Khi phần lớn châu Âu oằn mình dưới đợt nắng nóng lịch sử với nền nhiệt có nơi lên tới 40 độ C, một cuộc chạy đua khác cũng đang diễn ra âm thầm nhưng không kém phần quyết liệt: săn mua điều hòa. Trong bối cảnh nhu cầu tăng vọt, các nhà sản xuất Trung Quốc đang đẩy mạnh xuất khẩu sang châu Âu, nhưng nguồn cung vẫn không theo kịp cơn khát làm mát của người dân.
Đợt nắng nóng cực đoan bắt đầu quét qua Pháp, Bỉ và Hà Lan suốt hơn một tuần trước khi lan sang Đức, Ba Lan và Cộng hòa Séc, biến nhiều thành phố vốn nổi tiếng với khí hậu ôn hòa thành những "lò nung" khổng lồ.
Đối với nhiều người dân Pháp, đây không còn là hiện tượng hiếm gặp. Trong vài năm gần đây, các đợt nắng nóng liên tiếp xuất hiện với cường độ ngày càng lớn. Nhiệt độ 39-40 độ C, từng được xem là điều khó tưởng tượng tại Paris, giờ dần trở thành thực tế đáng lo ngại.
Điều khiến người dân Pháp gặp khó khăn hơn là điều hòa nhiệt độ vẫn chưa phải thiết bị phổ biến như tại Trung Quốc hay Mỹ. Phần lớn nhà ở được xây dựng để giữ nhiệt vào mùa đông thay vì chống nóng vào mùa hè.
Một phóng viên thường xuyên đưa tin về các đợt nắng nóng tại Pháp trong nhiều năm cho biết trước đây ông luôn quan sát cảnh người dân đổ xô đi mua quạt và điều hòa từ văn phòng có hệ thống làm mát đầy đủ. Nhưng năm nay, sau khi chuyển sang làm việc tại nhà, ông cũng trở thành một phần của "làn sóng săn điều hòa" khi căn hộ không được trang bị thiết bị làm mát.
Khi đến cửa hàng điện máy Darty gần nhà vào ngày 19/6, những gì ông nhìn thấy chỉ là các kệ hàng trống trơn. Tình trạng tương tự cũng diễn ra tại chi nhánh thứ hai.
Cuối cùng, ông phải đặt mua một chiếc điều hòa di động cỡ nhỏ thông qua Joybuy – nền tảng thương mại điện tử của JD.com tại châu Âu.
Một người bạn của ông làm việc tại Joybuy cho biết ông đã rất may mắn vì sản phẩm gần như đã bán hết trên toàn bộ hệ thống. Chỉ vài ngày sau, nhiều người quen khác cũng xác nhận không còn điều hòa nào trên website.
Không chỉ các nền tảng thương mại điện tử, tình trạng khan hàng còn xuất hiện ở nhiều quốc gia.
Tại Đức, thậm chí đã xuất hiện một website chuyên theo dõi tình trạng tồn kho của mẫu điều hòa PortaSplit do hãng Midea của Trung Quốc sản xuất. Đây là dòng điều hòa dạng tách có thể tự lắp đặt mà không cần kỹ thuật viên nên nhanh chóng được người tiêu dùng châu Âu ưa chuộng.
Khi truy cập trang web này vào cuối tuần, hệ thống đang theo dõi tồn kho tại 1.176 cửa hàng nhưng chỉ còn duy nhất một cửa hàng vẫn còn sản phẩm.
Xuất khẩu điều hòa Trung Quốc tăng vọt
Các nhà sản xuất Trung Quốc đang hưởng lợi rõ rệt từ nhu cầu bùng nổ tại châu Âu.
Theo số liệu mới nhất của Tổng cục Hải quan Trung Quốc, riêng trong tháng 5, kim ngạch xuất khẩu điều hòa sang Pháp đạt khoảng 3,33 triệu USD, tăng tới 186,2% so với cùng kỳ năm trước.
Xuất khẩu sang Đức đạt 2,82 triệu USD, tăng 69,6%, trong khi Hà Lan đạt 7,69 triệu USD, tăng tới 139,1%.
Giới phân tích lưu ý rằng số liệu của Hà Lan có thể cao hơn thực tế tiêu dùng nội địa vì cảng Rotterdam là cửa ngõ trung chuyển hàng hóa lớn vào toàn bộ Liên minh châu Âu.
Châu Âu nóng lên nhanh nhất thế giới
Ngay từ năm 2024, Liên minh châu Âu đã cảnh báo châu Âu là lục địa nóng lên nhanh nhất thế giới, với tốc độ tăng nhiệt gấp đôi mức trung bình toàn cầu.
Tuy nhiên, nhiều quốc gia vẫn chưa kịp thích ứng.
Tại Pháp, theo số liệu chính phủ công bố hồi tháng 4, chỉ khoảng 18-26% hộ gia đình được trang bị điều hòa nhiệt độ, thấp hơn đáng kể so với các quốc gia Nam Âu như Tây Ban Nha, Italy hay Hy Lạp.
Trước làn sóng chỉ trích, Tổng thống Emmanuel Macron bảo vệ các chính sách ứng phó biến đổi khí hậu của chính phủ, đồng thời cho rằng mức độ cực đoan của đợt nắng nóng hiện nay vượt xa mọi kịch bản từng có.
"Không thể thích ứng ngay lập tức với một đỉnh nhiệt chưa từng xuất hiện trong lịch sử nước Pháp cũng như chưa từng có ở châu Âu," ông Macron phát biểu hôm thứ Năm tuần trước, cùng ngày chính phủ Pháp kích hoạt mức cảnh báo cao nhất đối với hệ thống y tế.
Đến nay, cơ quan y tế Pháp vẫn chưa công bố thống kê chính thức về số người tử vong liên quan đến nắng nóng.
Người dân xoay xở đủ cách để chống nóng
Trong khi chưa thể mua được điều hòa, hàng triệu người Pháp buộc phải tìm mọi cách để hạ nhiệt. Nhiều người chọn ngủ qua đêm trong các công viên, ngâm mình dưới kênh đào hoặc nhảy xuống các đài phun nước giữa thành phố.
Tuy nhiên, những biện pháp này cũng kéo theo rủi ro.
Theo Bộ trưởng Thể thao Pháp Marina Ferrari, kể từ khi đợt nắng nóng bắt đầu, đã có 55 người thiệt mạng do đuối nước.
Dù vậy, chính phủ Pháp vẫn khẳng định việc lắp đặt thêm điều hòa không phải lời giải căn cơ. Bộ trưởng Môi trường Monique Barbut cho biết bà "kinh hoàng" khi nghe ý kiến cho rằng chỉ cần lắp điều hòa khắp nơi là có thể giải quyết vấn đề.
"Bạn nghĩ điều đó sẽ ngăn được cháy rừng hay cứu được động vật khỏi chết sao? Đó không phải là thích ứng với biến đổi khí hậu mà chỉ là một biện pháp ứng phó khẩn cấp," bà nhấn mạnh.
Các chuyên gia cho rằng trong dài hạn, châu Âu sẽ phải đầu tư nhiều hơn vào quy hoạch đô thị, tăng diện tích cây xanh, cải tạo nhà ở theo hướng chống nóng và nâng cấp hạ tầng thay vì chỉ phụ thuộc vào điều hòa nhiệt độ khi các đợt nắng nóng cực đoan ngày càng xuất hiện với tần suất dày đặc.
Theo Reuters, SCMP
