Theo công văn 129/2016/CV-VASEP ngày 17/8 của VASEP gửi Cục Xuất Nhập khẩu - Bộ Công Thương, thì thời gian qua, Trung Quốc đã giảm khối lượng nhập khẩu với nhiều mặt hàng của Việt Nam, đặc biệt là với các mặt hàng khối lượng xuất khẩu lớn như gạo, sắn và dăm gỗ...
Đồng thời, Trung Quốc còn tăng rào cản kỹ thuật với một số mặt hàng nông thủy sản của Việt Nam.
Với mặt hàng thủy sản, các doanh nghiệp đang gặp một số khó khăn do khác biệt về hệ thống quản lý giữa Việt nam và Trung Quốc.
Cụ thể, hiện muốn xuất khẩu thủy sản vào Trung Quốc thì nhà máy chế biến phải có code vào nước này và nhà xuất khẩu phải nằm trong danh sách được Trung Quốc phê chuẩn.
Trong khi theo quy định của Cơ quan Quản lý chất lượng nông lâm thủy sản Việt Nam (Nafiqad) thì chỉ cần nhà sản xuất có trong danh sách được công nhận xuất khẩu sang Trung Quốc.
Nhưng trong danh sách các sản phẩm thủy sản xuất khẩu sang Trung Quốc lại có một số sản phẩm chưa được đưa vào danh mục được phép nhập khẩu từ Việt Nam vào Trung Quốc, ví dụ như sản phẩm cá hồi… Trong khi đó thì cục Nafiqad đã có nhiều công văn sang Trung Quốc nhưng vẫn chưa có trả lời chính thức.
Ngoài ra, trong bối cảnh các nhà nhập khẩu Trung Quốc tăng mua theo cả chính ngạch lẫn tiểu ngạch thì nước này yêu cầu phải có chứng nhận về chất lượng, nguồn gốc… do Nafiqad cấp đối với các lô hàng thủy sản nhập khẩu. Do đó mà nhiều doanh nghiệp và thương lái Trung Quốc đã không mua hoặc hạn chế mua theo đường tiểu ngạch như trước đây.
Từ đây, VASEP đề nghị Chính phủ, Bộ NNPTNT và Bộ Công Thương cần có biện pháp can thiệp tháo gỡ những rào cản kỹ thuật và thủ tục hành chính như báo cáo ở trên.
Cụ thể, theo VASEP, Bộ NNPTNT cần có được cơ sở dữ liệu và thống kê chính xác về sản lượng thủy sản thực tế để có cơ sở đánh giá cung cầu. Đồng thời cùng với Bộ Công Thương làm việc với phía Trung Quốc để đàm phán mở rộng danh mục sản phẩm thủy sản được phép nhập khẩu vào Trung Quốc từ Việt Nam.
