Mỹ sẽ rút 5.000 binh sĩ khỏi đồng minh NATO là Đức, Lầu Năm Góc thông báo hôm 1/5, trong bối cảnh rạn nứt giữa Tổng thống Donald Trump và châu Âu về cuộc chiến với Iran ngày càng sâu sắc.
Ông Trump đã đe dọa cắt giảm lực lượng hồi đầu tuần sau khi tranh cãi với Thủ tướng Đức Friedrich Merz, người hôm đầu tuần nói rằng Iran đang “làm bẽ mặt” Mỹ trong các cuộc đàm phán nhằm chấm dứt cuộc chiến kéo dài hai tháng, đồng thời cho rằng ông không thấy Washington đang theo đuổi chiến lược rút lui nào.
Một quan chức cấp cao của Lầu Năm Góc, giấu tên, cho biết những phát biểu gần đây từ phía Đức là “không phù hợp và không hữu ích”.
“Tổng thống đang phản ứng một cách chính đáng trước những nhận xét phản tác dụng này,” quan chức nói.
Lầu Năm Góc cho biết việc rút quân dự kiến sẽ hoàn tất trong vòng 6 đến 12 tháng tới. Đức hiện là nơi đồn trú của khoảng 35.000 binh sĩ Mỹ đang tại ngũ – nhiều hơn bất kỳ quốc gia nào khác ở châu Âu.
Quan chức này cho biết việc cắt giảm sẽ đưa số lượng binh sĩ Mỹ tại châu Âu trở về mức tương đương trước năm 2022, trước khi cuộc xung đột tại Ukraine khiến chính quyền khi đó của Tổng thống Joe Biden tăng cường lực lượng.
Quyết định này cũng được lý giải là phù hợp với chủ trương của chính quyền Trump nhằm thúc đẩy châu Âu trở thành bên đảm nhận chính về an ninh trên lục địa. Tuy nhiên, đây cũng là một dấu hiệu nữa cho thấy ông Trump sẵn sàng phản ứng trước những gì ông coi là sự thiếu trung thành từ các đồng minh.
Reuters tuần trước đã đưa tin độc quyền về một email nội bộ của Lầu Năm Góc nêu các phương án trừng phạt các đồng minh NATO mà Washington cho là không ủng hộ chiến dịch của Mỹ trong cuộc chiến với Iran, bao gồm việc đình chỉ Tây Ban Nha khỏi NATO và xem xét lại lập trường của Mỹ đối với yêu sách của Anh đối với quần đảo Falkland.
Xung đột với châu Âu
Hiện chưa rõ liệu sẽ có thêm các đợt rút quân khỏi châu Âu hay không. Hôm thứ Năm, ông Trump trả lời “có lẽ” khi được hỏi liệu ông có cân nhắc rút quân Mỹ khỏi Italy và Tây Ban Nha hay không.
Tháng trước, ông từng đe dọa áp đặt lệnh cấm vận thương mại toàn diện với Tây Ban Nha sau khi chính phủ theo đường lối xã hội chủ nghĩa của nước này tuyên bố không cho phép sử dụng căn cứ hoặc không phận để tấn công Iran. Mỹ hiện có hai căn cứ quân sự quan trọng tại Tây Ban Nha: căn cứ hải quân Rota và căn cứ không quân Morón.
Ông Trump cũng đã bất đồng với Thủ tướng Italy Giorgia Meloni về cuộc chiến Iran và những chỉ trích của ông đối với Giáo hoàng Leo. Tổng thống Mỹ hồi tháng 4 cho rằng bà Meloni – từng là người ủng hộ ông mạnh mẽ – đã thiếu dũng khí và làm Washington thất vọng.
Ông Trump cũng chỉ trích các đồng minh NATO vì không điều hải quân tham gia mở lại eo biển Hormuz. Tuyến đường huyết mạch này – nơi trung chuyển dầu mỏ toàn cầu – gần như bị đóng trong suốt xung đột Iran, gây hỗn loạn thị trường và gián đoạn nghiêm trọng nguồn cung năng lượng.
“Tổng thống đã rất rõ ràng về sự thất vọng của ông trước những phát biểu của đồng minh và việc họ không hỗ trợ các hoạt động của Mỹ vốn mang lại lợi ích cho chính họ,” quan chức Lầu Năm Góc cho biết.
Quan hệ với Đức rạn nứt
Ông Merz cho biết Đức và châu Âu không được tham vấn trước khi Mỹ và Israel bắt đầu tấn công Iran vào ngày 28/2, và ông đã trực tiếp bày tỏ sự hoài nghi về cuộc xung đột này với ông Trump.
Ông Trump từ lâu đã muốn giảm sự hiện diện quân sự của Mỹ tại Đức. Ông từng thúc đẩy kế hoạch cắt giảm khoảng 12.000 binh sĩ vào cuối nhiệm kỳ đầu, nhưng kế hoạch này không được thực hiện do ông thất cử và Tổng thống Joe Biden sau đó đã đảo ngược quyết định.
Thông báo hôm thứ Tư của ông Trump về việc xem xét lại số lượng binh sĩ Mỹ tại Đức đã khiến các quan chức quân sự Đức bất ngờ, khi họ cho biết trước đó cùng ngày đã có các cuộc trao đổi mang tính xây dựng tại Lầu Năm Góc.
Phía Đức cho rằng họ đã làm nhiều hơn các đồng minh khác trong việc hỗ trợ chiến dịch của Mỹ tại Iran, bao gồm cho phép sử dụng căn cứ và không phận. Đức cũng là nơi đặt một bệnh viện quân sự lớn tại Landstuhl.
Đầu tuần này, chính phủ Đức đã thông qua các mục tiêu quan trọng cho ngân sách năm 2027, trong đó có cam kết mạnh mẽ tăng chi tiêu quốc phòng.
Ông Imran Bayoumi, cựu quan chức Lầu Năm Góc, nhận định rằng dù mức cắt giảm tại Đức không quá lớn như dự đoán, nhưng vẫn có nguy cơ làm gia tăng chia rẽ giữa Mỹ và châu Âu.
“Các lãnh đạo châu Âu có thể sẽ đẩy mạnh chi tiêu quốc phòng hơn nữa, khi họ ngày càng coi Washington là đối tác thiếu đáng tin cậy,” ông Bayoumi – hiện làm việc tại Hội đồng Đại Tây Dương – nói.
Theo quyết định rút quân của ông Trump, một lữ đoàn chiến đấu đang đồn trú tại Đức sẽ bị rút khỏi nước này, và một tiểu đoàn hỏa lực tầm xa mà chính quyền Biden dự kiến triển khai tại Đức trong năm nay cũng sẽ không được triển khai nữa, quan chức trên cho biết.
Theo Reuters
