Vài ngày sau khi các cuộc đàm phán nhằm chấm dứt chiến sự ở Ukraine kết thúc mà không đạt được kết quả rõ ràng tại Abu Dhabi, ông Zelensky tiết lộ rằng Nga và Mỹ đang thảo luận các thỏa thuận kinh tế song phương trị giá khoảng 12.000 tỷ USD, bao gồm những thỏa thuận có thể ảnh hưởng trực tiếp tới Ukraine.
Theo ông Zelensky, các nguồn tin tình báo đã cho ông xem những tài liệu phác thảo khuôn khổ hợp tác kinh tế Mỹ – Nga, mà ông gọi là “gói Dmitriev”, đặt theo tên ông Kirill Dmitriev – người đứng đầu quỹ tài sản quốc gia của Nga, đồng minh thân cận của Tổng thống Nga Vladimir Putin và là nhân vật trung tâm trong các cuộc đàm phán về khả năng đạt được lệnh ngừng bắn.
Trước đó, Tổng thống Donald Trump từng đưa ra khả năng nới lỏng trừng phạt và khôi phục hợp tác kinh tế với Nga như một động lực để Moscow đồng ý chấm dứt chiến tranh. Tuy nhiên, Tổng thống Putin vẫn khẳng định Nga sẽ đạt được các mục tiêu tại Ukraine bằng cách này hay cách khác.
Ông Dmitriev được cho là đã soạn thảo một kế hoạch hòa bình gồm 28 điểm cùng với đặc phái viên của ông Trump trong các cuộc đàm phán, ông Steve Witkoff, và con rể của ông Trump là ông Jared Kushner. Kế hoạch này bao gồm các nội dung về việc dỡ bỏ trừng phạt theo từng giai đoạn và thiết lập các dự án phát triển kinh tế dài hạn giữa Nga và Ukraine.
Tuy nhiên, ông Zelensky – với sự ủng hộ của các nhà lãnh đạo châu Âu và một số nghị sĩ Mỹ – nhấn mạnh rằng chế độ trừng phạt đối với Nga cần phải được siết chặt hơn nữa nhằm làm cạn nguồn thu phục vụ cỗ máy chiến tranh của Moscow cũng như ngăn Nga tiếp cận các linh kiện và công nghệ phương Tây.
“Chúng tôi không biết đầy đủ về tất cả các thỏa thuận kinh tế hay kinh doanh song phương của họ, nhưng chúng tôi đang nhận được một số thông tin liên quan”, ông Zelensky nói trong buổi họp báo với các nhà báo hôm 6/2, theo bản ghi được công bố hôm 7/2.
“Cũng có nhiều tín hiệu khác nhau, cả trên truyền thông lẫn từ những nguồn khác, cho thấy một số thỏa thuận này có thể liên quan tới các vấn đề gắn trực tiếp với Ukraine – ví dụ như chủ quyền của chúng tôi hoặc an ninh của Ukraine”, ông nói thêm. “Chúng tôi khẳng định rõ rằng Ukraine sẽ không ủng hộ bất kỳ thỏa thuận nào, dù chỉ ở mức tiềm năng, liên quan tới chúng tôi mà lại được đưa ra mà không có sự tham gia của chúng tôi”.
Những lo ngại của ông Zelensky được công khai đúng thời điểm Moscow tiến hành một đợt không kích lớn mới nhằm vào hạ tầng năng lượng của Ukraine, khiến nhiều khu vực rộng lớn của đất nước rơi vào cảnh mất điện và giá lạnh trong ngày thứ Bảy. Cuộc tấn công cũng buộc các nhà máy điện hạt nhân của Ukraine phải giảm công suất, khi “hoạt động quân sự đã ảnh hưởng tới các trạm biến áp điện và làm gián đoạn một số đường dây truyền tải”, Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) đăng trên mạng xã hội X.
Ông Dmitriev được cho là đã trình bày “gói Dmitriev” trong các cuộc gặp với quan chức Mỹ tại Mỹ, song ông Zelensky không nêu rõ thời điểm diễn ra.
