Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho biết ông cho rằng một số hành động của cựu Bộ trưởng Quốc phòng Mykhailo Fedorov, trong đó có việc tham gia các cuộc biểu tình quy mô lớn và kêu gọi tổ chức bầu cử, là những bước đi sai lầm. Đây là lần đầu ông Zelensky công khai chi tiết về bất đồng giữa hai người.
Ông Zelensky cũng ám chỉ những quyết định gây tranh cãi liên quan đến ngân sách quốc phòng, đồng thời cho biết thông tin không chính xác từ Bộ Quốc phòng từng góp phần dẫn tới một cuộc trao đổi khó xử với Tổng thống Mỹ Donald Trump về việc sử dụng Starlink trên lãnh thổ Nga.
Tổng thống Ukraine đồng thời công bố những số liệu cho thấy tình trạng thiếu hụt tên lửa đánh chặn Patriot của nước này ngày càng nghiêm trọng. Đây là loại vũ khí quan trọng để đối phó các cuộc tấn công bằng tên lửa đạn đạo của Nga. Trong ba năm qua, lượng Patriot Ukraine nhận từ các đồng minh phương Tây liên tục giảm, trong khi các đợt tập kích tên lửa của Nga ngày càng gia tăng.
Tuy nhiên, ông Zelensky vẫn nhấn mạnh những kết quả tích cực trên chiến trường, cho rằng lực lượng Ukraine gần như đã giành lại toàn bộ tỉnh Dnipropetrovsk, với phần lãnh thổ còn do Nga kiểm soát chỉ khoảng 4 dặm vuông.
Những phát biểu trên được ông Zelensky đưa ra trong cuộc gặp kéo dài khoảng 2 giờ với các phóng viên hôm thứ Bảy. Nội dung cuộc trao đổi ban đầu được tổ chức không công khai, nhưng bản ghi đã được công bố vào ngày Chủ nhật.
Ông Zelensky lần đầu lên tiếng về việc cách chức ông Fedorov
Nội dung cuộc trao đổi trải rộng từ diễn biến mới nhất trên chiến trường, nỗ lực đối phó tên lửa đạn đạo Nga, tình hình đàm phán hòa bình cho tới những khó khăn ngân sách của Ukraine và biến động chính trị xoay quanh việc ông Fedorov bị cách chức.
“Tôi thực sự từng có và hiện vẫn có thái độ rất tích cực đối với Mykhailo. Chúng tôi đã cùng nhau trải qua rất nhiều chuyện. Nhưng tôi cho rằng chính ông ấy đang đi, hoặc bị đẩy, theo hướng sai lầm”, ông Zelensky nói.
Ông Fedorov từng là một bộ trưởng được nhiều người ủng hộ, nổi tiếng với vai trò thúc đẩy hiện đại hóa lực lượng vũ trang Ukraine, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ và chiến tranh bằng máy bay không người lái. Ông bị cách chức vào tháng trước, sau khi được cho là xảy ra bất đồng với tư lệnh quân đội cấp cao nhất của Ukraine.
Việc ông Fedorov rời chính phủ đã châm ngòi cho các cuộc biểu tình kéo dài nhiều tuần, nhưng cuối cùng không thể khiến quyết định bị đảo ngược. Sau đó, ông Fedorov kêu gọi tổ chức bầu cử.
Ông Zelensky cho biết mình từng đưa ra 4 phương án khác nhau để ông Fedorov tiếp tục làm việc trong chính phủ, nhưng cựu bộ trưởng đã từ chối tất cả.
Nhà lãnh đạo Ukraine nói ông cho rằng tổ chức bầu cử trong lúc chiến sự vẫn tiếp diễn sẽ là một rủi ro rất lớn và có khả năng “chia rẽ Ukraine”.
“Tôi cho rằng bầu cử trong một cuộc chiến như thế này về cơ bản sẽ tạo ra những rủi ro khổng lồ. Tổ chức bầu cử ngay lúc này sẽ giống như một cơn sóng thần đối với nhà nước, có thể xé Ukraine thành nhiều phần”, ông Zelensky nói.
Ông cho biết trước đây từng chịu sức ép phải tổ chức bầu cử ngay trong thời chiến, nhưng chưa có đối tác nào đưa ra được kế hoạch bảo đảm một cuộc bầu cử có thể diễn ra an toàn, hợp pháp và dân chủ.
Thông tin không chính xác dẫn tới cuộc gặp khó xử tại Nhà Trắng
Ông Zelensky dường như cũng liên hệ ông Fedorov với một sự việc gây khó xử liên quan đến Starlink và tỷ phú Elon Musk.
Theo ông Zelensky, hồi đầu năm, Bộ Quốc phòng Ukraine thông báo rằng SpaceX đã đồng ý cho nước này sử dụng Starlink trên lãnh thổ Nga để tiến hành các cuộc tấn công tầm sâu, với điều kiện phải được phê duyệt về mặt chính trị.
Dựa trên thông tin đó, ông Zelensky cho biết đã trực tiếp nêu vấn đề với Tổng thống Trump. Ông nói với nhà lãnh đạo Mỹ rằng Elon Musk đã xác nhận kế hoạch sử dụng Starlink như vậy. Sau đó, hai bên tiếp tục tìm kiếm sự xác nhận từ ông Musk và thảo luận về vấn đề tài chính cho dự án.
