan tình báo Mỹ đều thống nhất rằng Trung Quốc thậm chí không cố gắng thay đổi bất kỳ lá phiếu nào trong cuộc bầu cử năm 2020", ông Warner tuyên bố.
Đảng Dân chủ cảnh báo nguy cơ chính trị hóa tình báo
Trước bài phát biểu của ông Trump, các nghị sĩ Dân chủ thuộc Ủy ban Tình báo Hạ viện đã gửi thư tới Quyền Giám đốc Tình báo Quốc gia Bill Pulte cùng lãnh đạo FBI, CIA và NSA, kêu gọi các cơ quan này không để tình báo bị sử dụng nhằm phục vụ các cáo buộc sai lệch về an ninh bầu cử.
Reuters cho biết hai trong ba đài truyền hình lớn của Mỹ cùng CNN đã quyết định không phát trực tiếp bài phát biểu trên các kênh chính, điều vốn chỉ xảy ra khi Nhà Trắng đưa ra những phát biểu không được coi là sự kiện quốc gia đặc biệt quan trọng.
Kể từ khi trở lại Nhà Trắng đầu năm 2025, ông Trump đã nhiều lần tìm cách mở rộng vai trò của chính phủ liên bang trong quản lý bầu cử - lĩnh vực vốn thuộc thẩm quyền của từng bang theo Hiến pháp Mỹ.
Ông cũng tiếp tục thúc đẩy Quốc hội thông qua dự luật SAVE America Act, yêu cầu cử tri phải xuất trình giấy tờ tùy thân có ảnh khi bỏ phiếu, chứng minh quốc tịch Mỹ khi đăng ký và chia sẻ dữ liệu cử tri giữa các bang với chính phủ liên bang.
Đảng Dân chủ và các tổ chức bảo vệ quyền bầu cử cho rằng gian lận bầu cử tại Mỹ xảy ra rất hiếm và cảnh báo các quy định mới có thể khiến nhiều cử tri hợp pháp gặp khó khăn khi tham gia bỏ phiếu.
Trong nội bộ đảng Cộng hòa, một số lãnh đạo cũng khuyến nghị ông Trump nên tập trung vào các vấn đề kinh tế và chi phí sinh hoạt thay vì tiếp tục nhắc đến cuộc bầu cử năm 2020.
Lãnh đạo phe Cộng hòa tại Thượng viện John Thune cho biết ưu tiên hiện nay là cuộc bầu cử năm 2026, không phải cuộc bầu cử đã diễn ra cách đây nhiều năm.
Trong khi đó, lãnh đạo phe Dân chủ tại Thượng viện Chuck Schumer cáo buộc Nhà Trắng có thể tìm cách tác động đến cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ sắp tới.
"Họ biết rằng họ không thể chiến thắng một cách công bằng, vì vậy chúng tôi không loại trừ khả năng họ sẽ thử mọi cách có thể", ông Schumer nói.
Theo Reuters
