Trước thềm triển lãm quốc phòng Eurosatory 2026 tại Paris, công ty quốc phòng Milrem Robotics của Estonia đã công bố một kế hoạch mới có thể làm thay đổi cách NATO bảo vệ sườn phía đông của liên minh. Theo đề xuất này, NATO sẽ xây dựng các khu vực phòng thủ bằng robot và hệ thống tự động kéo dài từ Phần Lan đến Ba Lan, trong đó các phương tiện không người lái sẽ trở thành tuyến phòng thủ đầu tiên trước mọi mối đe dọa.
Ý tưởng cốt lõi của kế hoạch là sử dụng các hệ thống tự động để đối phó với máy bay không người lái và tăng cường an ninh biên giới. Thay vì phụ thuộc chủ yếu vào lực lượng dự bị đông đảo, NATO có thể triển khai các nền tảng không người lái để phát hiện, theo dõi và ngăn chặn mục tiêu từ xa trước khi chúng tiếp cận binh sĩ tiền tuyến. Milrem Robotics cho rằng mô hình này sẽ giúp nâng cao khả năng sẵn sàng chiến đấu của NATO ở khu vực phía đông, đồng thời giảm chi phí và hạn chế thương vong cho quân nhân.
“Những gì đang diễn ra tại Ukraine cho thấy rất rõ rằng quy mô lực lượng và khả năng sẵn sàng chiến đấu vẫn đóng vai trò quan trọng, nhưng cách tạo ra những năng lực đó cần phải thay đổi,” Giám đốc điều hành Milrem Robotics, ông Kuldar Väärsi, nhận định.
Ông cho rằng việc “robot hóa” sườn phía đông NATO sẽ cho phép liên minh tạo ra một lớp phòng thủ thường trực, nơi các hệ thống không người lái là lực lượng tiếp xúc đầu tiên với đối phương, chịu tổn thất thay cho con người và tạo thêm thời gian cho quá trình ra quyết định mà không phải lập tức đặt binh sĩ vào vòng nguy hiểm.
Lá chắn robot dọc biên giới NATO
Theo đề xuất của Milrem, các “khu vực robot và hệ thống tự động” (RAS) sẽ được triển khai dọc tuyến biên giới phía đông NATO dài khoảng 3.500 km. Những khu vực này đóng vai trò như các vị trí phòng thủ thường trực, luôn trong trạng thái sẵn sàng phản ứng nhanh trước các mối đe dọa.
Thay vì tập trung số lượng lớn robot ở một địa điểm, mô hình mới sẽ phân tán nhiều hệ thống không người lái tại các vị trí được bảo vệ và có thể kích hoạt nhanh chóng khi cần thiết. Theo Milrem, cách bố trí này sẽ giúp các hệ thống sống sót tốt hơn trước hỏa lực đối phương, đồng thời duy trì năng lực phòng thủ liên tục.
Công ty Estonia cho rằng mạng lưới robot này sẽ tạo thêm thời gian cho NATO đánh giá tình hình và chuẩn bị phương án phản ứng trước khi các mối đe dọa chạm tới tuyến đầu. Điều đó cũng có thể giúp giảm nhu cầu huy động lực lượng dự bị trong các tình huống khẩn cấp tại biên giới.
Kết hợp cảm biến và phương tiện tự động
Kế hoạch của Milrem kết nối nhiều loại nền tảng không người lái khác nhau. Robot mặt đất, máy bay không người lái, cùng các hệ thống trinh sát và giám sát hiện có sẽ hoạt động trong cùng một mạng lưới liên lạc thống nhất.
Trung tâm của hệ thống là nền tảng chỉ huy và kiểm soát ARCOS. Đây là phần mềm có nhiệm vụ điều phối các đơn vị tự động và kết nối chúng với những hệ thống quản lý chiến trường đang được NATO sử dụng.
Milrem cũng đề xuất sử dụng các phương tiện robot hiện có của hãng như xe mặt đất không người lái THeMIS và xe chiến đấu robot HAVOC. Những nền tảng này sẽ đảm nhận các nhiệm vụ chiến đấu nguy hiểm, cho phép các hệ thống tự động xử lý các mối đe dọa trong môi trường rủi ro cao trước khi binh sĩ được triển khai.
Hệ thống tự động sẽ đối đầu kẻ địch trước
Trong mô hình tác chiến mà Milrem đề xuất, các đơn vị robot sẽ là lực lượng đầu tiên tiếp xúc với đối phương. Chúng sẽ đảm nhận nhiệm vụ hỏa lực trực tiếp và chống máy bay không người lái, tạo thành lớp phòng thủ đầu tiên trên chiến trường.
Theo công ty, lớp phòng thủ này có thể làm chậm đà tiến công của đối phương, đồng thời giúp các chỉ huy có thêm thời gian đánh giá tình hình. Các loại vũ khí tầm xa truyền thống vẫn được sử dụng cho các cuộc tấn công chiều sâu, trong khi các hệ thống tự động đảm nhận những nhiệm vụ nguy hiểm nhất ở tuyến đầu.
Mục tiêu của mô hình này là giảm thiểu rủi ro cho binh sĩ trong giai đoạn đầu của xung đột và bảo toàn sức chiến đấu cho các chiến dịch tiếp theo.
Bài học từ chiến trường hiện đại
Kế hoạch của Milrem được xây dựng dựa trên những bài học rút ra từ cuộc chiến tại Ukraine, nơi máy bay không người lái và công nghệ tự động đã trở thành yếu tố không thể thiếu trên chiến trường.
Các nhà hoạch định quân sự châu Âu hiện ngày càng quan tâm tới khả năng sử dụng hệ thống không người lái để hỗ trợ lực lượng truyền thống và nâng cao khả năng sẵn sàng chiến đấu.
Milrem lập luận rằng các nền tảng robot có thể chịu tổn thất thay cho binh sĩ, đồng thời giúp NATO duy trì năng lực phòng thủ mạnh hơn mà không cần gia tăng đáng kể quân số.
Toàn bộ kế hoạch này dự kiến sẽ được trình bày chi tiết tại Eurosatory 2026, nơi các quan chức quốc phòng và lãnh đạo ngành công nghiệp quân sự sẽ đánh giá những công nghệ mới được kỳ vọng giúp châu Âu ứng phó với môi trường an ninh ngày càng phức tạp.
Theo IE, Defens Blog