Tuy nhiên, trong một cuộc gặp sau đó, ông Zelensky kể rằng Tổng thống Trump nói Elon Musk đã bác bỏ đề xuất này và cáo buộc ông Zelensky khiến Tổng thống Mỹ hiểu sai sự việc. Theo lời ông Zelensky, Musk cho rằng việc sử dụng Starlink như vậy sẽ là một bước leo thang nguy hiểm.
“Ông ấy nói rằng tôi dường như đã đánh lừa ông ấy, bởi Musk đã từ chối cho Ukraine sử dụng Starlink trên lãnh thổ Nga. Tôi quay lại hỏi Bộ Quốc phòng và họ nói rằng có thể đúng là như vậy”, ông Zelensky kể.
Ông Zelensky không trực tiếp cáo buộc ông Fedorov nói dối. Thay vào đó, ông cho biết sự việc này là một trong những lý do dẫn tới “một số quyết định”.
Tổng thống Ukraine cũng phản đối việc người biểu tình chỉ trích gay gắt cựu Tổng tư lệnh quân đội Oleksandr Syrskyi và Bộ trưởng Quốc phòng đương nhiệm, Thiếu tướng Yevhen Khmara. Ông cho rằng những lời lẽ đó đã đi quá giới hạn.
“Có thể ai đó không thích Syrskyi vì lý do này hay lý do khác. Nhưng những khẩu hiệu kiểu ‘Syrskyi là quỷ dữ, Khmara là quỷ dữ’... nghe này, như vậy là quá đáng”, ông Zelensky nói.
“Không thể đối xử với quân đội theo cách đó và chấp nhận điều đó, đặc biệt khi chính quân đội đã tạo điều kiện để mọi người có thể tổ chức các cuộc biểu tình hòa bình ngay tại thủ đô Ukraine.”
Ngân sách quốc phòng chịu sức ép
Ông Zelensky cũng mô tả sức ép tài chính nghiêm trọng mà Ukraine đang phải đối mặt trong hoạt động quốc phòng. Theo ông, Bộ Quốc phòng đang thiếu khoảng 27 tỷ USD sau khi một số quyết định chi tiêu hồi đầu năm khiến nguồn tiền vốn dành cho nửa cuối năm bị sử dụng sớm.
Liên quan cuộc điều tra tham nhũng khiến ông Zelensky cách chức một quan chức cấp cao trong tuần này, Tổng thống Ukraine cho biết các cơ quan chống tham nhũng không cho rằng ông có liên quan.
Một phó chánh văn phòng tổng thống đã bị cơ quan điều tra nêu tên trong danh sách nghi phạm của một vụ án rửa tiền.
“Lãnh đạo các cơ quan chống tham nhũng không có bất kỳ câu hỏi nào dành cho tôi. Họ hiểu rất rõ rằng tôi không liên quan đến bất cứ điều gì như vậy. Điều đó rất quan trọng với tôi”, ông Zelensky nói.
Trên chiến trường, ông Zelensky tỏ ra lạc quan.
Ngoài việc Ukraine gần như giành lại quyền kiểm soát toàn bộ tỉnh Dnipropetrovsk, ông cho biết một chiến dịch khác cũng đang được tiến hành ở một khu vực chưa được tiết lộ và kết quả dự kiến sẽ xuất hiện vào cuối tháng 8.
Ông cũng dự đoán đến cuối năm, Ukraine có thể đạt trạng thái cân bằng giữa diện tích lãnh thổ Nga chiếm giữ kể từ đầu năm và diện tích mà lực lượng Ukraine giành lại.
Theo ông Zelensky, Nga đã kiểm soát khoảng 380 dặm vuông lãnh thổ kể từ đầu năm, trong khi Ukraine đã giành lại khoảng 315 dặm vuông.
Tổng thống Ukraine cho biết mục tiêu chính của Nga vẫn là trục Konstantynivka-Sloviansk-Kramatorsk. Moscow cũng tiếp tục yêu cầu Ukraine rút khỏi vùng Donbas như một điều kiện để đạt được thỏa thuận chấm dứt xung đột.
Ukraine vẫn chật vật tìm nguồn tên lửa Patriot
Ông Zelensky cho biết Ukraine đang nhận được lượng tên lửa đánh chặn Patriot thấp hơn đáng kể trong khi các cuộc tấn công bằng tên lửa đạn đạo của Nga ngày càng gia tăng.
Theo ông, Ukraine nhận 675 tên lửa Patriot trong năm 2023, giảm xuống còn 364 quả vào năm 2025 và dự kiến chỉ nhận 264 quả trong năm nay.
Ông Zelensky cho biết Ukraine muốn có thêm 300 tên lửa Patriot cho mùa đông sắp tới, trong khi lực lượng không quân nước này đã đề nghị con số 360 quả.
Tình trạng thiếu hụt đặc biệt đáng lo ngại trong bối cảnh Mỹ và các đối tác châu Âu gặp khó khăn trong việc mở rộng năng lực sản xuất. Ông Zelensky cho biết Ukraine hy vọng có thể mua được dù chỉ 5% hoặc 10% lượng dự trữ của Mỹ và khẳng định Kiev có khả năng chi trả.
Ông Zelensky dự đoán Nga cuối cùng có thể nâng năng lực sản xuất lên tới 1.300 tên lửa đạn đạo mỗi năm, so với mức khoảng 600 quả hiện nay.
Ukraine cũng đang chuẩn bị các phương án thay thế Starlink, trong đó có một dự án liên lạc do châu Âu phát triển, khi Nga và Trung Quốc cũng đang xây dựng những hệ thống cạnh tranh riêng.
Theo NYPost
