Khi cuộc bầu cử giữa kỳ Mỹ đang đến gần và cả Tổng thống Donald Trump lẫn tỷ phú Elon Musk đều có nhiều lợi ích chính trị cần bảo vệ, Musk được cho là đang chuẩn bị chi ít nhất 100 triệu USD để hỗ trợ đảng Cộng hòa.
Gần một năm sau màn “cạch mặt” công khai từng gây chấn động chính trường Mỹ, mối quan hệ giữa ông Trump và Musk dường như đang dần được hàn gắn.
Hồi tháng 5, khi Tổng thống Trump cùng các thành viên nội các, lãnh đạo doanh nghiệp và người thân lên chuyên cơ Air Force One cho chuyến bay đường dài tới Trung Quốc, Musk cũng xuất hiện trên máy bay.
Theo những người có mặt trên chuyến bay, bầu không khí giữa hai người khi đó khá thân thiện.
Musk, người đứng đầu Tesla và SpaceX, khi ấy đang tiến gần cột mốc trở thành người đầu tiên trên thế giới sở hữu tài sản trị giá 1.000 tỷ USD, đã nói với ông Trump về kế hoạch xây dựng thêm các nhà máy tại Mỹ.
Ông Trump kể về một video phóng tên lửa vũ trụ mà ông vừa xem và hỏi thăm một trong những người con trai nhỏ của Musk. Musk cũng trò chuyện với các cố vấn Nhà Trắng về những kỷ niệm trong chiến dịch tranh cử tổng thống năm 2024.
Sau đó, Musk đưa ra thông tin mà đội ngũ của Trump đã chờ đợi nhiều tháng: ông muốn tiếp tục hỗ trợ đảng Cộng hòa trong cuộc bầu cử giữa kỳ vào tháng 11.
Theo những người nắm được kế hoạch, Musk dự định chi ít nhất 100 triệu USD cho một chiến dịch vận động cử tri nhằm giúp đảng Cộng hòa duy trì quyền kiểm soát Quốc hội.
Động thái này đánh dấu kết quả của gần một năm nỗ lực hàn gắn quan hệ giữa hai nhân vật từng tạo nên một trong những liên minh chính trị đặc biệt nhất nước Mỹ hiện đại.
Mối quan hệ được nối lại thông qua những cuộc điện thoại kín, sự tác động của bạn bè chung, các lời mời tới khu nghỉ dưỡng Mar-a-Lago và những sự kiện tại Nhà Trắng.
Một biến cố bất ngờ cũng góp phần thúc đẩy quá trình này: vụ ám sát nhà hoạt động bảo thủ Charlie Kirk, người trước khi qua đời từng cố gắng giúp ông Trump và Musk giải quyết mâu thuẫn.
Theo các trợ lý của ông Trump, Tổng thống Mỹ hiểu rằng ông và Musk sẽ khó có thể thân thiết như trước. Tuy nhiên, hai người hiện đã nối lại liên lạc, khoảng một lần mỗi tháng, để trao đổi về trí tuệ nhân tạo, Trung Quốc và các vấn đề quốc tế.
Mối quan hệ được hâm nóng trở lại có thể mang lại lợi ích cho cả hai.
Nếu đảng Dân chủ giành quyền kiểm soát Quốc hội, các nghị sĩ dự kiến mở hàng loạt cuộc điều tra nhằm vào ông Trump và gia đình ông. Musk cũng có thể trở thành đối tượng bị nhắm tới, đặc biệt khi các công ty của ông phụ thuộc đáng kể vào những hợp đồng béo bở với chính phủ Mỹ.
Nhà Trắng cho biết ông Trump đã xây dựng một liên minh chính trị lớn và Musk là một trong những nhân vật “cam kết sâu sắc” với các thành tựu của chính quyền hiện nay.
“Quả bom lớn”
Ông Trump và Musk nhanh chóng trở nên thân thiết trong chiến dịch tranh cử năm 2024.
Không lâu sau khi ông Trump bắt đầu nhiệm kỳ tổng thống thứ hai, Musk thậm chí chuyển vào khu phức hợp Nhà Trắng và có thời điểm ngủ lại đây để giám sát nỗ lực cắt giảm quy mô chính phủ liên bang của ông Trump.
Tuy nhiên, cách làm khác thường của Musk nhanh chóng gây tranh cãi.
