Iran cho hay họ đã nhận được phản hồi từ Mỹ đối với đề xuất mới nhất về đàm phán hòa bình, chỉ một ngày sau khi Tổng thống Donald Trump nói rằng ông có khả năng sẽ bác bỏ đề xuất này vì “họ chưa phải trả cái giá đủ lớn”.
Truyền thông nhà nước Iran đưa tin rằng Washington đã chuyển phản hồi tới đề xuất 14 điểm của Tehran thông qua Pakistan, và Iran hiện đang xem xét nội dung này. Tuy nhiên, chưa có xác nhận ngay lập tức từ phía Mỹ hoặc Pakistan về phản hồi nói trên.
“Ở giai đoạn này, chúng tôi chưa có các cuộc đàm phán hạt nhân,” người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei được truyền thông nhà nước dẫn lời, dường như ám chỉ đề xuất của Iran về việc tạm gác các cuộc đàm phán hạt nhân cho đến khi chiến tranh kết thúc và các bên đồng ý dỡ bỏ các biện pháp phong tỏa vận tải tại Vịnh.
Eo biển Hormuz vẫn bị phong tỏa
Mỹ và Israel đã đình chỉ chiến dịch không kích nhằm vào Iran cách đây bốn tuần, và các quan chức Mỹ – Iran đã tiến hành một vòng đàm phán. Tuy nhiên, nỗ lực tổ chức các cuộc gặp tiếp theo cho đến nay đều thất bại.
Iran đã chuyển đề xuất mới nhất hôm thứ Năm, và một quan chức cấp cao nước này xác nhận hôm thứ Bảy rằng Tehran muốn chấm dứt chiến tranh và giải quyết bế tắc vận tải trước, trong khi để các cuộc đàm phán về chương trình hạt nhân sang giai đoạn sau.
Dù ban đầu, hôm thứ Sáu tuần trước, ông Trump nói rằng ông không hài lòng với đề xuất của Iran, nhưng đến thứ Bảy ông cho biết vẫn đang xem xét.
“Họ đã nói với tôi về ý tưởng của thỏa thuận. Họ sẽ gửi cho tôi nội dung chính xác,” ông nói với các phóng viên.
Khi được hỏi liệu có thể nối lại các cuộc tấn công vào Iran hay không, ông trả lời: “Tôi không muốn nói điều đó. Ý tôi là, tôi không thể nói với báo chí. Nếu họ có hành vi sai trái, nếu họ làm điều gì đó xấu, chúng ta sẽ xem. Nhưng đó là một khả năng có thể xảy ra.”
Đề xuất của Iran và yêu cầu của Washington
Đề xuất trì hoãn đàm phán hạt nhân sang giai đoạn sau dường như mâu thuẫn với yêu cầu lâu nay của Washington rằng Iran phải chấp nhận các hạn chế nghiêm ngặt đối với chương trình hạt nhân trước khi chiến tranh có thể chấm dứt.
Mỹ muốn Tehran từ bỏ kho dự trữ hơn 400 kg uranium làm giàu ở mức độ cao – mà Washington cho rằng có thể được sử dụng để chế tạo vũ khí hạt nhân. Iran khẳng định chương trình hạt nhân của mình là hòa bình, dù sẵn sàng thảo luận một số hạn chế để đổi lấy việc dỡ bỏ trừng phạt, tương tự thỏa thuận năm 2015 mà ông Trump đã rút khỏi.
Dù nhiều lần nói rằng không vội vàng, ông Trump vẫn chịu áp lực trong nước phải phá thế kiểm soát của Iran đối với eo biển Hormuz – nơi đang làm gián đoạn khoảng 20% nguồn cung dầu và khí đốt toàn cầu, đồng thời đẩy giá xăng tại Mỹ tăng cao.
Đảng Cộng hòa của ông Trump đối mặt nguy cơ phản ứng tiêu cực từ cử tri do giá cả leo thang trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11.
Nội dung đề xuất 14 điểm của Iran
Truyền thông Iran cho biết đề xuất 14 điểm của Tehran bao gồm: Rút lực lượng Mỹ khỏi các khu vực xung quanh Iran, dỡ bỏ phong tỏa, giải phóng tài sản bị đóng băng, trả bồi thường, dỡ bỏ trừng phạt, chấm dứt chiến tranh trên mọi mặt trận (bao gồm cả Lebanon), thiết lập cơ chế kiểm soát mới đối với eo biển Hormuz…
Iran đã chặn gần như toàn bộ tàu thuyền qua Vịnh, ngoại trừ tàu của mình, trong hơn 2 tháng qua. Tháng trước, Mỹ cũng áp đặt phong tỏa đối với tàu từ các cảng của Iran.
Một quan chức Iran giấu tên cho biết Tehran tin rằng việc trì hoãn đàm phán hạt nhân sang giai đoạn sau là một bước thay đổi đáng kể nhằm tạo điều kiện đạt được thỏa thuận.
“Theo khuôn khổ này, các cuộc đàm phán về vấn đề hạt nhân phức tạp hơn đã được chuyển sang giai đoạn cuối để tạo ra bầu không khí thuận lợi hơn,” quan chức này nói.
Theo Reuters
