Sau hàng loạt vụ việc tham nhũng bị phát hiện trong lĩnh vực y tế (Công ty Việt Á, Công ty Việt Mỹ…), có thể thấy người bệnh đang bị “móc túi” bởi tệ nạn tham nhũng, móc ngoặc giữa nhà thầu cung cấp thuốc, thiết bị, vật tư y tế với giới lãnh đạo thông qua việc đẩy giá lên cao.
Để giải quyết vấn nạn trên, Bộ Y tế, Chính phủ đã đưa ra nhiều giải pháp. Trên nghị trường Quốc hội mới đây, Thủ tướng Lê Minh Hưng cũng chỉ ra những khoản chi phí bất hợp lý trong lĩnh vực y tế, đồng thời yêu cầu minh bạch thị trường, kiểm soát các khâu trung gian để đưa thuốc, vật tư y tế về đúng giá trị thật.
Từ thực tế trên, VietTimes triển khai tuyến bài: Nhận diện những “trùm thầu” y tế ở Việt Nam. Loạt bài đi sâu vào quá trình đấu thầu, cung cấp thuốc và thiết bị, vật tư y tế của các doanh nghiệp trúng thầu lớn nhất Việt Nam. Từ đó nhận diện, chỉ ra những lỗ hổng, bất cập trong quản lý, mua sắm ở lĩnh vực y tế và đề xuất giải pháp nhằm tăng cường minh bạch, bảo vệ quyền lợi người bệnh theo tinh thần chỉ đạo của Thủ tướng.
Bài viết này đề cập chân dung Công ty TNHH Dược phẩm và Trang thiết bị Y tế Hoàng Đức - một trong số những doanh nghiệp trúng hàng nghìn gói thầu cung cấp thuốc, thiết bị y tế.
- Bài 1: Doanh nghiệp nào dẫn đầu cuộc đua đấu thầu y tế?
- Bài 2: Phytopharma: Từ công ty thuốc dân tộc đến nhà cung cấp 4.000 gói thầu
- Bài 3: Y tế Phương Đông - đối tác của 2.000 bệnh viện, phòng khám
- Bài 4: Y tế Hoàng Đức và những lần trúng thầu sát giá tại các bệnh viện lớn
Tỷ lệ thắng thầu hơn 90%
CTCP Dược phẩm Thiết bị Y tế Hà Nội (Hapharco) thành lập năm 1955, có địa chỉ tại phố Hàng Bài, phường Hoàn Kiếm, TP Hà Nội. Đại diện pháp luật là bà Trần Thị Nguyệt.
Đây là nhà phân phối lâu năm của các hãng dược phẩm đa quốc gia. Doanh nghiệp sở hữu hệ thống kho dược phẩm, kho lạnh và hệ thống phân phối gồm các chi nhánh và chuỗi cửa hàng bán lẻ nằm tại các vị trí thuận tiện ở khắp cả nước.
Theo Cổng thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp, lần thay đổi thông tin mới nhất vào tháng 12/2015, bà Trần Thị Nguyệt (sinh năm 1975) là Chủ tịch HĐQT, còn ông Đinh Văn Đông (sinh năm 1969) làm Tổng giám đốc. Ngành nghề kinh doanh chính của công ty là bán buôn thuốc. Tổng số lao động là 219 người.
Theo báo cáo tài chính đã kiểm toán mà VietTimes có được, năm 2019, Hapharco có vốn điều lệ hơn 198 tỷ đồng, các cổ đông lớn gồm: Công ty TNHH Đầu tư Tài chính và Thương mại Vạn Lộc (21,53%), Công ty TNHH Du lịch và Thương mại Hoàn Kiếm (17,64%), Công ty TNHH Thương mại và Đầu tư Hòa An (16,78%), CTCP Đầu tư Dịch vụ vui chơi Giải trí thể thao Hà Nội (10,08%), CTCP Du lịch thung lũng Nữ Hoàng (9,04%), Tổng Công ty Công nghiệp Ô tô Việt Nam (7,98%), CTCP Thương mại và Dịch vụ du lịch Ba Đình (7,19%). 9,77% vốn còn lại thuộc cổ đông khác.
Đến tháng 11/2020, Hapharco tăng vốn từ 198 tỷ lên 500 tỷ đồng. Một năm sau, tức tháng 11/2021, vốn điều lệ công ty này nâng lên mức 650 tỷ đồng, cơ cấu cổ đông không được công bố.
