Sau hàng loạt vụ việc tham nhũng bị phát hiện trong lĩnh vực y tế (Công ty Việt Á, Công ty Việt Mỹ…), có thể thấy người bệnh đang bị “móc túi” bởi tệ nạn tham nhũng, móc ngoặc giữa nhà thầu cung cấp thuốc, thiết bị, vật tư y tế với giới lãnh đạo thông qua việc đẩy giá lên cao.
Để giải quyết vấn nạn trên, Bộ Y tế, Chính phủ đã đưa ra nhiều giải pháp. Trên nghị trường Quốc hội mới đây, Thủ tướng Lê Minh Hưng cũng chỉ ra những khoản chi phí bất hợp lý trong lĩnh vực y tế, đồng thời yêu cầu minh bạch thị trường, kiểm soát các khâu trung gian để đưa thuốc, vật tư y tế về đúng giá trị thật.
Từ thực tế trên, VietTimes triển khai tuyến bài: Nhận diện những “trùm thầu” y tế ở Việt Nam. Loạt bài đi sâu vào quá trình đấu thầu, cung cấp thuốc và thiết bị, vật tư y tế của các doanh nghiệp trúng thầu lớn nhất Việt Nam. Từ đó nhận diện, chỉ ra những lỗ hổng, bất cập trong quản lý, mua sắm ở lĩnh vực y tế và đề xuất giải pháp nhằm tăng cường minh bạch, bảo vệ quyền lợi người bệnh theo tinh thần chỉ đạo của Thủ tướng.
Bài viết này đề cập đến những gói thầu mà Công ty TNHH Thiết bị Y tế Phương Đông trúng thầu. Đây cũng là doanh nghiệp từng xuất hiện trong hồ sơ điều tra vụ nâng khống giá hệ thống xét nghiệm Covid-19 tại CDC Hà Nội - hiện ghi dấu ấn trong hoạt động đấu thầu thiết bị y tế tại nhiều bệnh viện lớn.
- Bài 1: Doanh nghiệp nào dẫn đầu cuộc đua đấu thầu y tế?
- Bài 2: Phytopharma: Từ công ty thuốc dân tộc đến nhà cung cấp 4.000 gói thầu
- Bài 3: Y tế Hoàng Đức và những lần trúng thầu sát giá tại các bệnh viện lớn
Đối tác chiến lược của nhiều bệnh viện lớn
Theo thông tin đăng ký doanh nghiệp, Công ty TNHH Thiết bị Y tế Phương Đông thành lập ngày 27/11/2000, hoạt động chính trong lĩnh vực bán buôn máy móc, thiết bị và phụ tùng khác, trong đó có trang thiết bị y tế, thiết bị môi trường, dụng cụ và hóa chất thí nghiệm.
Doanh nghiệp đặt trụ sở tại phố Thái Hà, Hà Nội. Bác sĩ Nguyễn Xuân Thành là Giám đốc kiêm người đại diện theo pháp luật.
Ban đầu công ty có vốn điều lệ 20 tỷ đồng. Cổ đông gồm Nguyễn Xuân Thành (sinh năm 1970) góp 18,4 tỷ đồng (chiếm tỷ lệ 92%); Trần Thị Côi góp 1 tỷ đồng và Nguyễn Quốc Tuấn góp 600 triệu đồng.
Đến nay, sau nhiều lần thay đổi về cổ đông, ông Thành vẫn là cổ đông nắm quyền chi phối.
Theo cập nhật mới nhất, Công ty Y tế Phương Đông có vốn 100 tỷ đồng, trong đó ông Thành nắm 51%, bà Tô Thị Hoa nắm 48% và bà Lê Thị Thủy góp 1% vốn.
Theo dữ liệu từ DauThau.info, Công ty TNHH Thiết bị Y tế Phương Đông đã tham gia 4.011 gói thầu, trong đó trúng 3.618 gói, tương đương tỷ lệ trúng thầu hơn 90%. Tổng giá trị trúng thầu được thống kê vượt 13.000 tỷ đồng.
Trên website, Phương Đông cho biết đang cung cấp thiết bị y tế và vật tư tiêu hao cho hơn 2.000 bệnh viện, phòng khám trên cả nước.
Công ty cũng tự giới thiệu “là đối tác chiến lược lâu năm của các bệnh viện đầu ngành như Việt Đức, Bạch Mai, Viện 108, Viện huyết học và truyền máu Trung Ương”.
