Unitree Robotics IPO thành công, Vương Hưng Hưng trở thành tỷ phú 9X giàu nhất

Phiên giao dịch đầu tiên, giá cổ phiếu tăng gấp 5,61 lần

Cổ phiếu Unitree hôm 19/8 mở cửa ở mức 1.100 NDT/cổ phiếu, tăng tới 629,44% so với giá IPO 150,80 NDT. Vốn hóa thị trường có thời điểm vọt lên 444,9 tỷ NDT và chốt phiên ở 845 NDT/cổ phiếu, tăng 460,5% cao gấp khoảng 5,61 lần so với giá IPO, tương ứng vốn hóa khoảng 341,8 tỷ NDT.

Về thanh khoản, Unitree ghi nhận khối lượng giao dịch trong ngày đạt 25,6579 triệu cổ phiếu, giá trị giao dịch lên tới 23,16 tỷ NDT, trong khi tỷ lệ quay vòng cổ phiếu (turnover rate) đạt tới 85,28%.

Có tới 9,7846 triệu nhà đầu tư tham gia đăng ký, với tổng lượng đặt mua hợp lệ lên tới 53,637 tỷ cổ phiếu, tương đương mức đăng ký vượt 8.288 lần.

Sức hút khủng khiếp của cổ phiếu Unitree trước hết nằm ở tính khan hiếm. Đây là doanh nghiệp robot “thông minh hiện thân” (embodied intelligence) đầu tiên của Trung Quốc lên sàn, qua đó tạo ra một cột mốc định giá cho một ngành vẫn còn ở giai đoạn sơ khai.

Quan trọng hơn, Unitree là một trong những doanh nghiệp robot hiện thân đầu tiên thương mại hóa thành công và có lợi nhuận. Năm 2025, công ty đạt doanh thu 1,699 tỷ NDT, lợi nhuận ròng sau khi loại trừ các khoản bất thường đạt khoảng 591 triệu NDT, trong khi biên lợi nhuận gộp mảng kinh doanh chính lên tới 60,13%.

Nhưng câu chuyện làm giàu này không phải chỉ dành riêng cho ông chủ trẻ của Unitree. Một nhóm kỹ sư chủ chốt từng nhận quyền mua cổ phiếu với giá chỉ 1 NDT/cổ phiếu nay cũng chứng kiến tài sản trên giấy tăng hàng nghìn lần. Đằng sau bữa tiệc làm giàu ấy là 10 năm kiên trì và đặt cược vào tương lai.

Điều đáng suy ngẫm hơn là: đằng sau chính sách thưởng cổ phần với giá thực hiện chỉ 1 NDT là logic gì trong cuộc chiến giành nhân tài? Và khi tài sản trên giấy bất ngờ tăng vọt, một công ty công nghệ thuần túy như Unitree sẽ làm thế nào để chịu được áp lực kỳ vọng khổng lồ trong nhiều năm tới?

Từ 1 NDT lên nghìn NDT - những kỹ sư đã cùng công ty vượt qua giai đoạn khó khăn hưởng trái ngọt

Nhìn vào cơ cấu sở hữu của Unitree có thể thấy mô hình quản trị khá điển hình của một doanh nghiệp công nghệ “cứng”: nhà sáng lập giữ quyền kiểm soát, còn vốn bên ngoài cung cấp nguồn lực nhưng không can thiệp vào hướng phát triển công nghệ.

Sau khi niêm yết, Vương Hưng Hưng trực tiếp và gián tiếp nắm khoảng 30% cổ phần. Nếu tính theo mức giá 1.100 NDT/cổ phiếu trong ngày đầu giao dịch, giá trị cổ phần của ông vào khoảng 102,54 tỷ NDT.

Vương Hưng Hưng chính thức bước lên vị trí người giàu nhất thế hệ 9X Trung Quốc. Trước đó, danh hiệu này thuộc về Lưu Tĩnh Khang, nhà sáng lập Insta360, với tài sản khoảng 20,2 tỷ NDT.

