Cơ quan giám sát hạt nhân của Liên Hợp Quốc hôm 18/3 cho biết chính quyền Iran đã báo cáo một vụ đạn pháo rơi trúng khuôn viên nhà máy điện hạt nhân duy nhất đang hoạt động của nước này, nhưng không gây thiệt hại.
Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) cho biết “đã được Iran thông báo rằng một vật thể đã rơi trúng khuôn viên Nhà máy điện hạt nhân Bushehr vào tối thứ Ba”. “Không có thiệt hại đối với nhà máy cũng như không có thương vong đối với nhân viên”, cơ quan có trụ sở tại Vienna đăng tải trên mạng xã hội.
Người đứng đầu cơ quan này, ông Rafael Grossi, “một lần nữa kêu gọi các bên kiềm chế trong xung đột để tránh bất kỳ nguy cơ xảy ra tai nạn hạt nhân nào”, tuyên bố nêu rõ.
Bushehr là nhà máy điện hạt nhân duy nhất của Iran, nằm cách Tehran khoảng 760 km về phía nam, bên bờ Vịnh Ba Tư. Lò phản ứng do Nga thiết kế tại đây đã cung cấp điện từ năm 2011.
Chương trình hạt nhân rộng lớn hơn của Iran vẫn là một trong những lý do mà Tổng thống Mỹ Donald Trump viện dẫn để phát động cuộc chiến cùng Israel chống lại Iran vào ngày 28/2. Iran luôn bác bỏ tham vọng phát triển vũ khí hạt nhân, khẳng định các hoạt động của mình hoàn toàn mang tính hòa bình.
Dù bản chất của “vật thể” rơi xuống Bushehr ban đầu chưa rõ ràng, sự cố này đã làm dấy lên bóng ma về một thảm họa phóng xạ trong bối cảnh chiến tranh.
Hãng thông tấn nhà nước Nga Tass dẫn lời ông Alexey Likhachev – Tổng giám đốc Rosatom – cho biết “một cuộc tấn công đã đánh trúng khu vực gần tòa nhà dịch vụ đo lường nằm trong khuôn viên nhà máy Bushehr, ở rất gần tổ máy đang vận hành”. Các kỹ thuật viên Nga từ Rosatom hiện đang vận hành nhà máy bằng uranium làm giàu mức độ thấp do Nga cung cấp.
“Không có thương vong nào đối với nhân viên của Rosatom. Tình hình phóng xạ tại hiện trường vẫn bình thường”, ông nói thêm.
Khoảng 480 công dân Nga vẫn đang có mặt tại nhà máy này, và các nhà chức trách đang chuẩn bị cho một đợt sơ tán tiếp theo.
Hiện chưa có chuyên gia độc lập nào kiểm chứng mức độ thiệt hại. Cả Iran và Nga cũng chưa công bố hình ảnh liên quan.
Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM), đơn vị phụ trách các cuộc không kích tại miền Nam Iran, chưa đưa ra bình luận khi được yêu cầu.
Kể từ khi chiến sự bùng phát, các mảnh văng từ tên lửa bị đánh chặn và hỏa lực phòng không đã gây ra thiệt hại trong khu vực. Bushehr cũng là nơi đặt một căn cứ hải quân Iran và một sân bay lưỡng dụng dân sự - quân sự, được bảo vệ bởi hệ thống phòng không.
Một cuộc tấn công nhằm vào nhà máy điện hạt nhân có thể dẫn tới rò rỉ phóng xạ ra môi trường. Đây là mối lo ngại lớn kể từ khi Nga phát động chiến dịch quân sự toàn diện tại Ukraine năm 2022, khi nhiều nhà máy hạt nhân tại quốc gia này trở thành mục tiêu hoặc nằm trên tiền tuyến.
Nếu xảy ra rò rỉ phóng xạ trên Vịnh Ba Tư, đây sẽ là một cuộc khủng hoảng sống còn đối với các quốc gia Arab vùng Vịnh, vốn phụ thuộc vào các nhà máy khử mặn nước biển tại đây để cung cấp nước sinh hoạt.
Tehran đã phải chịu các lệnh trừng phạt nặng nề của Mỹ kể từ năm 2018, khi Washington rút khỏi thỏa thuận hạt nhân đổi lấy việc Iran hạn chế hoạt động nhằm ngăn chặn phát triển đầu đạn nguyên tử.
Iran đang tìm cách mở rộng Bushehr với nhiều lò phản ứng hơn. Năm 2019, nước này khởi động dự án bổ sung thêm hai lò phản ứng, mỗi lò công suất 1.000 megawatt. Ảnh vệ tinh do Planet Labs công bố hồi tháng 12 năm ngoái cho thấy công trình vẫn đang được xây dựng với cần cẩu hoạt động tại cả hai khu vực.
Lò phản ứng hiện tại ở Bushehr sử dụng uranium từ Nga được làm giàu ở mức 4,5%, phù hợp cho sản xuất điện.
Trong cuộc chiến kéo dài 12 ngày hồi tháng 6/2025 giữa Israel và Iran, Bushehr – nhà máy điện hạt nhân dân sự đang hoạt động – đã không bị tấn công.
Tuy nhiên, trong cùng cuộc xung đột, Mỹ đã ném bom 3 cơ sở làm giàu uranium của Iran, phá hủy các máy ly tâm và có thể khiến kho uranium làm giàu cao 60% của Tehran bị chôn vùi dưới lòng đất. Kể từ đó, Iran đã ngăn các thanh sát viên của IAEA tiếp cận các địa điểm này.
Theo AFP, SCMP
