Xung đột ở Trung Đông tiếp tục leo thang, trong khi eo Hormuz – tuyến vận chuyển năng lượng quan trọng của thế giới – đang rơi vào tình trạng bị phong tỏa trên thực tế. Tình hình này đã tác động mạnh đến thị trường năng lượng toàn cầu, đặc biệt là Ấn Độ, quốc gia phụ thuộc nhiều vào năng lượng từ Trung Đông.
Tuy nhiên, theo nhiều cơ quan truyền thông quốc tế, Iran gần đây đã bắt đầu cho phép một số tàu của Ấn Độ đi qua eo biển Hormuz. Ngoại trưởng Ấn Độ Subrahmanyam Jaishankar cho biết điều này cho thấy nỗ lực ngoại giao của Ấn Độ đã “mang lại kết quả”.
Theo Financial Times ngày 16/3, ông Jaishankar xác nhận trong cuộc trả lời phỏng vấn báo này rằng hai tàu chở khí hóa lỏng treo cờ Ấn Độ hôm 14/3 đã đi qua eo biển Hormuz trót lọt.
Ông nói: “Hiện tôi đang đối thoại với họ và cuộc đối thoại của chúng tôi đã đạt được một số kết quả. Đối thoại vẫn đang tiếp tục; nếu nó mang lại hiệu quả, chúng tôi đương nhiên sẽ tiếp tục thúc đẩy. Từ góc nhìn của Ấn Độ, việc trao đổi, phối hợp và tìm ra giải pháp vẫn tốt hơn là không có giải pháp nào”.
Theo hãng tin Reuters, hai tàu vận chuyển khí dầu mỏ hóa lỏng (LPG) này là “Shivalik” và “Nanda Devi”, chở khoảng 92.700 tấn LPG. Đại sứ Iran tại Ấn Độ Iraj Elahi hôm 14/3 cũng xác nhận với truyền thông Ấn Độ rằng Iran đã cho phép một số tàu Ấn Độ đi qua eo biển Hormuz.
Một số nước khác cũng đối thoại riêng với Iran
Financial Times cũng cho biết một số quốc gia châu Âu, trong đó có Pháp và Italy, đã bắt đầu đối thoại với Iran nhằm tìm kiếm giải pháp ngoại giao để khôi phục hoạt động vận chuyển năng lượng.
Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi ngày 15/3 trả lời phỏng vấn hãng CBS cho biết Iran sẵn sàng đối thoại với các quốc gia muốn thảo luận về việc bảo đảm tàu của họ được đi lại an toàn.
Ngoại trưởng Ấn Độ Jaishankar đã đưa ra phát biểu nói trên trong cuộc trả lời phóng viên Financial Times trước khi tới Brussels để tham dự cuộc họp với các ngoại trưởng Liên minh Châu Âu. Cuộc họp này sẽ thảo luận về việc mở rộng chiến dịch mang tên “Operation Aspides” - chiến dịch hải quân của Liên minh châu Âu nhằm bảo vệ tàu thương mại ở Biển Đỏ và các tuyến hàng hải gần đó khỏi các cuộc tấn công - sang eo biển Hormuz.
Chiến dịch Aspides được khởi động vào tháng 2/2024 nhằm bảo vệ tàu thương mại ở Biển Đỏ, Vịnh Aden và vùng biển lân cận khỏi các cuộc tấn công của lực lượng Houthi tại Yemen, hiện gồm 3 tàu chiến do Pháp, Italy và Hy Lạp triển khai.
Khi được hỏi liệu các nước châu Âu có thể noi theo cách làm của Ấn Độ hay không, ông Jaishankar nói: “Tôi rất sẵn lòng chia sẻ với các nước EU những gì chúng tôi đang làm. Tôi biết rằng nhiều quốc gia cũng đã có đối thoại với Tehran”.
Ông Jaishankar đồng thời bác bỏ thông tin cho rằng Iran nhận được điều kiện trao đổi của Ấn Độ trong quá trình này, nhấn mạnh rằng hai nước có lịch sử giao thiệp lâu dài, và chính điều đó tạo nền tảng cho việc ông tiến hành tiếp xúc ngoại giao lần này.
Theo Wenweipo