Nếu nhìn vào bản đồ ngoại giao của Việt Nam trong vài thập kỷ qua, hiếm có mối quan hệ nào phát triển với tốc độ thần kỳ và sự tin cậy sâu sắc như với Hàn Quốc. Từ những bước đi chập chững khi bình thường hóa quan hệ vào năm 1992, cho đến khi trở thành Đối tác Chiến lược toàn diện vào cuối năm 2022, chúng ta đã chứng kiến sự lột xác ngoạn mục. Chuyến thăm Việt Nam của người đứng đầu Nhà Xanh lần này không chỉ đơn thuần là để kỷ niệm những con số, mà để xác lập một tâm thế mới, một tầm nhìn vượt qua những khuôn khổ hợp tác thông thường tiến tới sự gắn kết thịnh vượng.
Lịch sử vốn có những khúc quanh, nhưng cách Việt Nam và Hàn Quốc cùng nhau bước qua quá khứ để xây dựng tương lai là một hình mẫu hiếm hoi trong quan hệ quốc tế. Chúng ta không chỉ chia sẻ những nét tương đồng về văn hóa, từ triết lý Nho giáo, sự coi trọng giáo dục đến tinh thần tự lực tự cường, mà còn tìm thấy ở nhau những mảnh ghép hoàn hảo trong chuỗi giá trị toàn cầu.
Hàn Quốc, với “Kỳ tích sông Hàn”, mang trong mình những kinh nghiệm quý báu về công nghiệp hóa và công nghệ cao, trong khi Việt Nam, với sức trẻ và khát vọng đổi mới, đang trở thành trung tâm sản xuất quan trọng bậc nhất của khu vực. Sự giao thoa này đã tạo nên một lực hút lớn, biến Hàn Quốc thành nhà đầu tư trực tiếp nước ngoài số một tại Việt Nam trong nhiều năm liên tiếp.
Hiện giá trị của mối quan hệ này hiện nay đã vượt xa khỏi những bảng số liệu về kim ngạch thương mại hay số dự án FDI. Nó đã chuyển mình thành một "điểm neo" chiến lược.
Trong một thế giới đầy biến động, khi các chuỗi cung ứng toàn cầu đang được tái cấu trúc và các liên minh kinh tế mới đang hình thành, việc Việt Nam và Hàn Quốc chọn nhau làm đối tác ưu tiên hàng đầu là một lựa chọn chiến lược. Hàn Quốc cần Việt Nam như một cửa ngõ để thâm nhập thị trường ASEAN và đa dạng hóa địa bàn đầu tư, tránh sự phụ thuộc quá mức vào các thị trường truyền thống đầy rủi ro. Ngược lại, Việt Nam cần Hàn Quốc như một đòn bẩy để hiện thực hóa giấc mơ công nghiệp hóa, hiện đại hóa, tiếp cận với công nghệ lõi và quản trị tiên tiến.
Trong chuyến thăm này, thông điệp về sự cộng hưởng được nhấn mạnh hơn bao giờ hết. Đó không còn là mối quan hệ một chiều giữa bên đi đầu tư và bên nhận đầu tư, mà là sự hợp tác sòng phẳng, cùng có lợi. Chúng ta đang thấy những tập đoàn hàng đầu Hàn Quốc không chỉ xây dựng nhà máy lắp ráp, mà đã bắt đầu đặt các trung tâm nghiên cứu và phát triển (R&D) quy mô lớn tại Hà Nội.
Đây chính là bước chuyển mình về chất, khi Hàn Quốc coi Việt Nam là một phần trong những nơi đặt "bộ não" công nghệ của họ, thay vì chỉ là "cánh tay" gia công. Trong khi Việt Nam đang thúc đẩy việc thực hiện Nghị quyết 57 về phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, phát triển kinh tế số.
Không thể không nhắc đến sự gắn kết bền chặt giữa con người với con người, vốn là nền tảng vững chãi nhất cho mọi thể chế chính trị. Với hơn 200.000 kiều dân mỗi bên đang sinh sống và làm việc trên lãnh thổ của nhau, hàng chục vạn gia đình đa văn hóa Việt-Hàn. Những cô dâu Việt tại Hàn Quốc hay những kỹ sư Hàn Quốc đang miệt mài trên các công trường tại Việt Nam chính là những đại sứ nhân dân sống động nhất. Văn hóa Hàn Quốc, từ âm nhạc, điện ảnh đến ẩm thực, đã trở nên thân thuộc với người dân Việt Nam như chính hơi thở hằng ngày.
Ở chiều ngược lại, hình ảnh người Việt Nam chăm chỉ, sáng tạo cũng đã để lại dấu ấn đậm nét trong lòng công chúng xứ sở kim chi. Sự thấu hiểu này giúp hóa giải mọi rào cản, biến những khác biệt nhỏ nhất trở thành động lực để xích lại gần nhau.
Tất nhiên, để quan hệ này thực sự mang lại lợi ích hài hòa cho cả đôi bên, vẫn còn đó những bài toán cần lời giải rốt ráo. Đó là làm sao để giảm bớt nhập siêu cho Việt Nam một cách bền vững, làm sao để doanh nghiệp Việt Nam có thể tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng của các tập đoàn Hàn Quốc, và làm sao để việc chuyển giao công nghệ diễn ra thực chất hơn.
Chuyến thăm của Tổng thống Hàn Quốc lần này mang theo một phái đoàn doanh nghiệp hùng hậu nhất từ trước đến nay, không ngoài mục tiêu hiện thực hóa những cam kết đó bằng những hợp đồng, những biên bản ghi nhớ cụ thể. Khi những nút thắt về cơ chế được tháo gỡ, khi dòng vốn và tri thức được lưu thông tự do, sức mạnh cộng hưởng sẽ tạo ra những kết quả thực chất hơn.
Trong bối cảnh kỷ nguyên mới, kỷ nguyên vươn mình của dân tộc Việt Nam, việc củng cố mối quan hệ với một quốc gia có vị thế và tầm ảnh hưởng như Hàn Quốc là bước đi chiến lược. Chúng ta đang đứng trước ngưỡng cửa của những cuộc cách mạng mới về năng lượng xanh, bán dẫn và trí tuệ nhân tạo. Hàn Quốc đang nắm giữ chìa khóa của những lĩnh vực này, và Việt Nam có đầy đủ tiềm năng để trở thành đối tác sản xuất và ứng dụng hàng đầu.
Khép lại những trang sử cũ, chúng ta đang cùng nhau viết nên những dòng sử mới bằng sự chân thành và niềm tin mới.
