Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio nói với các nhà lập pháp rằng những lời đe dọa gần đây của chính quyền liên quan đến Greenland không phải là dấu hiệu cho thấy một cuộc tấn công sắp xảy ra, mà mục tiêu của Washington là mua lại hòn đảo này từ Đan Mạch, theo những người nắm rõ nội dung thảo luận.
Phát biểu của ông Rubio, được đưa ra trong một buổi họp kín hôm đầu tuần này, xuất hiện trong bối cảnh Nhà Trắng đưa ra những tuyên bố ngày càng cứng rắn về việc kiểm soát Greenland. Tổng thống Donald Trump và các quan chức cấp cao trong chính quyền công khai từ chối loại trừ khả năng chiếm giữ vùng lãnh thổ này bằng vũ lực.
“Tổng thống Donald Trump đã nhiều lần nhấn mạnh rằng việc sở hữu Greenland là ưu tiên an ninh quốc gia của Mỹ, và điều này có ý nghĩa sống còn trong việc răn đe các đối thủ của chúng ta tại khu vực Bắc Cực”, Thư ký báo chí Nhà Trắng bà Karoline Leavitt cho biết trong một tuyên bố. “Tổng thống và ê-kíp của ông đang thảo luận nhiều phương án khác nhau để theo đuổi mục tiêu đối ngoại quan trọng này, và tất nhiên, việc sử dụng quân đội Mỹ luôn là một lựa chọn trong quyền hạn của Tổng tư lệnh”.
Bộ Ngoại giao Mỹ chưa phản hồi ngay yêu cầu bình luận.
Ông Trump từng đề cập đến việc mua Greenland trong nhiệm kỳ đầu tiên, nhưng trong thời gian gần đây, ông trở nên quyết liệt hơn trong việc biến vùng lãnh thổ này thành một phần của Mỹ.
Các thành viên NATO cảnh báo rằng một cuộc tấn công của Mỹ nhằm vào Greenland – hòn đảo tự trị thuộc Đan Mạch – trên thực tế sẽ đánh dấu sự kết thúc của liên minh chính trị – quân sự đã tồn tại hàng thập kỷ.
Những phát biểu của ông Rubio được đưa ra trong một buổi báo cáo dành cho lãnh đạo Quốc hội, với sự tham dự của các quan chức cấp cao như Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth và Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Dan Caine, liên quan đến chiến dịch bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro và các kế hoạch của chính quyền Mỹ đối với tương lai Venezuela. Theo các nguồn tin, ông Rubio là người phát biểu nhiều nhất trong cuộc họp này.
Các nguồn tin cho biết, phát biểu của ông Rubio được đưa ra sau khi Lãnh đạo phe thiểu số Thượng viện Chuck Schumer (Đảng Dân chủ, bang New York) đặt câu hỏi liệu chính quyền Trump có đang lên kế hoạch sử dụng vũ lực ở những nơi khác, bao gồm Mexico và Greenland hay không.
Không rõ ông Rubio có chủ đích trấn an các nhà lập pháp hay không, nhưng chính quyền Trump từ lâu đã phát đi tín hiệu rằng họ muốn thuyết phục Đan Mạch chuyển giao quyền kiểm soát Greenland. Các quan chức Mỹ và châu Âu cho biết họ không thấy dấu hiệu nào cho thấy Nhà Trắng đang chuẩn bị một cuộc tấn công quân sự vào Greenland.
Thượng nghị sĩ Lindsey Graham (Đảng Cộng hòa, bang South Carolina), một đồng minh thân cận của ông Trump trong Quốc hội, nói rằng những gì chính quyền đang làm liên quan đến Greenland “hoàn toàn là vấn đề đàm phán”.
“Chúng ta cần có quyền kiểm soát pháp lý và các bảo đảm pháp lý để biện minh cho việc phát triển khu vực này và triển khai người Mỹ tại chỗ”, ông nói.
Các cuộc thăm dò dư luận cho thấy phần lớn người dân Greenland phản đối việc trở thành một phần của Mỹ.
Một số nhà lập pháp Mỹ và quan chức châu Âu lo ngại rằng chiến dịch quân sự gần đây của Mỹ nhằm lật đổ ông Nicolas Maduro, cùng với các cuộc không kích của Mỹ tại Nigeria và Iran, cho thấy ông Trump sẵn sàng sử dụng vũ lực hơn bất kỳ thời điểm nào trong hai nhiệm kỳ Tổng thống của mình.
Trong buổi họp, ông Rubio đã giảm nhẹ khả năng Mỹ chiếm Greenland bằng vũ lực, theo những người tham dự. Tuy nhiên, hôm đầu tuần, ông Stephen Miller, một trong những cố vấn thân cận nhất của ông Trump, trong một cuộc phỏng vấn truyền hình đã không loại trừ khả năng tấn công hòn đảo này.
“Không ai sẽ chiến đấu quân sự với Mỹ vì tương lai của Greenland”, ông Miller nói trên CNN.
“Chúng ta cần Greenland từ góc độ an ninh quốc gia, và Liên minh châu Âu cũng cần chúng ta sở hữu nó — họ biết điều đó”, ông Trump nói với các phóng viên trên chuyên cơ Không lực Một một ngày trước đó.
Ông Trump khẳng định Mỹ phải kiểm soát Greenland để bảo vệ tốt hơn khu vực Bắc Cực trước Nga và Trung Quốc. Ông cũng công khai đề cập đến việc chính phủ Mỹ và các công ty Mỹ cần có quyền tiếp cận lớn hơn đối với các khoáng sản chiến lược của hòn đảo.
Chính phủ Đan Mạch đã đáp trả bằng cách nhiều lần đề xuất cho phép Mỹ triển khai thêm binh sĩ tại Greenland và mở rộng quyền khai thác khoáng sản. Để giải quyết các lo ngại an ninh Bắc Cực của ông Trump, Đan Mạch đã đầu tư vào hạ tầng an ninh của hòn đảo và tuyên bố sẽ chi hàng tỷ USD cho các loại vũ khí mới như tàu chiến và máy bay.
Tuy nhiên, vào Chủ nhật tuần trước, ông Trump đã hạ thấp những động thái này, cho rằng Copenhagen thực chất chỉ đang mua “thêm một chiếc xe trượt tuyết chó kéo”.
Nỗi lo về một hành động cứng rắn từ Mỹ đã lan rộng khắp châu Âu, khi 6 nhà lãnh đạo châu lục cùng Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen ký một tuyên bố chung hiếm hoi vào ngày 6/1, kêu gọi Mỹ “cùng phối hợp” với các đồng minh để giải quyết các quan ngại an ninh tại Bắc Cực.
Tuy nhiên, bà Frederiksen tỏ ra thẳng thắn và cứng rắn hơn nhiều vào ngày thứ Hai, khi nói với đài truyền hình DR rằng “mọi thứ sẽ sụp đổ” nếu Mỹ tấn công một quốc gia NATO để chiếm Greenland.
“Trật tự quốc tế như chúng ta đang biết, các quy tắc dân chủ, NATO – liên minh phòng thủ mạnh nhất thế giới – tất cả sẽ tan rã nếu một quốc gia NATO chọn cách tấn công một quốc gia NATO khác”, bà nói.
Theo WSJ
