Năm 2020, trong nhiệm kỳ đầu tiên của ông Donald Trump, ông Maduro bị truy tố tại Tòa án Quận phía Nam bang New York với các cáo buộc “khủng bố ma túy”, âm mưu nhập khẩu cocaine vào Mỹ và nhiều tội danh liên quan khác.
Chính quyền ông Trump khi đó đã treo thưởng 15 triệu USD cho việc bắt giữ nhà lãnh đạo Venezuela. Mức tiền thưởng này được nâng lên 25 triệu USD vào những ngày cuối của chính quyền Joe Biden, hồi đầu tháng 1/2025, và tiếp tục tăng lên 50 triệu USD vào tháng 8/2025 sau khi ông Trump trở lại Nhà Trắng nhiệm kỳ thứ hai và đưa tổ chức Cartel de los Soles vào danh sách tổ chức khủng bố nước ngoài. Chính quyền Mỹ cáo buộc ông Maduro là thủ lĩnh của tổ chức này, mà Washington mô tả là một mạng lưới tội phạm.
“Cáo buộc này, tuyên bố này rằng chế độ Maduro là một tổ chức khủng bố ma túy không dựa trên những lời lẽ chính trị hay suy đoán. Nó dựa trên các bằng chứng đã được trình lên bồi thẩm đoàn liên bang tại Quận phía Nam New York, nơi đã ban hành cáo trạng”, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio phát biểu tại một cuộc họp báo hồi tháng trước.
Trong một bài đăng trên mạng xã hội vào sáng sớm 3/1, ông Trump cho biết ông Maduro đã bị bắt “phối hợp với lực lượng thực thi pháp luật Mỹ” và hứa sẽ công bố thêm chi tiết trong ngày.
Thượng nghị sĩ Cộng hòa Mike Lee của bang Utah cho biết ông đã trao đổi với ông Rubio vào sáng thứ Bảy và nhà ngoại giao hàng đầu của Mỹ nói với ông rằng “ông Nicolas Maduro đã bị lực lượng Mỹ bắt giữ để đưa ra xét xử trước các cáo buộc hình sự tại Mỹ, và hành động quân sự mà chúng ta chứng kiến tối nay được triển khai nhằm bảo vệ và hỗ trợ việc thực thi lệnh bắt giữ đó”.
Thứ trưởng Ngoại giao Mỹ Christopher Landau viết trên mạng xã hội X rằng chiến dịch của chính quyền đã mở ra “một bình minh mới cho Venezuela”.
Phản ứng từ Venezuela, Nga và Iran
Về phía quốc tế, Venezuela đã yêu cầu triệu tập một cuộc họp khẩn cấp của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc để đáp trả cuộc tấn công của Mỹ, theo Ngoại trưởng Yván Gil Pinto.
“Không có cuộc tấn công hèn nhát nào có thể khuất phục được sức mạnh của nhân dân này, những người sẽ giành chiến thắng”, ông Gil Pinto viết trên Telegram, đồng thời chia sẻ bức thư gửi tới Liên Hợp Quốc.
Bộ Ngoại giao Nga đã lên án điều mà họ gọi là “một hành động xâm lược vũ trang nhằm vào Venezuela” của Mỹ, đồng thời khẳng định mọi “lý do biện minh” cho các hành động như vậy đều “không thể chấp nhận được”.
“Chúng tôi tái khẳng định sự đoàn kết với nhân dân Venezuela và sự ủng hộ đối với đường lối của ban lãnh đạo Bolivar trong việc bảo vệ lợi ích quốc gia và chủ quyền của đất nước”, Bộ Ngoại giao Nga nêu trong một tuyên bố.
Cơ quan này cũng nhấn mạnh rằng Mỹ Latinh phải “tiếp tục là một khu vực hòa bình”.
“Trong tình hình hiện nay, điều quan trọng hàng đầu là ngăn chặn leo thang hơn nữa và tập trung tìm kiếm lối thoát thông qua đối thoại”, tuyên bố cho biết. “Venezuela phải được bảo đảm quyền tự quyết định vận mệnh của mình, không chịu bất kỳ sự can thiệp mang tính hủy hoại nào từ bên ngoài, đặc biệt là can thiệp quân sự”.
Theo Bộ Ngoại giao Nga, Đại sứ quán Nga tại thủ đô Caracas vẫn đang hoạt động bình thường, đồng thời cho biết: “Hiện chưa có thông tin nào về việc công dân Nga bị ảnh hưởng”.
Iran, một đồng minh chủ chốt của Venezuela, đã lên án cuộc tấn công quân sự của Mỹ nhằm vào quốc gia Nam Mỹ này, theo hãng thông tấn nhà nước Iran Press TV.
Bộ Ngoại giao Iran cho biết cuộc tấn công bị cáo buộc vi phạm chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của Venezuela cũng như Hiến chương Liên hợp quốc, Press TV đưa tin.
“Hành động gây hấn quân sự của Mỹ chống lại một quốc gia độc lập là thành viên của Liên hợp quốc là sự vi phạm nghiêm trọng hòa bình và an ninh khu vực và quốc tế, hậu quả của nó sẽ ảnh hưởng đến toàn bộ hệ thống quốc tế”, bộ này tuyên bố.
Cuba và Colombia lên tiếng
Cuba và Colombia đã bày tỏ quan ngại sâu sắc về một cuộc tấn công dường như do Mỹ thực hiện nhằm vào Venezuela sau khi nhiều tiếng nổ được nghe thấy ở thủ đô nước này.
Tổng thống Cuba Miguel Diaz-Canel tuyên bố rằng quốc gia của ông “lên án và khẩn cấp yêu cầu cộng đồng quốc tế phản ứng trước cuộc tấn công tội ác của Mỹ vào Venezuela”. Ông nói thêm rằng “vùng hòa bình của chúng ta đang bị tấn công một cách tàn bạo. Chủ nghĩa khủng bố nhà nước chống lại người dân Venezuela dũng cảm và chống lại châu Mỹ của chúng ta”.
Tổng thống Colombia Gustavo Petro có giọng điệu thận trọng hơn, nói rằng chính phủ của ông đang theo dõi “với mối quan ngại sâu sắc các báo cáo về các vụ nổ và hoạt động trên không bất thường được ghi nhận trong những giờ gần đây ở… Venezuela, cũng như sự leo thang căng thẳng trong khu vực”.
Ông nói thêm: “Chính phủ Colombia bác bỏ bất kỳ hành động quân sự đơn phương nào có thể làm trầm trọng thêm tình hình hoặc gây nguy hiểm cho dân thường”.
Cựu Tổng thống Bolivia Evo Morales tuyên bố rằng ông “mạnh mẽ và dứt khoát lên án việc Mỹ ném bom Venezuela”. Ông nói: “Đây là một hành động xâm lược đế quốc tàn bạo vi phạm chủ quyền của Venezuela. Chúng tôi bày tỏ sự đoàn kết hoàn toàn với nhân dân Venezuela trong cuộc kháng chiến. Venezuela không đơn độc”.
Theo CNN
