Không quân Hoàng gia Na Uy đã xác nhận điều động hai tiêm kích tàng hình F-35A thế hệ thứ 5 vào ngày 22/6 để đánh chặn và nhận dạng một biên đội máy bay quân sự Nga gồm 2 oanh tạc cơ chiến lược Tu-160 được hai tiêm kích đánh chặn MiG-31BM hộ tống trên vùng biển Barents.
Sau khi bị phát hiện, biên đội máy bay Nga tiếp tục thực hiện chuyến bay tuần tra chiến lược kéo dài khoảng 16 giờ, tiến vào không phận quốc tế phía trên biển Na Uy.
Hai chiếc F-35A xuất kích từ căn cứ không quân Evenes trong khuôn khổ nhiệm vụ Cảnh báo phản ứng nhanh (Quick Reaction Alert - QRA) của NATO. Sau khi xác định danh tính các mục tiêu, phi công Na Uy tiếp tục bám sát đội hình máy bay Nga cho đến khi chúng rời khỏi khu vực trách nhiệm của NATO.
Đây là một phần trong nhiệm vụ tuần tra và kiểm soát không phận thường xuyên của NATO nhằm nhanh chóng phát hiện, nhận dạng và theo dõi các máy bay quân sự không thông báo trước hoặc chưa xác định hoạt động gần không phận của liên minh.
F-35 Na Uy liên tục đối đầu máy bay quân sự Nga
Không quân Hoàng gia Na Uy là lực lượng đầu tiên trên thế giới chuyển đổi hoàn toàn sang biên chế tiêm kích thế hệ thứ 5 khi sử dụng F-35 làm dòng máy bay chiến đấu chủ lực.
Nhờ vị trí địa lý giáp khu vực Bắc Cực, các tiêm kích F-35 của Na Uy thường xuyên tham gia các nhiệm vụ đánh chặn máy bay Nga nhiều hơn phần lớn các quốc gia NATO khác.
Hiện Na Uy luôn duy trì 2 chiếc F-35 trực chiến 24/24 tại căn cứ Evenes, sẵn sàng cất cánh trong khoảng 15 phút để ứng phó với các tình huống khẩn cấp.
Đầu tháng 3 năm nay, hai chiếc F-35 Na Uy từng xuất kích đánh chặn 2 oanh tạc cơ chiến lược Tu-95MS cùng các tiêm kích hộ tống Su-35 trên không phận quốc tế phía trên biển Barents.
Sự kiện này thu hút sự chú ý khi phía Nga triển khai cả các tiêm kích Su-35 thuộc đội bay biểu diễn Russian Knights – lực lượng vốn chủ yếu tham gia các màn trình diễn nhào lộn và duyệt binh, thay vì thực hiện nhiệm vụ tác chiến tiền tuyến.
Đến giữa tháng 4, F-35 Na Uy tiếp tục đánh chặn một máy bay tuần tra săn ngầm Il-38 của Nga trong nhiệm vụ kéo dài khoảng 2 giờ.
Cuối tháng 4, các tiêm kích này lại được điều động để nhận dạng và theo dõi các oanh tạc cơ Tu-95MS khi chúng thực hiện chuyến bay trên vùng biển quốc tế thuộc biển Barents và biển Na Uy.
Ngoài khu vực Bắc Cực, cuối năm 2025, Không quân Hoàng gia Na Uy cũng hoàn tất đợt triển khai F-35 tới sân bay Rzeszow của Ba Lan, cách biên giới Ukraine hơn 70 km, nhằm tham gia nhiệm vụ phòng không và phòng thủ tên lửa tích hợp của NATO.
Các tiêm kích F-35 của Na Uy cũng nhiều lần được triển khai sang Phần Lan để tham gia các cuộc tập trận gần khu vực biên giới tây bắc của Nga.
Tu-160 và MiG-31BM vẫn là "át chủ bài" của Nga
Tu-160 và MiG-31BM đều là những dòng máy bay có số lượng hạn chế nhưng giữ vị trí đặc biệt quan trọng trong Không quân Nga.
Trong đó, Tu-160 là oanh tạc cơ chiến lược siêu thanh lớn nhất thế giới. Nga đã khôi phục dây chuyền sản xuất dòng máy bay này trong những năm gần đây, dù chương trình vẫn gặp nhiều khó khăn và chậm tiến độ.
Trong khi đó, MiG-31BM là phiên bản hiện đại hóa của dòng tiêm kích đánh chặn MiG-31. Loại máy bay này đã ngừng sản xuất từ năm 1994 do thiếu kinh phí sau khi Liên Xô tan rã, còn chương trình phát triển máy bay kế nhiệm cũng liên tục bị trì hoãn.
Tu-160 hiện vẫn là oanh tạc cơ chiến lược nhanh nhất thế giới, còn MiG-31 được đánh giá là tiêm kích đánh chặn hạng nặng nhanh nhất đang hoạt động. Cả hai đều được xem là những thành tựu đỉnh cao của ngành hàng không quân sự Liên Xô trước khi quốc gia này tan rã vào năm 1991.
Trong nhiều thập kỷ, MiG-31 từng tạo ra ưu thế đáng kể của Nga tại khu vực Bắc Cực nhờ tốc độ rất cao, tầm hoạt động lớn và radar mạnh.
Tuy nhiên, giới phân tích quân sự cho rằng sự xuất hiện của các tiêm kích tàng hình thế hệ thứ năm F-35 trong biên chế Không quân Hoàng gia Na Uy cùng nhiều lực lượng NATO khác đã dần thu hẹp khoảng cách công nghệ, khiến MiG-31BM không còn duy trì được ưu thế vượt trội như trước trong các nhiệm vụ kiểm soát không phận ở Bắc Cực.
Theo MW
