Chiều 4/4, tại họp báo Chính phủ Thường kỳ tháng 3, báo chí đặt câu hỏi về dự báo tiêu thụ điện mùa hè năm nay sẽ tăng cao kỷ lục: Liệu có xảy ra tình trạng thiếu điện hay không và Bộ Công Thương đã có các giải pháp cụ thể như thế nào?
Trả lời vấn đề này, Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân khẳng định quan điểm xuyên suốt của Chính phủ là “tuyệt đối không để thiếu điện”.
Theo Thứ trưởng, đây là mục tiêu rất thách thức, song Bộ Công Thương đã chủ động xây dựng phương án từ sớm. Ngày 28/11/2025, Bộ đã ban hành Quyết định 3477 về phương thức vận hành hệ thống điện quốc gia năm 2026, trong đó tính toán kịch bản tăng trưởng phụ tải cao, đặc biệt trong các tháng cao điểm mùa khô có thể lên tới 14,1%.
Dự kiến trong tháng 4, nhu cầu điện tăng hơn 6 % so với cùng kỳ năm trước; lũy kế cả năm 2026, sản lượng điện toàn hệ thống ước đạt khoảng 350 tỷ kWh, tăng gần 8%. Thực tế 3 tháng đầu năm, hệ thống điện vẫn được vận hành ổn định, với mức tăng trưởng phụ tải khoảng 6,5%.
Để bảo đảm cung ứng điện thời gian tới, Bộ Công Thương đã triển khai nhiều giải pháp đồng bộ. Trong đó, tập trung theo dõi sát diễn biến phụ tải, kiểm tra công tác chuẩn bị tại các đơn vị phát điện, truyền tải và phân phối. Các tập đoàn, tổng công ty đã chủ động bảo dưỡng thiết bị, chuẩn bị vật tư dự phòng, ứng dụng công nghệ giám sát để nâng cao độ tin cậy vận hành.
Tuy nhiên, theo Thứ trưởng, vẫn còn những thách thức như ảnh hưởng của hiện tượng El Nino khiến thủy văn khó dự báo, khó khăn trong cung ứng nhiên liệu cho phát điện và áp lực đa mục tiêu đối với các hồ thủy điện. Những yếu tố này có thể tiềm ẩn nguy cơ thiếu hụt công suất trong các thời điểm cao điểm mùa khô.
Trên cơ sở đó, Bộ Công Thương yêu cầu các đơn vị xây dựng kế hoạch cung cấp điện và nhiên liệu chủ động, có dự phòng cho các tình huống cực đoan, không để xảy ra đứt gãy nguồn cung do nguyên nhân chủ quan.
Với quan điểm đó, Bộ Công Thương đã chủ động ban hành, cũng như tham mưu Thủ tướng Chính phủ ban hành nhiều văn bản chỉ đạo điều hành, đôn đốc chỉ đạo các đơn vị, trong đó, trước mắt cần tập trung thực hiện các giải pháp chính sau:
Thứ nhất, lập kế hoạch huy động tối ưu các nguồn điện, đặc biệt là các nguồn thủy điện (kể cả các thủy điện nhỏ) trong các giờ cao điểm để đáp ứng nhu cầu phụ tải điện; chỉ đạo các Tổng Công ty, Công ty điện lực tăng cường kiểm tra, củng cố lưới điện, chuẩn bị đầy đủ nhân lực, vật tư để xử lý nhanh các bất thường, sự cố, không thực hiện thao tác lưới điện mà phải thực hiện ngừng giảm cung cấp điện trong thời gian nắng nóng (trừ trường hợp sự cố).
Thứ hai, yêu cầu các Tổng công ty Điện lực, đặc biệt là Tổng công ty điện lực miền Bắc, Tổng công ty điện lực thành phố Hà Nội tiếp tục làm việc với khách hàng doanh nghiệp để thoả thuận giảm nhu cầu sử dụng điện vào các giờ cao điểm, đề nghị hỗ trợ từ các nguồn dự phòng tại chỗ của khách hàng. Các Tổng công ty, Công ty điện lực tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương báo cáo Lãnh đạo các tỉnh, thành phố về tình hình căng thẳng trong cung ứng điện hiện nay và các giải pháp cần thực hiện.
Thứ ba, sử dụng tiết kiệm điện. Bộ Công Thương khuyến cáo các hộ gia đình, cơ quan, công sở, doanh nghiệp sử dụng điện triệt để áp dụng các giải pháp tiết kiệm điện (tắt bớt các thiết bị không sử dụng, sử dụng các thiết bị điện có hiệu suất cao, đặt nhiệt độ điều hòa ở mức trên 26 độ…), đồng thời thay đổi thói quen sử dụng điện, chuyển những nhu cầu sử dụng điện không cấp thiết ra khỏi các khung giờ nhu cầu phụ tải điện của hệ thống điện tăng cao và nguồn điện mặt trời giảm dần hoặc không có (từ 14h-17h và 19h-23h) hoặc các thời điểm theo khuyến cáo của Đơn vị vận hành hệ thống điện và thị trường điện (NSMO).
Thứ tư, đẩy mạnh công tác tuyên truyền, thực hiện các Chương trình quản lý nhu cầu điện, sử dụng điện, sử dụng năng lượng tiết kiệm hiệu quả. Bộ Công Thương đề nghị các cơ quan báo đài, phương tiện truyền thông tiếp tục phối hợp đẩy mạnh việc tuyên truyền, thực hiện các biện pháp tiết kiệm điện, sử dụng điện hợp lý và hiệu quả, đồng thời tích cực triển khai các giải pháp sử dụng tiết kiệm, hiệu quả nguồn nước xả từ các hồ thủy điện phục vụ cho sản xuất, sinh hoạt trên phạm vi cả nước.
