Bộ trưởng Hải quân Mỹ John Phelan đã bị buộc từ chức ngay lập tức trong hôm 22/4 theo giờ Mỹ, theo nhiều nguồn tin, trong bối cảnh căng thẳng kéo dài với Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth liên quan đến cải cách đóng tàu và mối quan hệ trực tiếp của ông với Tổng thống Donald Trump.
Người phát ngôn Lầu Năm Góc Sean Parnell xác nhận ông Phelan sẽ rời vị trí “ngay lập tức”. Quyết định được đưa ra sau khi ông Hegseth trao đổi với ông Trump và yêu cầu ông Phelan từ chức hoặc sẽ bị sa thải.
Một quan chức cấp cao cho biết: “Tổng thống Trump và Bộ trưởng Hegseth thống nhất rằng Hải quân cần lãnh đạo mới.”
Đáng chú ý, việc thay thế diễn ra đúng thời điểm Hải quân Mỹ đang đóng vai trò then chốt trong chiến dịch phong tỏa các cảng Iran. Tính đến nay, lực lượng Mỹ đã buộc hàng chục tàu quay đầu và tiến hành kiểm tra nhiều phương tiện.
Theo các nguồn tin, mâu thuẫn giữa ông Phelan và ông Hegseth đã kéo dài nhiều tháng. Bộ trưởng Quốc phòng cho rằng Phelan triển khai cải cách đóng tàu quá chậm, đồng thời không hài lòng khi ông này liên hệ trực tiếp với ông Trump – bị xem là “vượt cấp”.
Căng thẳng lên đến đỉnh điểm trong cuộc họp tại Nhà Trắng trong hôm thứ Tư về chương trình đóng tàu. Ông Trump, vốn không hài lòng với tiến độ, đã quyết định thay thế lãnh đạo để thúc đẩy nhanh hơn.
Sau khi nhận thông báo, ông Phelan ban đầu nghi ngờ đây có phải quyết định trực tiếp từ ông Trump hay không, trước khi được chính tổng thống xác nhận khi gặp tại Nhà Trắng.
Ông Hung Cao giữ chức Quyền Bộ trưởng
Người kế nhiệm tạm quyền là ông Hung Cao, hiện giữ chức Thứ trưởng Hải quân và sẽ đảm nhiệm vai trò Quyền Bộ trưởng Hải quân kể từ ngày 22/4, theo giờ Mỹ.
Ông Hung Cao sinh năm 1971, là người Mỹ gốc Việt và từng phục vụ hơn 30 năm trong Hải quân Mỹ, đạt cấp bậc đại tá trước khi nghỉ hưu vào năm 2021.
Ông có kinh nghiệm trong lực lượng đặc nhiệm và từng tham gia các chiến dịch tại Iraq, Afghanistan và Somalia, đồng thời là chuyên gia về xử lý bom mìn và tác chiến đặc biệt.
Được bổ nhiệm làm Thứ trưởng Hải quân vào tháng 10/2025, ông Hung Cao là nhân vật số hai trong bộ máy dân sự của Hải quân, chịu trách nhiệm giám sát gần 1 triệu quân nhân và nhân sự dân sự cùng ngân sách hơn 250 tỷ USD.
Khác với người tiền nhiệm Phelan – một doanh nhân không có nền tảng quân sự – ông Hung Cao được đánh giá có kinh nghiệm thực chiến và lập trường cứng rắn về quân sự. Một số nguồn tin cho biết ông là lựa chọn được nhiều lãnh đạo Lầu Năm Góc ủng hộ trong bối cảnh cần thúc đẩy nhanh cải cách và tăng cường sức mạnh hải quân.
Biến động lớn trong nội bộ Lầu Năm Góc
Việc ông Phelan bị cách chức đánh dấu lần đầu tiên một bộ trưởng quân chủng trong nhiệm kỳ mới của ông Trump rời vị trí, đồng thời nằm trong chuỗi thay đổi nhân sự cấp cao tại Lầu Năm Góc thời gian gần đây.
Quyết định này cũng gây chú ý khi diễn ra ngay trong tuần diễn ra hội nghị hàng hải lớn Sea Air Space gần Washington, nơi ông Phelan vừa tham dự và phát biểu.
Trước đó, ông Phelan – một doanh nhân từng gây quỹ lớn cho chiến dịch tranh cử của ông Trump – được bổ nhiệm làm Bộ trưởng Hải quân năm 2025, nhưng bị chỉ trích vì thiếu kinh nghiệm quân sự và tiến độ cải cách chậm.
Bộ Hải quân Mỹ (United States Department of the Navy - DON) là một trong ba bộ quân chủng thuộc Bộ Chiến tranh Mỹ. Khác với mô hình tại nhiều quốc gia, Bộ Hải quân Mỹ không chỉ quản lý một lực lượng duy nhất mà là cơ quan hành chính cấp cao quản lý hai quân chủng quân đội riêng biệt: Hải quân Mỹ (U.S. Navy) và Thủy quân Lục chiến Mỹ (U.S. Marine Corps).
Bộ Hải quân Mỹ là một cơ quan dân sự, không trực tiếp chỉ huy tác chiến trên chiến trường mà tập trung vào các nhiệm vụ "hậu phương" để đảm bảo khả năng chiến đấu: Quản lý hành chính, trang bị kỹ thuật và xây dựng chính sách.
Là một quan chức dân sự do Tổng thống bổ nhiệm và Thượng viện phê chuẩn. Người đứng đầu là Bộ trưởng Hải quân, Dưới quyền Bộ trưởng là hai sĩ quan cấp cao nhất của hai quân chủng: Tham mưu trưởng Hải quân và Tư lệnh Thủy quân Lục chiến.
Tổng hợp
