Theo quy định, đối tượng thuê nhà ở công vụ là cán bộ, công chức, viên chức do phải di chuyển chỗ làm đến trung tâm chính trị - hành chính mới tại các địa phương thuộc diện sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh.
Nhóm đối tượng trên phải thuộc trường hợp chưa có nhà ở thuộc sở hữu của mình hoặc có nhà ở (bao gồm cả nhà ở xã hội) mà có khoảng cách từ nhà đến chỗ làm xa trên 10 km tại khu vực miền núi, vùng sâu, vùng xa; từ 30 km trở lên tại khu vực còn lại.
Về tiêu chuẩn, Quyết định của Thủ tướng nêu rõ trưởng phòng, phó trưởng phòng thuộc sở và tương đương; công chức, viên chức tại các địa phương thuộc diện sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh, được bố trí cho thuê một trong hai loại hình nhà ở công vụ, bao gồm:
Căn hộ chung cư có diện tích sử dụng từ 45 m2 đến dưới 60 m2 được thiết kế không gian ở khép kín, có một hay nhiều không gian chức năng khác nhau như: Phòng khách, các phòng ngủ, phòng ăn, bếp, khu vệ sinh, ban công hoặc lô gia
Căn nhà có diện tích sử dụng từ 48 m2 đến dưới 60 m2 được xây dựng theo kiểu nhà 1 tầng có nhiều căn nhà sát nhau, từng căn nhà có công trình phụ khép kín.
Định mức kinh phí tối đa trang thiết bị nội thất cho nhà ở công vụ nêu trên là 120 triệu đồng.
Quyết định nêu rõ, Bộ Xây dựng có trách nhiệm hướng dẫn, kiểm tra và đôn đốc các địa phương trên cả nước triển khai thực hiện Quyết định này.
Theo quyết định của Thủ tướng, UBND các tỉnh, thành phố có trách nhiệm bố trí vốn từ ngân sách địa phương để đầu tư xây dựng, cải tạo, sửa chữa, mua trang thiết bị nội thất nhà ở công vụ.
Chính quyền địa phương cũng có trách nhiệm chỉ đạo việc phát triển, quản lý, bố trí cho thuê nhà ở công vụ, chuyển đổi công năng quỹ nhà dôi dư sang nhà ở công vụ trên địa bàn theo quy định của pháp luật về nhà ở và phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương.
Thực tế, sau khi sáp nhập tỉnh, thành, nhiều cán bộ công chức, viên chức có chức danh tương đương lãnh đạo cấp phòng và tương đương trở xuống phải di chuyển chỗ làm việc từ địa phương cũ sang trung tâm chính trị - hành chính mới, khó khăn trong việc ổn định nơi ở để yên tâm công tác, tốn kém về thời gian, phát sinh nhiều chi phí.
Theo quy định của Luật Nhà ở năm 2023, cán bộ phải thuộc diện điều động, luân chuyển, biệt phái từ địa phương này sang địa phương khác thì mới thuộc diện thuê nhà ở công vụ.
Tuy nhiên, sau sáp nhập, trung tâm chính trị - hành chính mới của tỉnh sẽ thay đổi, do đó, các cán bộ thuộc các sở, ngành sẽ phải đến làm việc tại trung tâm chính trị - hành chính mới và sẽ thực hiện kiện toàn lại các chức danh trong cùng một địa phương chứ không phải thuộc diện điều động, luân chuyển, biệt phái sang địa phương khác.
Như vậy, theo quy định của pháp luật về nhà ở, cán bộ, công chức có chức danh từ phó giám đốc sở và tương đương trở lên được điều động, luân chuyển, biệt phái từ cơ quan Trung ương về địa phương công tác hoặc từ địa phương này đến địa phương khác mới được hưởng chính sách nhà ở công vụ.
Trong khi đó, các cán bộ, công chức, viên chức tại các tỉnh thuộc diện sắp xếp đơn vị hành chính thì không thuộc đối tượng thuê nhà ở công vụ. Do đó, yêu cầu cấp thiết đặt ra là cần có chính sách về nhà ở công vụ để tạo điều kiện cho cán bộ ổn định cuộc sống, yên tâm công tác.
Theo báo cáo của các địa phương, tổng quỹ nhà ở công vụ cho cán bộ, công chức khoảng 260.667 m2, trong đó có 07 biệt thự công vụ với diện tích 1.890 m2, 3.462 căn nhà liền kề với diện tích 166.421 m2, 1.688 căn hộ chung cư với diện tích 92.356 m2, đáp ứng cho khoảng 4.500 cán bộ, công chức.
Theo báo cáo của 23 địa phương thuộc diện sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh, nhu cầu nhà ở công vụ của cán bộ, công chức, viên chức khoảng 45.000 người.
