Từ một nhà ngoại giao từng đại diện Lào tại Liên Hợp Quốc, ông Saleumxay Kommasith đã từng bước tiến lên các vị trí cao nhất trong bộ máy lãnh đạo nước này trước khi được Quốc hội bầu làm Thủ tướng vào ngày 5/10/2026.
Quốc hội Lào ngày 5/10 đã phê chuẩn ông Saleumxay Kommasith, Phó Thủ tướng Thường trực và Ủy viên Bộ Chính trị Trung ương Đảng Nhân dân Cách mạng Lào, giữ chức Thủ tướng Chính phủ, thay ông Sonexay Siphandone.
Tại kỳ họp thứ 2 Quốc hội Lào khóa X ở thủ đô Vientiane, cả 158 đại biểu có mặt đều bỏ phiếu tán thành việc bổ nhiệm ông Saleumxay làm người đứng đầu Chính phủ. Cùng ngày, ông Sonexay được bầu làm Chủ tịch Quốc hội Lào, hoàn tất một đợt điều chỉnh nhân sự cấp cao đáng chú ý của nước này.
Với tân Thủ tướng Saleumxay, đây là bước tiến mới nhất trong sự nghiệp chính trị - ngoại giao kéo dài nhiều thập niên. Khác với người tiền nhiệm Sonexay Siphandone, người có nền tảng nổi bật trong quân đội và quản lý hành chính, ông Saleumxay xây dựng phần lớn sự nghiệp từ lĩnh vực đối ngoại trước khi chuyển sang những vị trí điều hành Chính phủ.
Từ sinh viên ngoại giao đến nhà ngoại giao chuyên nghiệp
Saleumxay Kommasith sinh năm 1968 tại tỉnh Houaphanh, miền Bắc Lào.
Con đường học vấn của ông gắn khá chặt với lĩnh vực quan hệ quốc tế. Từ năm 1986 đến 1992, ông theo học tại Đại học Quan hệ Quốc tế Moscow (MGIMO) ở Nga và lấy bằng thạc sĩ về quan hệ quốc tế.
Sau đó, ông tiếp tục sang Australia học tại Đại học Monash, hoàn thành bằng Thạc sĩ Nghiên cứu Quốc tế và Phát triển vào năm 1997.
Theo Đại học Monash, ông Saleumxay là sinh viên Lào đầu tiên tốt nghiệp trường này. Trường cho biết sau khi hoàn thành chương trình học, ông trở về công tác trong Bộ Ngoại giao Lào và bắt đầu xây dựng một sự nghiệp kéo dài nhiều năm trong lĩnh vực đối ngoại.
Ngoài tiếng Lào, ông sử dụng được tiếng Nga, tiếng Pháp và tiếng Anh. Đây là nền tảng phù hợp với một quan chức dành phần lớn sự nghiệp cho hoạt động ngoại giao song phương, đa phương và các tổ chức quốc tế.
Bước ngoặt tại Bộ Ngoại giao và Liên Hợp Quốc
Sự nghiệp của ông Saleumxay dần chuyển sang những vị trí ngày càng quan trọng trong Bộ Ngoại giao Lào.
Từ năm 2007 đến 2011, ông giữ chức Tổng Vụ trưởng Vụ Các tổ chức quốc tế thuộc Bộ Ngoại giao. Sau đó, ông lần lượt đảm nhiệm các vị trí trợ lý Bộ trưởng và Thứ trưởng Ngoại giao.
Một trong những dấu mốc đáng chú ý nhất là giai đoạn 2012-2013, khi ông trở thành Đại diện thường trực của Lào tại Liên Hợp Quốc ở New York.
Sau thời gian làm việc tại Liên Hợp Quốc, ông Saleumxay tiếp tục giữ chức Thứ trưởng Ngoại giao trong giai đoạn 2014-2016.
Đến năm 2016, ông được bổ nhiệm làm Bộ trưởng Ngoại giao Lào, vị trí mà ông tiếp tục đảm nhiệm sau khi được Quốc hội tái bổ nhiệm vào năm 2021.
Những năm làm ngoại giao cấp cao giúp ông Saleumxay có kinh nghiệm làm việc trực tiếp với các cường quốc, các tổ chức quốc tế cũng như các cơ chế đa phương. Năm 2022, trên cương vị Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Ngoại giao, ông đại diện Lào phát biểu tại phiên họp thứ 77 của Đại hội đồng Liên Hợp Quốc.
Trong bài phát biểu khi đó, ông Saleumxay đề cập đến những thách thức mà cộng đồng quốc tế phải đối mặt, từ xung đột vũ trang, khủng hoảng môi trường đến suy giảm kinh tế. Ông nhấn mạnh vai trò của chủ nghĩa đa phương và hợp tác quốc tế trong việc giải quyết các vấn đề toàn cầu.
