Máy bay trinh sát không người lái tầm xa, bay cao (HALE) của Mỹ – thường được biết đến không chính thức với tên RQ-180 – đã phải hạ cánh khẩn cấp tại sân bay quốc gia Larissa ở Hy Lạp trong khi đang tham gia các hoạt động liên quan đến Iran.
“Một số người có mặt gần Phi đội Tiêm kích số 110 (Cánh Không quân Chiến đấu 110) tại Larissa vào cuối tuần trước đã chết lặng khi nhìn thấy một chiếc máy bay ấn tượng trên bầu trời, hoàn toàn khác biệt về hình dạng và diện mạo so với những gì chúng ta thường thấy trong quân sự và không quân”, một nguồn tin địa phương cho biết.
Rất ít thông tin được biết về loại máy bay mới này, vốn được tài trợ bí mật từ ngân sách tuyệt mật của Không quân Mỹ. Nhiều suy đoán cho rằng nó có khả năng tác chiến điện tử tấn công, đồng thời sở hữu tầm hoạt động rất xa, tương đương với các máy bay ném bom chiến lược hạng nhẹ.
Kể từ khi phát động chiến dịch tấn công toàn diện vào Iran ngày 28/2, lực lượng vũ trang Mỹ đã đối mặt với nhiều trở ngại lớn, bao gồm tổn thất đáng kể và sự suy giảm nghiêm trọng về kho đạn dược. Một phần phản ứng của Washington là điều động các khí tài quân sự giá trị cao từ nhiều khu vực trên thế giới tới tham chiến, trong đó năng lực trinh sát của RQ-180 được xem là cực kỳ quan trọng để hỗ trợ cho hệ thống tấn công – trinh sát của Mỹ và Israel.
Điều này đặc biệt cần thiết khi Iran triển khai rộng rãi các tài sản cơ động cao, như các bệ phóng tên lửa đạn đạo nhiên liệu rắn gắn trên xe, vốn chỉ để lộ “cửa sổ” tấn công rất ngắn và đòi hỏi phải được theo dõi liên tục trên lãnh thổ rộng lớn.
Hiện chưa rõ liệu RQ-180 bị hư hại trong không phận Iran hay gặp sự cố kỹ thuật. Mỹ đã mất nhiều máy bay trong không phận Iran, bao gồm ít nhất 12 UAV MQ-9 Reaper đảm nhiệm cả nhiệm vụ trinh sát và tấn công. Ngoài ra, cũng có nhiều báo cáo chưa được xác nhận cho rằng một máy bay ném bom B-2 Spirit đã bị bắn hạ trong những giờ đầu của chiến dịch khi thực hiện nhiệm vụ xuyên phá.
Mỹ và Israel nhìn chung tránh sử dụng các máy bay giá trị cao cho các nhiệm vụ đột kích sâu vào lãnh thổ Iran, thay vào đó chủ yếu phóng tên lửa hành trình và tên lửa đạn đạo từ khoảng cách xa. Điều này phản ánh những khó khăn mà Mỹ và các đối tác chiến lược gặp phải trong việc vô hiệu hóa hệ thống phòng không đa tầng của Iran.
RQ-180 được thiết kế và thử nghiệm tại Vùng 51 (Area 51), và bắt đầu hoạt động từ căn cứ không quân Beale vào năm 2019, trước khi được cho là thực hiện các chuyến bay trinh sát trên khu vực Bắc Cực để thử nghiệm năng lực.
Loại máy bay này được đánh giá là phiên bản kế nhiệm của RQ-170 Sentinel – mẫu UAV từng được sản xuất với số lượng hạn chế trong những năm 2000 để thực hiện nhiệm vụ trinh sát trên các không phận được bảo vệ nghiêm ngặt. RQ-170 từng gây chú ý lớn khi bị Iran kiểm soát bằng hệ thống tác chiến điện tử tiên tiến, và các công nghệ của nó sau đó được Tehran sử dụng để phát triển thế hệ UAV mới.
RQ-180 được cải tiến đáng kể so với thế hệ trước, với tầm hoạt động xa hơn và khả năng tàng hình vượt trội.
Theo MW
