Dễ nhầm với cảm cúm
Cụ bà T.T.K, 81 tuổi, ở Phú Thọ, nhập Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương trong tình trạng sốt cao kéo dài, mệt mỏi, rối loạn tri giác và ăn uống kém. Trước đó, dù đã điều trị tại nhà và tại cơ sở y tế địa phương nhiều ngày, tình trạng của bà không cải thiện.
Khi thăm khám, các bác sĩ phát hiện ở hõm nách bệnh nhân có một vết loét tròn, đóng vảy đen – dấu hiệu điển hình nhưng dễ bị bỏ sót của sốt mò. Kết quả xét nghiệm kháng thể IgM Orientia Tsutsugamushi dương tính, tiểu cầu giảm, bạch cầu tăng nhẹ, cho thấy tình trạng nhiễm trùng huyết tiềm ẩn.
Bệnh nhân được chẩn đoán sốt mò thể nặng, biến chứng viêm phổi, tổn thương gan và nguy cơ viêm màng não, phải theo dõi sát.
Theo người nhà, bệnh nhân thường xuyên làm vườn, trồng rau quanh nhà – điều kiện khiến nguy cơ bị ấu trùng mò đốt tăng cao. Loài mò này thường sống ở các bụi cỏ ẩm, bờ ruộng, nơi có chuột sinh sống.
Trước đó, đã có 2 bệnh nhân bị sốt mò ở Khánh Hòa bị biến chứng viêm màng não, phải điều trị tích cực tại Khoa Hồi sức tích cực - Chống độc, cảnh báo về sự chủ quan trong việc nhận biết và đến cơ sở y tế muộn.
BS CKI Lê Văn Thiệu, Khoa Nhiễm khuẩn tổng hợp, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương cho biết sốt mò là bệnh nhiễm trùng cấp tính do vi khuẩn Orientia Tsutsugamushi gây ra, lây qua ấu trùng mò, không phải mò trưởng thành. Ấu trùng mò ký sinh trên chuột, khi đốt người sẽ để lại vết loét tròn, không đau, không ngứa nên rất dễ bị bỏ qua.
“Triệu chứng sớm của sốt mò thường giống cúm như sốt, đau đầu, mệt mỏi, phát ban… nên người bệnh và thậm chí cả nhân viên y tế có thể bỏ sót. Nếu không được điều trị kịp thời bằng kháng sinh đặc hiệu, bệnh có thể nhanh chóng tiến triển nặng gây viêm phổi, viêm màng não, suy gan, nhiễm trùng huyết, đặc biệt nguy hiểm ở người già và người có bệnh nền,” bác sĩ Thiệu cảnh báo.
Ông nhấn mạnh việc khai thác yếu tố dịch tễ và khám kỹ toàn thân để tìm vết loét đặc trưng là chìa khóa quan trọng giúp phát hiện sớm bệnh. “Đôi khi chính một vết đốt bị lãng quên lại là manh mối giúp cứu sống người bệnh”, bác sĩ lưu ý.
Chủ động phòng bệnh trong mùa mưa ẩm
Theo Cục Phòng bệnh Bộ Y tế, sốt mò có thể gặp quanh năm nhưng thường gia tăng trong mùa mưa ẩm – thời điểm ấu trùng mò phát triển mạnh. Bệnh lưu hành ở các khu vực có nhiều cây cỏ thấp, đặc biệt là vùng nông thôn.
Dấu hiệu đặc trưng giúp nhận biết sốt mò là vết loét ngoài da do ấu trùng mò đốt. Tuy nhiên, vết loét này thường nằm ở những vị trí kín đáo như bẹn, bìu, nách hoặc vùng da mỏng, không gây đau nên dễ bị bỏ qua.
Chính vì vậy, bệnh thường bị nhầm với sốt siêu vi, sốt xuất huyết hoặc nhiễm trùng huyết, khiến việc chẩn đoán gặp khó khăn. Nhiều trường hợp chỉ được phát hiện khi đã xuất hiện biến chứng nặng như rối loạn tri giác, co giật hoặc viêm não, làm điều trị phức tạp hơn và tăng nguy cơ tử vong.
Vì thế, các chuyên gia Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương khuyến cáo người dân, nhất là ở vùng nông thôn, cần chủ động phòng bệnh bằng cách:
- Mặc quần áo dài, đi ủng, mang găng khi làm việc ngoài đồng hoặc trong bụi rậm.
- Sử dụng thuốc xua côn trùng, phát quang bụi rậm quanh nhà, diệt chuột – vật chủ trung gian của mò.Khi có biểu hiện sốt kéo dài không rõ nguyên nhân sau khi đi làm vườn, phát cỏ, nên đến cơ sở y tế để thăm khám, loại trừ sốt mò và các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm khác.
- Sốt mò không chỉ là bệnh hiếm gặp mà còn dễ bị nhầm lẫn. Phát hiện sớm và điều trị đúng là yếu tố quyết định để cứu sống người bệnh, đặc biệt với nhóm nguy cơ cao như người cao tuổi và người có bệnh nền.
