Nhân loại đang ở gần một thảm họa mang tính toàn cầu hơn bao giờ hết, một nhóm hàng đầu gồm các nhà khoa học nguyên tử cho biết. Cộng đồng quốc tế hiện đang phải đối mặt với hàng loạt mối đe dọa, từ một “cuộc chạy đua vũ trang toàn diện” cho tới biến đổi khí hậu, thậm chí là các mầm bệnh do trí tuệ nhân tạo (AI) thiết kế, nhóm này cảnh báo hôm 27/1.
Bulletin of the Atomic Scientists (bản tin của các nhà khoa học nguyên tử) đã điều chỉnh Đồng hồ Ngày tận thế (Doomsday Clock) lên mức 85 giây trước nửa đêm, tiến thêm 5 giây so với trước đó, nhằm phản ánh đánh giá của nhóm về mức độ nguy hiểm ngày càng gia tăng. Đồng hồ này được cập nhật vào tháng 1 hằng năm.
Theo các nhà khoa học, quyết định điều chỉnh mới nhất xuất phát từ những chính sách ngày càng “hung hăng, đối đầu và mang tính dân tộc chủ nghĩa” của các cường quốc lớn, khiến sự cạnh tranh giữa họ biến thành một “cuộc chạy đua vũ trang toàn diện”. Các cuộc xung đột có sự tham gia của các quốc gia sở hữu vũ khí hạt nhân cũng góp phần tạo nên những “xu hướng tiêu cực” trong năm qua, trong đó có giao tranh tại Ukraine cũng như các cuộc tấn công của Mỹ và Israel nhằm vào Iran – những nguồn bất ổn lớn, theo đánh giá của nhóm.
Nhóm này cũng chỉ trích kế hoạch phát triển hệ thống phòng thủ tên lửa “Golden Dome” (Vòm Vàng) do Tổng thống Mỹ Donald Trump đề xuất, cho rằng sáng kiến này có nguy cơ kích hoạt một “cuộc chạy đua vũ trang mới trong không gian”.
Đồng thời, các nhà khoa học cảnh báo rằng Hiệp ước cắt giảm vũ khí chiến lược New START giữa Nga và Mỹ sắp hết hiệu lực, khiến Moscow và Washington có nguy cơ không còn bất kỳ thỏa thuận kiểm soát vũ khí nào. Nhóm kêu gọi hai quốc gia “tái khởi động đối thoại về việc hạn chế kho vũ khí hạt nhân”.
Các nhà khoa học cũng cho rằng phản ứng của cộng đồng quốc tế trước “tình trạng khẩn cấp về khí hậu” đã chuyển từ “hoàn toàn không đủ” sang “gây tổn hại nghiêm trọng”, đồng thời cáo buộc chính quyền Mỹ đã tuyên bố một “cuộc chiến chống lại năng lượng tái tạo”.
Ngoài ra, nhóm còn nêu ra những mối lo ngại mang tính “dị thường” hơn, như cái gọi là “sự sống đối xứng” (mirror life) – các tế bào được cấu tạo từ những phân tử tổng hợp hóa học có cấu trúc đối xứng với các phân tử trong tự nhiên. Theo cảnh báo, những sinh vật như vậy có thể vượt ngoài tầm kiểm soát, dẫn tới nguy cơ xóa sổ loài người và “làm gián đoạn mọi sự sống trên Trái đất”.
Sự phát triển của trí tuệ nhân tạo cũng đặt ra một “dạng mối đe dọa sinh học khác”, Bulletin cho biết, lưu ý rằng AI có thể được sử dụng để thiết kế các loại vi khuẩn và virus mới.
Trước đó, Đồng hồ Ngày tận thế đã được điều chỉnh tiến lên 10 giây vào năm 2023 và thêm 1 giây vào năm 2025.
Theo RT