Theo tìm hiểu, đơn vị này trúng nhiều gói thầu của các cơ sở, trung tâm khám chữa bệnh khắp cả nước, từ bệnh viện tuyến huyện tới bệnh viện trung ương tuyến đầu.
Dữ liệu từ Dauthau.info cho thấy Hapharco tham gia tổng cộng hơn 5.800 gói, trong đó trúng hơn 5.200 gói, tương đương tỷ lệ trúng thầu hơn 90%.
Tổng giá trị các gói thầu đã trúng (bao gồm liên danh) là hơn 15.700 tỷ đồng, trong đó có tới 14.885 tỷ đồng Hapharco trúng với vai trò độc lập.
Loạt gói thầu thuốc ngoại nhập sát dự toán
Dữ liệu trên DauThau.info cho thấy Hapharco tham gia và trúng thầu nhiều ở các bệnh viện lớn như Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM (64 gói), Bệnh viện Bạch Mai (55 gói), Bệnh viện Chợ Rẫy (50 gói), Bệnh viện Hữu nghị Việt Tiệp (49 gói), Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức (40 gói), Bệnh viện Đa khoa tỉnh Ninh Bình (40 gói),…
Tại Bệnh viện Bạch Mai, trong tháng 7/2025, Hapharco không có đối thủ cạnh tranh, trúng loạt gói thầu với giá bỏ thầu đúng bằng giá gói thầu do bên mời thầu đưa ra.
Tại Gói thầu Cung cấp thuốc biệt dược gốc hoặc tương đương bổ sung năm 2025 phục vụ công tác khám, chữa bệnh nội trú bằng hình thức chào giá trực tuyến rút gọn, Mã hiệu CGTTRG.BDG.10.2025 công bố ngày 15/7/2025 cho thấy Hapharco là bên duy nhất đấu thầu và trúng gói thầu với giá 495,7 triệu đồng, đúng bằng với giá gói thầu của chủ đầu tư đưa ra, tương đương mức tiết kiệm bằng 0%.
Tại gói thầu này, Hapharco được phép cung cấp 770 viên thuốc Lenvatinib – là loại thuốc chống ung thư, xuất xứ Patheon Inc thuộc Canada và do Nhật Bản đóng gói.
Cũng theo công bố ngày 15/7/2025, Hapharco xuất hiện tại gói thầu tương tự mang số hiệu CGTTRG.BDG.06.2025 với vai trò bên duy nhất trúng thầu với giá trúng 484,512 triệu đồng, đúng bằng giá gói thầu.
Cùng ngày, gói CGTTRG.BDG.07.2025 tiếp tục về tay Hapharco với giá trúng thầu là 477,594 triệu đồng, khớp với giá gói thầu đưa ra.
Cũng trong ngày 15/7, gói thầu có mã hiệu CGTTRG.BDG.14.2025 được trao cho bên nộp thầu duy nhất là Hapharco với giá 459,1 triệu đồng, giảm 0,5% so với giá gói thầu.
Trước đó, ngày 14/7, Hapharco trúng gói CGTTRG.BDG.04.2025 với giá 487,751 triệu đồng, không chênh lệch so với giá do chủ đầu tư đưa ra. Lần này, CTCP Dược phẩm Thiết bị Y tế Hà Nội cũng là đơn vị duy nhất dự thầu.
Ngày 17/7/2025, tại gói thầu như trên nhưng với mã hiệu CGTTRG.BDG.05.2025, Hapharco cũng là bên duy nhất tham gia và trúng thầu với giá 455,82 triệu đồng, đúng bằng giá gói thầu.
Sản phẩm mà Hapharco cung cấp đợt này là 15.000 viên thuốc Dabigatran etexilate (thuốc chống đông máu cho bệnh nhân đột quỵ).
Theo thống kê của VietTimes, tại gói thầu Cung cấp thuốc biệt dược gốc hoặc tương đương bổ sung năm 2025 phục vụ công tác khám, chữa bệnh nội trú bằng hình thức chào giá trực tuyến rút gọn, Bệnh viện Bạch Mai phân ra làm nhiều mã hiệu. Nhìn chung, Hapharco và Công ty TNHH Một Thành Viên Dược liệu TW2 gần như là 2 bên chính thay phiên nhau trúng thầu.