Từ Bộ trưởng Ngoại giao sang Phó Thủ tướng Thường trực
Năm 2022 đánh dấu một bước chuyển quan trọng trong sự nghiệp của ông Saleumxay.
Từ một quan chức chủ yếu gắn với lĩnh vực ngoại giao, ông được đưa lên vị trí Phó Thủ tướng, đồng thời tiếp tục giữ chức Bộ trưởng Ngoại giao. Sau đó, ông trở thành Phó Thủ tướng Thường trực, phụ trách nhiều vấn đề rộng hơn trong hoạt động điều hành Chính phủ.
Đến trước khi trở thành Thủ tướng, ông Saleumxay đã là một trong những nhân vật chủ chốt của bộ máy điều hành Lào và là thành viên Bộ Chính trị Trung ương Đảng Nhân dân Cách mạng Lào.
Trong năm 2026, ông xuất hiện ngày càng nhiều trong các hoạt động kinh tế và đối ngoại của Chính phủ.
Tháng 8, với tư cách Phó Thủ tướng Thường trực, ông Saleumxay chủ trì hội nghị toàn quốc về xúc tiến và quản lý đầu tư. Chính phủ Lào khi đó tập trung vào việc cải thiện môi trường đầu tư, rút ngắn thủ tục, tăng cường giám sát các dự án và thu hút những khoản đầu tư tạo việc làm, tăng nguồn thu ngân sách và giá trị cho nền kinh tế.
Tháng 9, ông dẫn đầu đoàn Lào tham dự Hội nghị cấp cao về hợp tác Vành đai và Con đường tại Hong Kong, nơi ông nhấn mạnh các ưu tiên của Lào về kết nối, đầu tư và phát triển bền vững.
Cũng trong tháng 9, ông Saleumxay hội đàm với Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc tại Vientiane để rà soát hợp tác song phương trong 9 tháng đầu năm và thảo luận các ưu tiên cho những tháng cuối năm.
Những hoạt động này cho thấy phạm vi công việc của ông Saleumxay trước khi lên làm Thủ tướng đã vượt xa lĩnh vực ngoại giao truyền thống, bao gồm cả đầu tư, kinh tế, phát triển hạ tầng và điều hành Chính phủ.
Những bài toán chờ tân Thủ tướng
Trong phiên họp Quốc hội ngày 5/10, Chính phủ dưới sự điều hành của ông Saleumxay xác định một loạt ưu tiên cho những tháng cuối năm 2026.
Trong đó có tăng sản xuất lương thực, phục hồi cơ sở hạ tầng, quản lý tài nguyên khoáng sản, thúc đẩy các dự án đầu tư lớn, phát triển du lịch, tăng thu ngân sách và duy trì ổn định tiền tệ.
Trong lĩnh vực nông nghiệp, Chính phủ dự kiến đẩy mạnh sản xuất vụ mùa khô để bù đắp những thiệt hại do lũ lụt, đồng thời sửa chữa và mở rộng hệ thống thủy lợi, bảo đảm nguồn cung hạt giống, vật nuôi và phân bón.
Đây sẽ là những nhiệm vụ đầu tiên đặt lên vai ông Saleumxay trong cương vị mới, khi ông phải chuyển từ vai trò một nhà ngoại giao và quan chức điều phối sang trực tiếp đứng đầu bộ máy điều hành đất nước.
Con đường sự nghiệp của ông Saleumxay Kommasith có một điểm khá rõ ràng: ngoại giao là nền tảng xuyên suốt.
Từ những năm học quan hệ quốc tế tại Moscow và Australia, ông bước vào Bộ Ngoại giao, sau đó làm việc tại Liên Hợp Quốc, trở thành Bộ trưởng Ngoại giao, Phó Thủ tướng và cuối cùng là Thủ tướng.
Hồ sơ này mang đến cho tân Thủ tướng Lào nhiều năm kinh nghiệm về quan hệ quốc tế và ngoại giao đa phương. Nhưng trên cương vị mới, phạm vi trách nhiệm của ông rộng hơn rất nhiều: từ ổn định kinh tế, đầu tư, ngân sách, hạ tầng cho tới quản lý tài nguyên và các vấn đề xã hội.
Việc ông Saleumxay được lựa chọn làm Thủ tướng cũng diễn ra trong thời điểm Lào tiếp tục tìm cách thúc đẩy tăng trưởng, cải thiện môi trường đầu tư và tăng cường kết nối với các đối tác trong khu vực.
Vì vậy, nếu chặng đường trước đây của ông Saleumxay chủ yếu được định hình bởi ngoại giao, thì nhiệm kỳ Thủ tướng sẽ là giai đoạn kiểm chứng khả năng của ông trong một lĩnh vực rộng hơn nhiều: điều hành nền kinh tế và Chính phủ Lào.
Theo Vientiane Times, TTX Lào