Một số thành viên nội các Trump cho rằng Musk can thiệp quá sâu vào hoạt động của các cơ quan mà họ phụ trách. Việc cắt giảm các chương trình liên bang cũng khiến ông hứng chịu nhiều chỉ trích.
Dù vậy, trong nhiều tuần, ông Trump vẫn khẳng định mối quan hệ giữa hai người rất tốt.
Mọi thứ sụp đổ vào tháng 6 năm ngoái khi những bất đồng phía sau hậu trường bùng nổ trên mạng xã hội.
“Đã đến lúc tung ra quả bom lớn”, Musk viết trên X khi cuộc đối đầu lên đến đỉnh điểm.
Musk cáo buộc ông Trump có tên trong các tài liệu điều tra liên quan tới Jeffrey Epstein và cho rằng đó là lý do những tài liệu này chưa được công khai.
Ông Trump đáp trả trên mạng xã hội Truth Social, đe dọa hủy các hợp đồng của Musk với chính phủ và cáo buộc tỷ phú này phản đối một dự luật thuế - chi tiêu quan trọng của chính quyền vì dự luật loại bỏ các ưu đãi dành cho xe điện.
Musk gọi dự luật là một “thảm họa kinh tởm”, cho rằng nó sẽ khiến nước Mỹ chìm sâu hơn vào nợ nần.
“Không có tôi, ông Trump đã thua cuộc bầu cử”, Musk từng viết, nhắc tới việc ông đã chi gần 300 triệu USD để hỗ trợ Trump tái đắc cử năm 2024. “Thật vô ơn.”
Động thái làm hòa
Về mặt công khai, Nhà Trắng cố giảm nhẹ những công kích của Musk nhằm vào ông Trump, gọi đó là một “sự cố đáng tiếc”.
Nhưng phía sau hậu trường, các quan chức cấp cao chính quyền Trump được cho là đã nhanh chóng tìm cách hàn gắn quan hệ.
Chỉ một ngày sau màn đấu khẩu công khai, Phó Tổng thống J.D. Vance và Chánh văn phòng Nhà Trắng Susie Wiles âm thầm liên lạc với Musk nhằm hạ nhiệt căng thẳng.
Theo những người nắm được cuộc trao đổi, cuộc nói chuyện diễn ra khá tích cực.
Đầu tuần sau đó, Musk gọi điện cho ông Trump. Hai người tiếp tục có cuộc trò chuyện được đánh giá là tích cực. Musk sau đó đăng bài trên mạng xã hội bày tỏ sự hối tiếc về một số phát ngôn, thừa nhận ông đã đi quá xa.
Tuy nhiên, phải mất nhiều tháng quan hệ giữa hai người mới thực sự được cải thiện.
Đến tháng 9, ông Trump vẫn nói với một quan chức cấp cao Nhà Trắng rằng ông chưa sẵn sàng đưa Musk trở lại vòng thân cận.
Ông Vance đóng vai trò quan trọng trong quá trình hàn gắn, duy trì các kênh liên lạc với Musk và những người thân cận của tỷ phú này.
Cuối mùa hè năm ngoái, Musk từ bỏ kế hoạch thành lập một đảng chính trị mới. Một phần lý do được cho là ông muốn duy trì quan hệ với ông Vance, người đang được xem là một trong những ứng viên sáng giá cho cuộc bầu cử tổng thống năm 2028.
Theo những người nắm được tình hình, ông Vance cho rằng Musk là nhân vật quá quan trọng để có thể phớt lờ.
Một cuộc đoạn tuyệt lâu dài với chính quyền Trump có thể gây hậu quả lớn đối với SpaceX, đặc biệt bởi vai trò của công ty này trong các hợp đồng quốc phòng và an ninh quốc gia Mỹ.
Thực tế, NASA từng rơi vào tình trạng lo ngại nghiêm trọng khi Musk đe dọa cắt hỗ trợ cho các sứ mệnh tới Trạm Vũ trụ Quốc tế trong thời kỳ căng thẳng với Trump.
Một cuộc rà soát các hợp đồng giữa SpaceX và chính phủ Mỹ sau cuộc đối đầu hồi tháng 6 cho thấy phần lớn những hợp đồng này có ý nghĩa quan trọng đối với Bộ Quốc phòng và NASA.