Như vậy, từ 14 – 17/7/2025, Hapharco đã trúng loạt gói thầu của Bệnh viện Bạch Mai. Một số gói thầu được công bố trước đó vào tháng 6/2025 cũng thuộc về Hapharco, như gói Cung cấp thuốc Generic phục vụ cho công tác điều trị của Bệnh viện Bạch Mai năm 2025 bằng nguồn thu từ dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh của Bệnh viện. Kết quả Hapharco cũng là bên tham gia duy nhất và trúng thầu giá 492,8 triệu đồng, tiết kiệm 0% cho bệnh viện.
Tại Bệnh viện Hữu Nghị Việt Đức, mối quan hệ bên mời thầu – bên trúng thầu với giữa bệnh viện này với Hapharco diễn ra với tần suất lớn trong giai đoạn 2022 – 2023.
Tháng 5/2023, Gói thầu VTX29: Cung cấp Dụng cụ cắt nối thẳng mổ hở 75mm đã được Bệnh viện Hữu Nghị Việt Đức gia hạn thời điểm đóng thầu nhằm tăng thêm số lượng nhà thầu nộp hồ sơ dự thầu, song vẫn chỉ có duy nhất Hapharco nộp thầu. Kết quả cho thấy công ty trúng gói thầu với giá đúng bằng giá chủ đầu tư đưa ra, là 1,013 tỷ đồng.
Gói thầu số 12: Cung cấp 04 thuốc generic năm 2023 để phục vụ các nghiên cứu thử nghiệm lâm sàng công bố kết quả nhà thầu trúng thầu vào 21/8/2023 cũng cho thấy Hapharco cũng là một mình dự thầu và trúng gói này với giá 957 triệu đồng, giảm 4 triệu đồng so với giá gói thầu, tương đương tỷ lệ tiết kiệm 0,3%.
Một số gói thầu công bố năm 2022 cũng chỉ có Hapharco tham dự và được trúng thầu với mức giá sát giá dự toán. Trị giá những gói thầu này dao động từ vài trăm triệu đồng đến 1 tỷ đồng cho các sản phẩm dụng cụ y tế.
Tại Bệnh viện Hữu Nghị Việt Tiệp (Hải Phòng), tháng 5/2025, duy nhất Hapharco nộp thầu gói Mua sắm thuốc Generic (gồm 1 lô) và trúng với giá 499,928 triệu đồng, đúng bằng giá gói thầu. Gói thầu này được thực hiện chào giá trực tuyến theo quy trình rút gọn.
Hay hồi tháng 10/2024, Hapharco trúng gói Gói thầu số 1: Gói thầu thuốc Biệt dược gốc hoặc tương đương (gồm 01 lô) với giá 5,198 tỷ đồng, tỷ lệ tiết kiệm ngân sách bằng 0%.
Tại gói thầu này, Hapharco cung cấp loại thuốc Actilyse – là loại có tác dụng làm tan các cục máu đông trong mạch máu, được sử dụng trong các trường hợp cấp cứu như đột quỵ thiếu máu não cấp.
Trên đây là một số trường hợp Hapharco trúng thầu sát giá các bệnh viện tuyến đầu với tỷ lệ cạnh tranh rất thấp. Bên cạnh đó, với danh tiếng trong hàng chục năm qua, Hapharco còn xuất hiện trong nhiều gói thầu thuốc Generic do các bệnh viện mời thầu theo chương trình Mua sắm thuốc định kỳ.
Đây là những gói thầu cung cấp thuốc với giá trị hàng chục tỷ đồng, quy tụ nhiều đơn vị cung cấp thuốc. Hapharco cũng là một trong số đó.
Đơn cử vào tháng 2/2025, Hapharco là một trong hàng chục đơn vị trúng Gói thầu thuốc Generic của Bệnh viện Ung bướu (TP HCM). Tổng giá trị gói thầu này là hơn 46,5 tỷ đồng. Giá trị trúng của Hapharco là 867 triệu đồng.
Lợi nhuận đều đặn, cho các bệnh viện nợ cả trăm tỷ
Không giao dịch trên sàn chứng khoán nên Hapharco không công bố báo cáo tài chính rộng rãi. Báo cáo mới nhất mà VietTimes có được là năm 2019 (Công ty TNHH Hãng Kiểm toán AASC kiểm toán).
Dù không phải là mới nhất, song số liệu dưới đây ít nhất cho thấy phần nào bức tranh tài chính của Hapharco - công ty chuyên đấu thầu thuốc, biệt dược tại nhiều bệnh viện lớn nhỏ trên cả nước.
