Chính quyền Mỹ dự kiến sẽ yêu cầu Iran công khai cam kết mở hoàn toàn eo biển Hormuz cho hoạt động hàng hải quốc tế và không tấn công các tàu thương mại đi qua tuyến vận tải chiến lược này, trước thềm vòng đàm phán dự kiến diễn ra tại Oman vào ngày 11/7.
Theo nhiều hãng tin quốc tế, Washington coi đây là điều kiện quan trọng để duy trì tiến trình đối thoại sau khi căng thẳng giữa hai bên tiếp tục leo thang trong những ngày gần đây.
Eo biển Hormuz là tuyến hàng hải huyết mạch, nơi trung chuyển khoảng một phần tư lượng dầu thô và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) vận chuyển bằng đường biển trên toàn cầu. Vì vậy, bất kỳ gián đoạn nào tại khu vực này đều có thể tác động mạnh đến thị trường năng lượng quốc tế.
Theo Axios, các quan chức Mỹ cho biết Washington mong muốn Iran ra tuyên bố khẳng định mọi luồng hàng hải qua eo biển Hormuz đều được mở hoàn toàn và các tàu thương mại sẽ không phải đối mặt với bất kỳ hình thức cản trở hay thu phí nào.
Một quan chức Mỹ nói với báo giới rằng Washington kỳ vọng Tehran sẽ chấp nhận những điều kiện này sau cuộc gặp giữa các nhà đàm phán tại Oman.
Một quan chức khác cảnh báo nếu Iran không thể hiện lập trường như Mỹ mong muốn trong cuộc đàm phán, tình hình có thể trở nên "không mấy tích cực".
Những yêu cầu mới được đưa ra trong bối cảnh hai bên vẫn bất đồng về cách diễn giải bản ghi nhớ (MoU) ký ngày 17/6 liên quan đến việc quản lý eo biển Hormuz.
Chỉ trong hai ngày 9 và 10/7, Mỹ và Iran đã tiếp tục tiến hành các đợt tấn công lẫn nhau sau khi Washington cùng một số quốc gia vùng Vịnh cáo buộc Tehran liên quan đến các vụ tấn công nhằm vào ba tàu thương mại hoạt động tại khu vực.
Đàm phán vẫn tiếp tục nhưng căng thẳng chưa hạ nhiệt
Trên mạng xã hội Truth Social ngày 10/7, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết các cuộc đàm phán với Iran sẽ tiếp tục, song đồng thời tuyên bố: "Lệnh ngừng bắn đã kết thúc."
Phía Iran nhanh chóng bác bỏ phát biểu của ông Trump.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei phủ nhận thông tin Tehran chủ động đề nghị nối lại đàm phán, đồng thời cảnh báo mọi hành động vi phạm thỏa thuận ngừng bắn từ phía Mỹ sẽ vấp phải phản ứng tương xứng.
Truyền thông Iran cũng cho biết Ngoại trưởng Abbas Araghchi sẽ tới Oman trong ngày 12/7 để gặp các bên trung gian khu vực nhằm tiếp tục các nỗ lực ngoại giao.
Trong khi đó, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf - người được xem là một trong các nhân vật chủ chốt tham gia tiến trình đàm phán - tuyên bố Tehran vẫn "không tin tưởng người Mỹ" và nhấn mạnh "người dân Iran sẽ không bao giờ khuất phục trước sức ép."
Hormuz tiếp tục là điểm nóng chiến lược
Sau cuộc tấn công của Mỹ và Israel hôm 28/2, Iran đã hạn chế phần lớn hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz, đồng thời yêu cầu các tàu thuyền phải tuân thủ chỉ dẫn của Tehran và di chuyển theo các tuyến được chỉ định.
Theo nội dung bản ghi nhớ ký giữa hai bên, Iran cam kết sử dụng "mọi nỗ lực cần thiết" để bảo đảm hoạt động đi lại an toàn của các tàu thương mại trong thời hạn 60 ngày, đồng thời tiếp tục đàm phán với Oman về cơ chế quản lý lâu dài đối với eo biển Hormuz.
Cuộc gặp tại Oman vào 11/7 được giới quan sát đánh giá sẽ là phép thử quan trọng đối với tiến trình hạ nhiệt căng thẳng giữa Washington và Tehran, trong bối cảnh an ninh hàng hải tại vùng Vịnh vẫn tiềm ẩn nhiều rủi ro và thị trường năng lượng toàn cầu tiếp tục theo dõi sát mọi diễn biến.
Theo Reuters, RT