Theo thống kê của VietTimes từ Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia, danh sách khách hàng của Phương Đông còn có: Bệnh viện ung bướu Đà Nẵng; Bệnh viện Đa khoa Đống Đa; Trung tâm kiểm nghiệm Thuốc, Mỹ phẩm, Thực phẩm Thái Bình; Bệnh viện đa khoa Hà Đông; Bệnh viện Đa khoa Đức Giang,…
Quy mô hoạt động rộng và tỷ lệ trúng thầu cao cho thấy Y tế Phương Đông là nhà cung cấp có sự hiện diện đáng kể trong lĩnh vực mua sắm thiết bị y tế tại các bệnh viện lớn nhỏ khắp cả nước.
Tỷ lệ tiết kiệm nhiều gói thầu bằng 0%
Khi dịch Covid-19 bùng phát năm 2020, Công ty Y tế Phương Đông cung cấp nhiều thiết bị, vật tư y tế cho loạt cơ sở y tế trên cả nước. Riêng tại Sở Y tế Hải Phòng, doanh nghiệp trúng 3 gói thầu thiết bị phục vụ phòng, chống dịch với tổng giá trị hơn 33 tỷ đồng. Công ty còn cung cấp máy lọc máu, máy đo khí máu, vật tư, hóa chất và sinh phẩm xét nghiệm tại nhiều bệnh viện, trong đó có các cơ sở ở Hà Nội, Bắc Giang, Vĩnh Phúc và Quảng Trị.
Y tế Phương Đông cũng từng được nhắc đến trong hồ sơ điều tra vụ án liên quan đến mua sắm hệ thống xét nghiệm Covid-19 tại CDC Hà Nội. Giám đốc doanh nghiệp là Nguyễn Xuân Thành từng cơ quan điều tra ra quyết định khởi tố, nhưng tháng 9/2020, VKSND Tối cao đã hủy bỏ quyết định khởi tố bị can, không phê chuẩn lệnh bắt tạm giam đối với ông Thành.
Sau đại dịch, Y tế Phương Đông tiếp tục cung cấp thiết bị y tế chuyên dụng cho các bệnh viện. Dữ liệu cho thấy ngày 7/10/2024, Giám đốc Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương ký quyết định phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu đối với ba gói mua sắm có sự tham gia của Y tế Phương Đông.
Tại Gói thầu số 22: mua máy lọc chức năng thay thế huyết tương theo cơ chế ly tâm, giá trúng thầu của doanh nghiệp là 2,345 tỷ đồng, bằng đúng giá dự toán. Tỷ lệ tiết kiệm bằng 0%.
Với Gói thầu số 14: mua bộ dụng cụ bóc và xay tiền liệt tuyến bằng laser qua nội soi, giá trúng thầu là 740 triệu đồng, so với dự toán 740,24 triệu đồng. Mức tiết kiệm 240.000 đồng, tương đương khoảng 0,032%.
Trong khi đó, tại Gói thầu số 13: mua thiết bị nội soi tiết niệu, doanh nghiệp trúng thầu với giá 2,482 tỷ đồng, thấp hơn dự toán chỉ 120.000 đồng, tương đương tỷ lệ tiết kiệm khoảng 0,0048%.
Ba gói thầu cho thấy giá trúng thầu đều sát dự toán, trong đó có gói không tiết kiệm đồng nào.
Tại Bệnh viện Thận Hà Nội, cái tên Y tế Phương Đông cũng xuất hiện tại nhiều gói thầu.
Trong chương trình Mua sắm Thiết bị y tế năm 2026 của cơ sở y tế này, kết quả công bố tháng 5/2026 cho thấy Y tế Phương Đông là 1 trong 4 đơn vị được trúng thầu với tổng giá trị 9 tỷ đồng. Trong đó, Phương Đông là bên duy nhất cung cấp hệ thống phẫu thuật nội soi với giá 2,86 tỷ đồng.
Một trong số các gói thầu trúng với giá trị cao gần đây của Y tế Phương Đông liên quan Bệnh viện Hữu Nghị Việt Đức.
Tháng 10/2026, Phương Đông trúng thầu tại Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức với gói cung cấp vật tư bộ tim phổi ECMO. Doanh nghiệp là đơn vị duy nhất chào giá trực tuyến và trúng thầu ở mức giá trần, với tổng giá trị hơn 1,9 tỷ đồng.
Danh mục hàng hóa gồm 20 Bộ ECMO - hệ thống tim phổi nhân tạo ngoài cơ thể (1,365 tỷ), 20 Canule động mạch và 20 Canule tĩnh mạch (ống thông động và tĩnh mạch).