Năm 2019, Hapharco đạt 3.537 tỷ đồng doanh thu thuần, tăng 21% so với cùng kỳ. Giá vốn hàng bán chiếm gần 94% doanh thu nên lợi nhuận gộp còn 218 tỷ đồng, tương ứng biên lãi gộp 6,1%.
Báo cáo cho thấy công ty chi mạnh tay cho chi phí bán hàng, với 116 tỷ đồng cả năm 2019, chiếm 50% lợi nhuận gộp. Trong đó, chi phí dịch vụ mua ngoài chiếm tỷ trọng lớn nhất với 83 tỷ đồng.
Trong khi đó chi phí quản lý doanh nghiệp chỉ 31 tỷ đồng, tiết giảm 20% so với năm 2018 trước đó. Sau khi khấu trừ các chi phí, Hapharco báo lãi 66 tỷ đồng, tăng 78% so với cùng kỳ.
Như vậy có thể thấy, trong khi doanh thu thuần đạt tăng trưởng 21%, thì lợi nhuận sau thuế cải thiện tới 78%, cho thấy khả năng cải thiện biên lợi nhuận và hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp đang tích cực hơn so với tốc độ tăng trưởng doanh thu.
Dù không bố rộng rãi báo cáo tài chính ra công chúng, song dựa theo các Biên bản họp ĐHĐCĐ thường niên các năm, VietTimes đã thống kê được con số lợi nhuận sau thuế từng năm của Hapharco giai đoạn 2018 – 2025.
Trong đó, lợi nhuận sau thuế Hapharco đạt đỉnh vào năm 2021 với 83,5 tỷ đồng. Đây cũng là thời điểm Bộ Y tế mạnh tay phân bổ chi phí, ngân sách nhằm chi cho việc phòng, chống dịch COVID-19.
Giai đoạn 2022 – 2025, lợi nhuận của Hapharco vẫn duy trì trên mốc 70 tỷ đồng.
Kết thúc từng năm, các cổ đông đều thông qua việc chia cổ tức (đa số tỷ lệ 10% tương đương 1.000 đồng/cp), đồng thời chi cho đầu tư phát triển nên tổng số tiền này chiếm gần như toàn bộ lợi nhuận tích lũy được trong năm. Vì vậy, Hapharco có lãi đều đặn nhưng đến hết năm 2025, lợi nhuận còn lại chưa phân phối chỉ còn chưa tới 4 tỷ đồng.
Quay trở lại báo cáo tài chính năm 2019, tính đến cuối năm này thì quy mô tổng tài sản của Hapharco lên tới 1.929 tỷ đồng, trong đó hơn 77% nằm ở hàng tồn kho và các khoản phải thu ngắn hạn.
Thuyết minh mục các khoản phải thu ngắn hạn đã hé mở rõ thêm về mối quan hệ mua – bán giữa Hapharco và các khách hàng lớn là những bệnh viện lớn tuyến đầu.
Trong gần 680 tỷ đồng phải thu ngắn hạn của khách hàng cuối năm 2019, công nợ tại Bệnh viện Chợ Rẫy là lớn nhất với 46 tỷ đồng, kế tiếp là Bệnh viện Bạch Mai với gần 36 tỷ, Bệnh viện Trung ương Huế hơn 29 tỷ, Bệnh viện Ung Bướu 25 tỷ, Bệnh viện K gần 12 tỷ,…
Hapharco cũng xác định có gần 27 tỷ đồng nợ xấu - là những khoản phải thu quá hạn thanh toán hoặc chưa quá hạn nhưng khó có khả năng thu hồi - tại Bệnh viện Chợ Rẫy (12 tỷ), Bệnh viện Trung Ương Huế (6,4 tỷ), Bệnh viện Bạch Mai (1,5 tỷ), xét tại cuối 2019.
Với 714 tỷ đồng các khoản phải thu ngắn hạn, bao gồm nợ xấu tại cuối 2019, con số này chiếm tới 37% tổng tài sản của Hapharco. Điều này cho thấy doanh nghiệp bị chiếm dụng vốn đáng kể do khách hàng chậm trả.
Tại cuối 2019, dư nợ tài chính của Hapharco chỉ là 110 tỷ đồng, chiếm tỷ trọng nhỏ trong quy mô nguồn vốn hơn 1.929 tỷ đồng. Phần lớn nợ phải trả của công ty này là nợ các công ty dược phẩm, y tế nước ngoài, với 1.488 tỷ đồng.
Chân dung một số "trùm thầu" y tế khác sẽ được VietTimes phác họa trong những bài viết tiếp theo.
