Mới đây, tỷ phú Elon Musk vừa hoàn tất thương vụ thâu tóm xAI vào SpaceX thông qua một quy trình sáp nhập hai bước đầy tính toán. Chiến lược này không chỉ giúp tránh được việc phải hoàn trả hàng tỷ USD nợ vay mà còn đem lại lợi thế về thuế cho các cổ đông.
Theo nguồn tin từ Reuters, thỏa thuận vừa được công bố đã tạo nên một tập đoàn khổng lồ trị giá 1,25 nghìn tỷ USD với kế hoạch niêm yết cổ phiếu ngay trong năm nay nhằm hiện thực hóa tham vọng đặt các trung tâm dữ liệu vào không gian của Elon Musk. Thay vì hợp nhất hoàn toàn hoạt động, Elon Musk quyết định giữ xAI cùng nền tảng mạng xã hội X và chatbot Grok như một công ty con độc lập thuộc sở hữu toàn diện của SpaceX.
Cấu trúc này được giới luật sư gọi là sáp nhập tam giác nghịch đảo, một mô hình phổ biến trong các giao dịch lớn để hạn chế rủi ro pháp lý. Với tư cách là công ty con, các khoản nợ và trách nhiệm pháp lý của xAI vẫn tách biệt hoàn toàn với công ty mẹ SpaceX.
Điều này giúp bảo vệ SpaceX khỏi những rắc rối từ các cuộc điều tra hoặc kiện tụng mà mạng xã hội X đang phải đối mặt, đặc biệt là các cáo buộc tại châu Âu liên quan đến việc lan truyền hình ảnh giả mạo. Luật sư Gary Simon nhận định rằng việc cách ly trách nhiệm pháp lý giữa công ty con và công ty mẹ là lý do then chốt khiến cấu trúc sáp nhập này trở nên tối ưu.
Về mặt tài chính, thương vụ được cấu trúc dưới dạng tái tổ chức miễn thuế, cho phép các cổ đông của xAI hoãn nộp thuế đối với số cổ phiếu SpaceX nhận được cho đến khi họ thực sự bán chúng. Trong thỏa thuận này, xAI được định giá 250 tỷ USD, với tỷ lệ chuyển đổi mỗi cổ phiếu xAI thành 0,1433 cổ phiếu SpaceX.
Việc thực hiện giao dịch thông qua hai công ty trung gian tại Nevada cũng giúp SpaceX mua lại xAI mà không vi phạm các điều khoản vay nợ hiện có của công ty nhỏ hơn. Điều này giúp hai bên tránh được việc phải tái cấp vốn cho các khoản nợ của xAI trong bối cảnh lãi suất thị trường vẫn đang ở mức cao.
Dù thực tế Elon Musk được coi là chủ sở hữu hợp pháp giúp tránh kích hoạt điều khoản thay đổi kiểm soát trong các hợp đồng nợ, cấu trúc sáp nhập mới vẫn đảm bảo tính an toàn tuyệt đối. Các trái phiếu của xAI đã tăng giá mạnh ngay sau khi thông tin sáp nhập được rò rỉ, nhờ vào nền tảng tài chính vững mạnh của SpaceX.
Đây hiện là thương vụ sáp nhập và mua lại lớn nhất trong lịch sử thế giới. Bất chấp quy mô khổng lồ, thương vụ dự kiến sẽ không làm chậm lộ trình chào bán cổ phiếu lần đầu ra công chúng của SpaceX. Giám đốc tài chính Bret Johnsen đã bắt đầu làm việc với các ngân hàng hàng đầu tại phố Wall cho đợt IPO lớn nhất thế giới, dự kiến diễn ra vào khoảng cuối tháng 6.
Các chuyên gia luật chứng khoán cho rằng SpaceX có thể không cần đưa báo cáo tài chính của xAI vào hồ sơ IPO nếu công ty con này chiếm dưới 20% ngưỡng quan trọng về tài sản hoặc thu nhập của tập đoàn. Mặc dù một số nhà đầu tư lo ngại về sự phức tạp khi gộp chung lĩnh vực hàng không vũ trụ, internet vệ tinh với trí tuệ nhân tạo và mạng xã hội, nhưng uy tín cá nhân của Elon Musk vẫn là thỏi nam châm thu hút sự ủng hộ. Khả năng điều hành của ông giúp các nhà đầu tư tin tưởng vào sự thành công của mô hình tập đoàn đa ngành theo chiều dọc này.
Theo Reuters