Tại một gói mua sắm khác của Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức, liên quan hóa chất và vật tư tiêu hao cho các xét nghiệm giai đoạn 2025-2027, Phương Đông trúng toàn bộ Lô 2: cung cấp hóa chất và vật tư tiêu hao cho xét nghiệm miễn dịch trong sàng lọc máu, với giá trị hơn 11 tỷ đồng. Kết quả lựa chọn nhà thầu được công bố vào tháng 4/2026.
Tại Bệnh viện Đa khoa Hà Đông, gần đây vào tháng 7/2026, Y tế Phương Đông trúng 2 gói thầu với tỷ lệ cạnh tranh bằng 0.
Cụ thể tại Gói thầu số 8: Mua sắm vật tư Echmo năm 2026, Y tế Phương Đông là bên duy nhất tham dự thầu và trúng gói thầu này với giá 285,75 triệu đồng, đúng bằng giá chủ đầu tư đưa ra. Trong danh sách hàng hóa cung cấp, sản phẩm Phổi nhân tạo cấp cứu là mặt hàng có giá cao nhất với 204,75 triệu đồng.
Cũng trong tháng 7/2026 vừa rồi, Y tế Phương Đông tiếp tục trúng gói Gói thầu số 4: Mua sắm vật tư lọc máu liên tục năm 2026 của Bệnh viện Đa khoa Hà Đông với giá 4,868 tỷ đồng, tiết kiệm 0% cho ngân sách bệnh viện.
Đáng nói ở gói thầu này, Y tế Phương Đông cũng là bên duy nhất dự thầu. Mặt hàng mà công ty cung ứng cho Bệnh viện Đa khoa Hà Đông lần này là Bộ quả lọc máu liên tục (xuất xứ Pháp) với giá hơn 1,97 tỷ đồng và Bộ quả lọc máu liên tục/ hấp phụ (xuất xứ Pháp) 2,2 tỷ đồng. Còn lại dụng cụ y tế phục vụ việc chạy thận.
Cách đó 1 năm, tháng 7/2025, Y tế Phương Đông cũng góp mặt trong Gói số 4: Mua sắm Vật tư lọc máu liên tục năm 2025 của Bệnh viện Hà Đông. Với lợi thế là bên duy nhất tham gia, công ty này trúng gói thầu với giá 4,205 tỷ đồng, giảm 2 triệu đồng so với giá gói thầu. Tỷ lệ tiết kiệm gần như bằng 0%.
Ngoài tham gia với vai trò độc lập, Y tế Phương Đông còn liên danh với doanh nghiệp khác để bỏ thầu tại một số bệnh viện trên địa bàn Hà Nội.
Tại Bệnh viện Đa khoa Đống Đa, Liên danh Hoàng Hà – Acctech – Phương Đông là bên duy nhất nộp hồ sơ đấu thầu với mức giá 1,67 tỷ đồng. Nếu so với giá của chủ đầu tư đưa ra, mức tiết kiệm mà liên doanh này thực hiện là 171 triệu đồng, tương đương mức giảm hơn 9%.
Hay tại Gói thầu Hóa chất, vật tư chuyên dùng cho máy AU-480 và AU-680 được công bố vào tháng 1/2024, Liên danh nhà thầu Y tế Phương Đông và Công ty TNHH Thiết bị Minh Tâm trúng thầu với giá 6,286 tỷ đồng. Trong khi giá gói thầu là 6,3 tỷ đồng, tức tiết kiệm được 14 triệu đồng.
Từng bị chấm dứt hợp đồng
Ngoài lùm xùm liên quan việc cung cấp thiết bị phòng chống Covid-19, Y tế Phương Đông từng bị chấm dứt hợp đồng do vi phạm.
Cụ thể, ngày 2/10/2025, Giám đốc Bệnh viện Nội tiết Nam Định đã ký quyết định chấm dứt hợp đồng với Công ty TNHH Thiết bị Y tế Phương Đông.
Lý do vi phạm do nhà thầu đã vi phạm nghĩa vụ hợp đồng dẫn đến hợp đồng bị chấm dứt trước thời hạn do nhà thầu chỉ có thể cung ứng được hàng hoá đến hết 30/9/2025, vi phạm điều khoản về thời gian thực hiện hợp đồng. Do đó, công ty bị chấm dứt hợp đồng và tịch thu bảo lãnh hợp đồng.
*Chân dung một số trùm thầu y tế khác sẽ được VietTimes phác họa trong những bài viết tiếp theo.
