Mỹ và Iran đã nhất trí tạm dừng các hành động quân sự gần đây tại Vịnh Ba Tư và nối lại các cuộc đàm phán nhằm giải quyết bất đồng liên quan đến eo biển Hormuz. Một quan chức Mỹ cho biết động thái này đã làm dấy lên hy vọng cứu vãn thỏa thuận hòa bình tạm thời vốn đang đứng trước nguy cơ đổ vỡ sau nhiều ngày hai bên liên tục đáp trả lẫn nhau bằng các cuộc tấn công.
"Tất cả các cuộc đàm phán kỹ thuật về các nội dung trong Biên bản ghi nhớ (MoU) sẽ được tiếp tục. Hiện tại, cả hai bên sẽ hạ nhiệt và tàu thuyền có thể lưu thông tự do", vị quan chức Mỹ cho biết, đề cập đến Biên bản ghi nhớ gồm 14 điểm được hai nước ký ngày 17/6, trong đó có điều khoản mở lại eo biển Hormuz cho hoạt động hàng hải.
Axios, cơ quan truyền thông đầu tiên đưa tin về việc hai bên ngừng các hành động quân sự, dẫn lời một quan chức cấp cao của Mỹ, các cuộc đàm phán sẽ được nối lại tại Qatar vào ngày 30/6.
Việc quay trở lại bàn đàm phán diễn ra sau nhiều ngày căng thẳng leo thang. Khủng hoảng bùng phát trở lại kể từ khi một đầu đạn của Iran đánh trúng một tàu hàng tại eo biển Hormuz hôm 25/6. Sau vụ việc, cả Washington và Tehran đều cáo buộc đối phương vi phạm lệnh ngừng bắn tạm thời đạt được ngày 17/6.
Rạng sáng 28/6, Iran đã phóng tên lửa và máy bay không người lái nhằm vào các căn cứ quân sự của Mỹ tại Kuwait và Bahrain, chỉ ít giờ sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố Cộng hòa Hồi giáo Iran sẽ "không còn tồn tại" nếu không tuân thủ thỏa thuận chấm dứt xung đột.
Trong khi đó, Israel cho biết lực lượng nước này tiếp tục tiến hành các cuộc không kích nhằm vào Hezbollah tại Lebanon trong ngày 28/6, phá hủy hệ thống hạ tầng ngầm của lực lượng này tại một ngôi làng ở miền Nam Lebanon. Đây là đợt tấn công mới nhất sau cuộc không kích hôm trước đó, diễn ra ngay sau khi Israel và Lebanon đạt được một thỏa thuận ngừng bắn mới. Tehran nhiều lần tuyên bố giao tranh tại Liban phải chấm dứt nếu muốn duy trì thỏa thuận hòa bình rộng hơn trong khu vực.
Trước đó, quân đội Mỹ cũng xác nhận đã tiến hành thêm một đợt không kích nhằm vào Iran chỉ vài giờ sau khi một tàu chở dầu bị tấn công tại eo biển Hormuz - tuyến vận tải năng lượng quan trọng bậc nhất thế giới, nơi phần lớn hoạt động hàng hải đã bị Tehran hạn chế trong thời gian xung đột.
Trên mạng xã hội Truth Social trước khi Axios đưa tin về việc hạ nhiệt căng thẳng, Tổng thống Donald Trump viết rằng: "Sẽ đến lúc chúng ta không thể tiếp tục kiềm chế và buộc phải hoàn tất bằng biện pháp quân sự công việc mà chúng ta đã khởi đầu rất thành công."
Ông tiếp tục cảnh báo: "Nếu điều đó xảy ra, Cộng hòa Hồi giáo Iran sẽ không còn tồn tại."
Thỏa thuận hòa bình tạm thời gồm 14 điểm được ký ngày 17/6 nhằm chấm dứt cuộc xung đột do Mỹ và Israel phát động từ ngày 28/2, đồng thời mở lại eo biển Hormuz trong khi các bên tiếp tục đàm phán về những vấn đề gai góc, bao gồm chương trình hạt nhân của Iran.
Bạo lực và các cáo buộc tiếp diễn sau thỏa thuận hòa bình
Một vòng đàm phán trung gian do Phó Tổng thống Mỹ J.D. Vance và Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Baqer Qalibaf dẫn đầu đã diễn ra tại Thụy Sĩ cách đây một tuần. Sau cuộc gặp, Washington đã nới lỏng một số lệnh trừng phạt đối với Tehran. Tuy nhiên, giao tranh sau đó không những không chấm dứt mà còn tiếp tục leo thang.
Khoảng một giờ sau tuyên bố cứng rắn của ông Trump, quân đội Kuwait cho biết hệ thống phòng không nước này đã phải đánh chặn nhiều tên lửa và máy bay không người lái, trong khi Bahrain cũng kích hoạt còi báo động trên toàn quốc.
Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) sau đó tuyên bố hải quân và không quân của lực lượng này đã tiến hành các cuộc tấn công bằng tên lửa và UAV nhằm vào các căn cứ quân sự của Mỹ tại Kuwait và Bahrain.
Theo IRGC, các cuộc không kích của Mỹ đã vi phạm lệnh ngừng bắn và "sẽ khiến toàn bộ tiến trình ngoại giao bị đình chỉ hoàn toàn". Bộ chỉ huy hải quân IRGC còn tuyên bố các căn cứ quân sự Mỹ trong khu vực "sẽ phải trải qua địa ngục trong những ngày tới".
Một quan chức Mỹ xác nhận với Reuters rằng Iran đã nhắm mục tiêu vào các cơ sở quân sự của Mỹ. Tuy nhiên, đến thời điểm hiện tại chưa ghi nhận thương vong hay thiệt hại lớn đối với lực lượng Mỹ tại Trung Đông, dù tình hình vẫn đang tiếp tục diễn biến.
Vài giờ sau, Bahrain một lần nữa phải kích hoạt còi báo động khi giới chức nước này cho biết một cuộc tấn công của Iran đã làm hư hại một tòa nhà dân cư tại tỉnh Muharraq nhưng không gây thương vong. Bahrain đồng thời kêu gọi Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc họp khẩn để xem xét trách nhiệm của Iran.
Trong khi đó, quân đội Kuwait thông báo đã đánh chặn thành công hai tên lửa đạn đạo mà không ghi nhận thiệt hại hay thương vong nào.
Ở một diễn biến khác, Qatar cho biết một công dân nước này đã thiệt mạng sau khi bị mảnh đạn găm trúng trên một con tàu từng mất liên lạc hôm 27/6. Một người khác cũng bị thương trong vụ việc mà Bộ Nội vụ Qatar cho biết có liên quan đến "các hoạt động quân sự trong khu vực", nhưng không nêu rõ địa điểm cũng như bên chịu trách nhiệm.
Theo Reuters