Tuy nhiên, Vương Hưng Hưng không có ý định tận hưởng một mình “bữa tiệc tài sản” này. Thông qua phần vốn góp tại Shanghai Yuyi, ông dự kiến chuyển toàn bộ phần lợi ích này cho chương trình cổ phần dành cho nhân viên. Bản thân Vương Hưng Hưng không nằm trong danh sách được hưởng.

Theo kế hoạch, sau khi công ty niêm yết đủ 36 tháng, trong hai năm tiếp theo sẽ phân phối ít nhất 50% số cổ phần dành cho chương trình này; phần còn lại sẽ được trao trong thời hạn hiệu lực của chương trình cổ phiếu nhân viên.

Tính đến thời điểm bản cáo bạch được ký, đã có 14 nhân viên được trao quyền lợi cổ phần, tương ứng khoảng 5,9266 triệu cổ phiếu của công ty. Trong số này, 11 người đã thực hiện quyền, tương ứng 5,1134 triệu cổ phiếu.

Đáng chú ý nhất là ba nhân sự thế hệ 9X: Dương Tri Vũ, sinh năm 1991, phụ trách kết cấu cơ khí; Trương Dương Quang, sinh năm 1993, phụ trách thuật toán và phần mềm; Trần Lập, sinh năm 1990, phụ trách hệ thống bán hàng và dịch vụ.

Ba người lần lượt sở hữu 0,49%, 0,26% và 0,15% cổ phần Unitree. Tính theo vốn hóa cuối phiên ngày đầu niêm yết, số cổ phần của họ lần lượt trị giá khoảng 1,675 tỷ NDT (Dương Tri Vũ), 889 triệu NDT (Trương Dương Quang) và 513 triệu NDT (Trần Lập).

Họ có được phần thưởng này bởi họ đã chứng kiến gần như toàn bộ hành trình của Unitree. Năm 2017, Unitree vẫn đang trong giai đoạn vật lộn với công nghệ robot bốn chân. Có thời điểm công ty không có tiền trả lương.

Cũng trong năm đó, công ty ký thỏa thuận quyền mua cổ phiếu với 17 nhân viên chủ chốt đầu tiên, trong đó có Dương Tri Vũ. Giá thực hiện quyền chỉ 1 NDT/cổ phiếu.

Khi ấy, lĩnh vực robot hình người hoàn toàn chưa nóng như hiện nay. Robot bốn chân có thể làm được gì, bán cho ai vẫn là những câu hỏi chưa có lời đáp. Chấp nhận quyền mua cổ phiếu thay vì tiền lương hấp dẫn lúc đó đòi hỏi một thứ: Niềm tin vào tương lai của công ty.

Trong những năm sau đó, Unitree liên tục sử dụng nền tảng Shanghai Yuyi để phân bổ cổ phần cho các nhân sự chủ chốt. Các năm 2020, 2022 và 2025, công ty ba lần trao cổ phần cho 14 nhân sự chủ chốt, với giá vẫn chỉ 1 NDT, trong khi giá vốn huy động từ các nhà đầu tư bên ngoài cùng thời kỳ đã lên tới 4.625,66 NDT/cổ phiếu.

Unitree cũng thành lập các chương trình quản lý tài sản dành cho nhân viên số 1 và số 2, thu hút tổng cộng 171 nhân viên, với số tiền đăng ký khoảng 272 triệu NDT. Trong đó, chương trình số 1 có 161 người tham gia, thời gian hạn chế chuyển nhượng 12 tháng; chương trình số 2 dành cho 10 lãnh đạo và nhân viên chủ chốt, thời hạn 36 tháng.

Có 23 nhân viên đầu tư trên 1,78 triệu NDT. Nếu tính theo mức tăng giá trong ngày đầu niêm yết, tài sản của họ đã vượt ngưỡng 10 triệu NDT.

Theo Sohu