Ngày 25/9, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky tuyên bố Tổng thống Mỹ Donald Trump đã chấp thuận để Ukraine tự sản xuất hệ thống phòng không Patriot. Sau động thái này, chính phủ Ba Lan đã đưa ra đề nghị Ukraine có thể xây dựng cơ sở sản xuất Patriot trên lãnh thổ Ba Lan.
Theo truyền thông Ukraine, Tổng thống Zelensky tuyên bố Tổng thống Mỹ Trump đã nói với ông rằng “đã đưa ra quyết định cuối cùng” và Ukraine sẽ nhận được giấy phép (license) sản xuất tên lửa Patriot. Nhiều hãng tin đã dẫn tuyên bố này, nhưng Nhà Trắng chưa công khai xác nhận độc lập quyết định đó.
Điều quan trọng nữa là, chưa rõ giấy phép bao phủ PAC-2, PAC-3 hay cả hai, cũng chưa có thông tin công khai về công suất, thời điểm sản xuất hay phạm vi công nghệ được chuyển giao.
Ngoài ra, cũng cần phân biệt “license” (giấy phép sản xuất) với “technology transfer” (chuyển giao toàn bộ công nghệ). Việc được cấp license không tự động có nghĩa Ukraine đã nhận toàn bộ thiết kế, dây chuyền, vật liệu và bí quyết sản xuất PAC-2/PAC-3.
Ba Lan đề nghị xây nhà máy Patriot tại “khu vực an toàn”
Theo Kyiv Independent, Thứ trưởng Quốc phòng Ba Lan Magdalena Sobkowiak-Czarnecka đã nói với truyền thông nước này rằng Ba Lan đã chủ động đưa ra đề xuất xây dựng nhà máy sản xuất tên lửa Patriot trên lãnh thổ nước này.
Bà cho biết: “Chúng tôi đã đề xuất rằng nếu Ukraine có kế hoạch xây dựng một nhà máy như vậy trong tương lai, chúng tôi khuyến nghị đặt nhà máy tại Ba Lan, để cơ sở này nằm trong cái gọi là ‘khu vực an toàn’. Chúng ta sẽ xem liệu điều đó có trở thành hiện thực hay không”.
Như vậy, hiện mới chỉ có đề xuất của phía Ba Lan. Chưa có thông tin cho thấy Ukraine đã quyết định xây dựng nhà máy Patriot tại Ba Lan, cũng chưa rõ địa điểm, quy mô hay thời điểm triển khai nếu kế hoạch được thông qua.
Việc đặt cơ sở sản xuất tại Ba Lan về lý thuyết có thể giúp Ukraine giảm rủi ro đối với một cơ sở công nghiệp quân sự đặt trực tiếp trong lãnh thổ đang có chiến sự, đồng thời tận dụng vị trí của Ba Lan như một trung tâm hậu cần và quân sự quan trọng của NATO ở sườn phía đông.
Tổng thống Zelensky tuyên bố đã có thỏa thuận quan trọng về Patriot
Ngày 24/9, trong thời gian tham dự Đại hội đồng Liên Hợp Quốc tại New York, Tổng thống Zelensky cho biết Ukraine đã đạt được một “thỏa thuận rất quan trọng” liên quan đến một lô tên lửa Patriot mới.
Ông nói thêm rằng nhiều tên lửa đánh chặn Patriot sẽ sớm được chuyển tới Ukraine, nhưng không tiết lộ quốc gia nào sẽ cung cấp số tên lửa này.
Trong khi đó, đề xuất của Ba Lan xuất hiện trong bối cảnh Ukraine đang tìm cách mở rộng khả năng tự chủ về sản xuất vũ khí, đặc biệt đối với những hệ thống phòng không có vai trò quan trọng trong bảo vệ các thành phố và cơ sở hạ tầng trước các cuộc tấn công tên lửa của Nga.
Nếu kế hoạch sản xuất Patriot tại Ba Lan được hiện thực hóa, đây sẽ là một bước đi đáng chú ý trong việc đưa năng lực công nghiệp quốc phòng của Ukraine ra ngoài lãnh thổ nước này, đồng thời gắn chặt hơn với mạng lưới công nghiệp và hậu cần quân sự của NATO.
Ba Lan cũng thúc đẩy xây căn cứ Mỹ mới trên lãnh thổ
Thứ trưởng Quốc phòng Ba Lan Sobkowiak-Czarnecka đồng thời cho biết các nghị sĩ nước này đang thúc đẩy việc đẩy nhanh xây dựng một căn cứ quân sự mới của Mỹ ở miền Tây Ba Lan. Căn cứ này dự kiến có khả năng tiếp nhận ít nhất 5.000 quân nhân Mỹ cùng gia đình.
Theo bà, Ba Lan cần xây dựng một đạo luật đặc biệt để đẩy nhanh tiến độ, đồng thời phân định rõ trách nhiệm của các bộ, ngành liên quan. Quy mô dự án lớn đến mức việc xây dựng căn cứ trên thực tế tương đương với xây dựng một thị trấn nhỏ. Các quan chức Mỹ dự kiến sẽ quyết định địa điểm đặt căn cứ mới trước tháng 12 năm nay.
Những động thái trên cho thấy Ba Lan đang tiếp tục củng cố vai trò của mình như một trong những địa bàn quân sự và hậu cần quan trọng của NATO tại sườn phía đông châu Âu, trong khi Ukraine tìm cách tăng năng lực phòng không và mở rộng sản xuất quốc phòng với sự hỗ trợ của Mỹ và các đồng minh.
Theo LTN
