Một sinh viên bị bắt giữ sau khi bị cáo buộc chụp ảnh các máy bay quân sự nhạy cảm gần một căn cứ không quân trọng yếu ở bang Nebraska trong chuyến đi xuyên Mỹ.
Một sinh viên đại học người Trung Quốc đã bị truy tố vì chụp ảnh trái phép các máy bay quân sự của Mỹ tại bang Nebraska trong chuyến đi qua nhiều bang, trong đó có điểm dừng tại một căn cứ không quân ở South Dakota.
Tianrui Liang, người đang theo học tại Glasgow, đã bị bắt tại sân bay quốc tế John F Kennedy ở New York vào ngày 7/4 khi đang chuẩn bị quay trở lại Scotland, theo các tài liệu tòa án được nộp tại Quận phía Đông của New York.
Sinh viên 21 tuổi này bị buộc tội chụp ảnh các cơ sở quốc phòng mà không được phép — hành vi bị cấm theo luật pháp Mỹ.
Ngày 26/3, Liang bay tới Vancouver (Canada) để gặp một người bạn đang học đại học tại New York. Cả hai sau đó lái xe qua biên giới Mỹ tại bang Washington trước khi người bạn quay lại New York để học. Liang tiếp tục lái xe đến căn cứ không quân Ellsworth ở South Dakota, theo bản khai có tuyên thệ.
Sau đó, anh di chuyển từ Ellsworth tới căn cứ không quân Offutt gần Omaha, Nebraska, nơi anh khai với các nhà điều tra rằng đã chụp ảnh nhiều máy bay, bao gồm RC-135 — một máy bay trinh sát — và E-4B, theo FBI. Căn cứ này là nơi đặt Bộ Tư lệnh Chiến lược Mỹ.
Theo Không quân Mỹ, máy bay E-4B Nightwatch, thường được gọi là “máy bay ngày tận thế”, đóng vai trò là trung tâm điều hành trên không cấp quốc gia và là một phần của hệ thống chỉ huy quân sự quốc gia dành cho Tổng thống, Bộ trưởng Chiến tranh và Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân. Trong trường hợp khẩn cấp quốc gia, nó có thể hoạt động như một “Lầu Năm Góc bay”.
Một nhân chứng cho biết đã nhìn thấy một chiếc xe đỗ bên đường gần căn cứ ở Nebraska và một người đàn ông cầm máy ảnh với ống kính tele. “Nhân chứng quan sát thấy một máy bay trên đường băng vào cùng thời điểm,” bản khai cho biết.
Bản khai cũng cho biết Liang đã sử dụng một trang web “planespotter” — chuyên cung cấp thông tin về các vị trí có thể quan sát đường băng — và hướng dẫn những nơi được phép chụp ảnh.
Anh nói với các điều tra viên rằng “chụp ảnh bầu trời là hợp pháp, nhưng anh biết việc chụp máy bay khi đang ở trên mặt đất là bất hợp pháp”. FBI cho biết anh thừa nhận đã chụp những bức ảnh này nhưng khẳng định đó chỉ là để phục vụ bộ sưu tập cá nhân.
“Liang cũng từng nghe rằng FBI có thể tịch thu các thiết bị điện tử và không trả lại nếu bị thu giữ khi chụp ảnh các căn cứ quân sự,” bản khai nêu, đồng thời cho biết người bạn đi cùng đã cảnh báo anh không nên vướng vào rắc rối khi chụp ảnh các cơ sở quân sự.
Bản khai cũng cho biết Liang từng bày tỏ mong muốn tới căn cứ không quân Tinker ở bang Oklahoma.
Liu Pengyu, người phát ngôn Đại sứ quán Trung Quốc tại Washington, cho biết chính phủ luôn yêu cầu công dân tuân thủ luật pháp địa phương và tránh các hoạt động bất hợp pháp khi ở nước ngoài, trong khi luật sư của Liang, Jeffrey Thomas, từ chối bình luận.
Trong những năm gần đây đã có các vụ việc khác liên quan đến các cơ sở quân sự ở Mỹ và sinh viên đại học đến từ Trung Quốc.
Tháng 8/2023, 5 công dân Trung Quốc đã bị phát hiện trong bóng tối gần một địa điểm quân sự hẻo lánh ở bang Michigan, nơi hàng nghìn người đang tập trung cho các cuộc diễn tập. Họ bị buộc tội vào năm 2024 vì khai báo gian dối và tìm cách che giấu hành vi, nhưng đã tốt nghiệp Đại học Michigan và được cho là đã trở về Trung Quốc trước đó vài tháng.
“Các bị cáo hiện không bị giam giữ. Nếu họ tiếp xúc với cơ quan chức năng Mỹ, họ sẽ bị bắt và phải đối mặt với các cáo buộc này,” Gina Balaya, phát ngôn viên Văn phòng Công tố Mỹ tại Detroit, cho biết vào thời điểm đó.
Ngoài ra, 2 công dân Trung Quốc khác, đang theo học chương trình thạc sĩ tại cùng trường đại học, đã bị kết án tù vào năm 2020 vì chụp ảnh trái phép tại một trạm không quân hải quân ở Key West, bang Florida.
Mặc dù Liang không bị buộc tội gián điệp — một tội danh khó chứng minh tại tòa án Mỹ — vụ việc diễn ra trong bối cảnh gia tăng lo ngại của một số tổ chức người Mỹ gốc Hoa về sự giám sát trong các cuộc điều tra liên quan đến gián điệp tại Mỹ.
Một nghiên cứu của Committee of 100, phân tích các hồ sơ theo Đạo luật Gián điệp Kinh tế (EEA) từ năm 1996 đến 2020, đã chỉ ra những khác biệt rõ rệt trong cách đối xử với các cá nhân gốc Á và gốc Hoa trong các vụ việc này.
Nghiên cứu kết luận rằng khoảng 1/3 người Mỹ gốc Á bị cáo buộc gián điệp có thể bị buộc tội sai, trong khi các cá nhân mang họ Trung Quốc hoặc gốc Á thường nhận mức án nặng hơn so với các bị cáo mang họ phương Tây.
Theo SCMP