Những phát biểu của ông Zelensky được đưa ra trong bối cảnh các nỗ lực đàm phán nhằm chấm dứt chiến tranh ngày càng rơi vào thế bế tắc, đặc biệt xoay quanh câu hỏi ai sẽ kiểm soát vùng Donetsk ở miền Đông Ukraine.
Mỹ đã đề xuất việc thành lập một khu kinh tế tự do tại Donetsk, trong khi Tổng thống Putin yêu cầu Ukraine phải nhượng toàn bộ khu vực này, bao gồm cả những vùng Nga chưa thể chiếm được bằng quân sự, ngay cả khi cuộc chiến sắp bước sang năm thứ tư.
Theo bản ghi phát biểu, ông Zelensky cho biết Washington đã đề xuất một hạn chót để kết thúc chiến tranh Ukraine là “vào tháng 6”, và ông tin rằng “họ có thể sẽ gây sức ép lên các bên theo đúng mốc thời gian này”.
Mối quan tâm lớn nhất của phía Mỹ, theo ông Zelensky, là cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ của Quốc hội Mỹ dự kiến diễn ra vào cuối năm nay.
“Chúng tôi hiểu rằng họ sẽ dồn toàn bộ thời gian cho các tiến trình trong nước – bầu cử, sự thay đổi trong thái độ của xã hội Mỹ”, ông Zelensky nói. “Đối với họ, bầu cử chắc chắn là quan trọng hơn. Đừng ngây thơ. Họ nói rằng họ muốn đạt được mọi thứ vào tháng 6, và họ sẽ làm mọi cách có thể để chiến tranh kết thúc theo cách đó”.
Bên cạnh đó, các quan chức Mỹ và Ukraine cũng đã thảo luận mục tiêu đạt được một thỏa thuận vào tháng 3, với các cuộc bầu cử quốc gia và một cuộc trưng cầu dân ý về thỏa thuận hòa bình dự kiến diễn ra vào tháng 5, theo Reuters dẫn các nguồn tin giấu tên.
“Người Mỹ đang rất vội”, Reuters dẫn lời một nguồn tin, cho biết các nhà đàm phán Mỹ đã cảnh báo rằng Tổng thống Trump sẽ chuyển trọng tâm sang cuộc bầu cử.
Quan chức Mỹ, Ukraine và Nga đã gặp nhau hai lần tại Abu Dhabi trong những tuần gần đây nhằm tìm kiếm một thỏa thuận, nhưng chưa có đột phá nào. Dù vậy, các nhà đàm phán Ukraine cho biết giọng điệu và nội dung các cuộc trao đổi đã được cải thiện rõ rệt.
Ông Zelensky cho biết Washington đã đề xuất để các bên gặp nhau sau một tuần, lần đầu tiên tại Mỹ – “có khả năng là ở Miami”.
“Chúng tôi đã xác nhận sẽ tham gia”, ông nói.
Trong khi đó, các cuộc tấn công của Nga từ đêm thứ Sáu sang sáng thứ Bảy tiếp tục nối dài chiến dịch không kích dữ dội nhằm vào các nhà máy điện và lưới điện của Ukraine.
Không quân Ukraine cho biết Nga đã phóng 29 tên lửa và 408 UAV tấn công trên khắp cả nước, trong đó 13 tên lửa và 21 UAV đã đánh trúng 19 địa điểm.
Bộ Quốc phòng Nga tuyên bố hôm thứ Bảy rằng các lực lượng vũ trang nước này đã tiến hành một “đòn tấn công quy mô lớn bằng vũ khí chính xác cao tầm xa phóng từ trên biển và trên không” nhằm vào các cơ sở năng lượng và giao thông “phục vụ lợi ích của Lực lượng Vũ trang Ukraine” cũng như các “doanh nghiệp công nghiệp quốc phòng”.
Tập đoàn vận hành lưới điện quốc gia Ukraine, Ukrenergo, cho biết trên mạng xã hội rằng đây là cuộc tấn công lớn thứ hai nhằm vào toàn bộ hệ thống năng lượng kể từ đầu năm, và “các cơ sở năng lượng tại tám khu vực” đã bị trúng đòn. Theo Ukrenergo, tình trạng mất điện đã xảy ra trên diện rộng trên toàn quốc.
Theo WP