Kể từ đó, SpaceX thậm chí còn trở nên gắn bó sâu hơn với hệ thống quốc phòng Mỹ.
Giống ông Vance, con trai cả của ông Trump là Donald Trump Jr. cũng duy trì quan hệ thân thiện với Musk. Gần thời điểm ông Trump và Musk chia tay, công ty đầu tư mạo hiểm 1789 Capital của Trump Jr. đã rót vốn vào xAI, SpaceX và Neuralink của Musk.
Thay đổi nhân sự và biến cố
Charlie Kirk, nhà hoạt động bảo thủ trẻ có lượng người theo dõi lớn, cũng từng cố gắng giúp ông Trump và Musk hàn gắn.
Theo những người thân cận với Kirk, ông đã liên lạc với Musk khi cuộc xung đột giữa hai người bùng nổ công khai.
Kirk bị bắn chết vào tháng 9. Ông Trump và Musk sau đó cùng tham dự lễ tưởng niệm ông tại một sân vận động ở Arizona.
David Sacks, cố vấn công nghệ của ông Trump và là đồng minh của Musk, được cho là đã đề nghị Wiles tìm cách đưa hai người gặp nhau.
Musk tiến tới khu vực dành cho ông Trump tại sân vận động và nói chuyện ngắn với Tổng thống. Ông Trump vỗ nhẹ vào khuỷu tay Musk khi tỷ phú này rời đi.
Sau đó trên Air Force One, ông Trump nhắc lại cuộc gặp và hỏi những người xung quanh nghĩ gì về màn tái ngộ.
Tối hôm đó, Musk đăng bức ảnh ông trò chuyện với ông Trump tại lễ tưởng niệm cùng dòng chú thích: “Vì Charlie”.
Hai thay đổi nhân sự khác cũng góp phần làm dịu căng thẳng.
Tại Nhà Trắng, Musk từng nhiều lần xung đột với Sergio Gor, trợ lý lâu năm của ông Trump.
Trong một cuộc họp đầu nhiệm kỳ thứ hai của ông Trump, Tổng thống phàn nàn rằng chương trình DOGE do Musk phụ trách chưa triển khai đủ nhanh một số sáng kiến. Musk đổ lỗi cho Gor, người phụ trách thẩm tra nhân sự chính quyền, khiến ông Trump khi đó nổi giận với ông này.
Tháng 8 năm ngoái, ông Trump bổ nhiệm Gor làm Đại sứ Mỹ tại Ấn Độ, đưa ông rời Washington khoảng 7.500 dặm.
Đến tháng 11, ông Trump cũng có một động thái đáng chú ý khi tái đề cử Jared Isaacman, đồng minh của Musk, làm lãnh đạo NASA.
Theo những người hiểu mối quan hệ giữa hai bên, Musk đánh giá cao quyết định này.
Cũng trong tháng 11, trong một dấu hiệu cho thấy quan hệ đang tan băng, Musk trở lại Nhà Trắng dự tiệc do ông Trump tổ chức cho Thái tử Arab Saudi Mohammed bin Salman.
Những tháng gần đây, ông Trump liên tục dành lời khen công khai cho Musk. Sau khi Musk trở thành tỷ phú sở hữu nghìn tỷ USD đầu tiên, Tổng thống Mỹ cũng gửi lời chúc mừng tới ông.
Đối với cuộc bầu cử giữa kỳ, Musk dự kiến rót tiền vào America PAC, tổ chức mà ông thành lập để tài trợ các nỗ lực ủng hộ ông Trump trong cuộc bầu cử năm 2024.
Theo một nguồn tin nắm được kế hoạch, Musk sẽ đầu tư ít nhất 100 triệu USD cho hoạt động vận động cử tri tại các bang chiến địa.
America PAC sẽ phối hợp với MAGA Inc., siêu ủy ban hành động chính trị chủ chốt của ông Trump, hiện nắm giữ hơn 400 triệu USD.
Tuy nhiên, Musk được cho là sẽ không xuất hiện dày đặc như trong cuộc bầu cử trước hay thời gian ông gây tranh cãi khi điều hành DOGE.
“Tôi nghĩ mình đã tham gia quá sâu vào chính trị”, Musk nói với tạp chí The Economist hồi tháng trước. “Thành thật mà nói, tôi đã bị cuốn đi quá xa.”
Theo WSJ, AFP
