Tổng thống Mỹ Donald Trump đã hỏi Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình liệu Bắc Kinh có quan tâm đến việc mua vũ khí Mỹ hay không, theo Đại sứ Mỹ tại Trung Quốc David Perdue. Đáng chú ý, đề nghị này được đưa ra trong bối cảnh Washington từ lâu áp đặt các hạn chế nghiêm ngặt đối với hoạt động xuất khẩu vũ khí sang Trung Quốc.
Đại sứ Perdue tiết lộ cuộc trao đổi trên trong cuộc phỏng vấn với Fox News hôm Chủ nhật vừa qua, khi đề cập tới cách tiếp cận của ông Trump với Trung Quốc cũng như chính sách tiếp tục bán vũ khí của Mỹ cho Đài Loan.
“Tổng thống Trump vẫn thường nói rằng: ‘Này, chúng ta bán vũ khí cho các nước khác trên khắp thế giới’”, ông Perdue kể. “Có thời điểm, ông ấy thậm chí còn hỏi Chủ tịch Tập liệu ông ấy có muốn mua một số loại vũ khí hay không.”
Đại sứ Mỹ không nói rõ ông Trump đưa ra câu hỏi này vào thời điểm nào, hai bên đã đề cập tới những loại vũ khí nào hay ông Tập phản ứng ra sao. Hai nhà lãnh đạo đã gặp nhau hai lần trong năm nay, tại Bắc Kinh hồi tháng 5 và trong chuyến thăm cấp nhà nước kéo dài 3 ngày của ông Tập tới Washington vào tuần trước.
Nếu thực sự có một thương vụ như vậy, việc bán vũ khí cho Trung Quốc sẽ vấp phải những rào cản pháp lý rất lớn. Từ năm 1990, Quốc hội Mỹ đã áp đặt các hạn chế đối với việc xuất khẩu các mặt hàng quốc phòng nằm trong Danh mục Đạn dược Mỹ (US Munitions List) sang Trung Quốc đại lục. Các quy định này vẫn có một số ngoại lệ hạn chế và cho phép tổng thống đưa ra quyết định trong trường hợp được xác định là phục vụ lợi ích quốc gia, nhưng trên thực tế đã duy trì lệnh cấm vận vũ khí của Mỹ đối với Bắc Kinh suốt nhiều thập kỷ.
Dù vậy, Washington vẫn là nhà cung cấp vũ khí nước ngoài quan trọng nhất cho đảo Đài Loan, trong khi chính thức duy trì chính sách “một Trung Quốc”.
Bắc Kinh coi Đài Loan là một phần lãnh thổ Trung Quốc và nhiều lần yêu cầu Washington chấm dứt hoạt động hỗ trợ quân sự cho hòn đảo. Trung Quốc cho rằng việc Mỹ bán vũ khí cho Đài Loan xâm phạm chủ quyền của nước này và làm gia tăng bất ổn trong quan hệ hai bờ eo biển Đài Loan. Trước chuyến thăm Washington của ông Tập, Bộ Quốc phòng Trung Quốc đã yêu cầu Mỹ phải “hết sức thận trọng” đối với vấn đề này.
Chính quyền Trump hồi tháng 12 năm ngoái đã phê duyệt gói vũ khí trị giá 11 tỷ USD cho hòn đảo này, lớn nhất từng được công bố vào thời điểm đó. Một gói khác trị giá khoảng 14 tỷ USD đã bị trì hoãn trong nhiều tháng. Ông Trump từng gọi gói vũ khí này là một “quân bài đàm phán rất tốt”. Tuy nhiên, các tài liệu được Nhà Trắng công bố sau hội nghị thượng đỉnh Mỹ - Trung không đưa ra quyết định nào về gói vũ khí đang bị đình trệ.
Ông Perdue đưa ra phát biểu trên trong lúc bảo vệ thành tích của ông Trump đối với vấn đề Đài Loan, đồng thời tuyên bố tổng thống Mỹ đã phê duyệt lượng vũ khí dành cho hòn đảo này lớn hơn đáng kể so với những người tiền nhiệm.
Theo cách giải thích của vị đại sứ, việc ông Trump hỏi ông Tập có muốn mua vũ khí Mỹ hay không phản ánh phong cách đàm phán thiên về giao dịch của tổng thống Mỹ, chứ không phải dấu hiệu cho thấy Washington thực sự đang cân nhắc một thương vụ bán vũ khí chính thức cho Bắc Kinh.
Trên thực tế, cũng chưa rõ Washington có thể bán cho Trung Quốc loại vũ khí nào mà nước này không thể tự sản xuất.
Trung Quốc hiện đã tự chủ trong phần lớn các nhóm vũ khí thông thường chủ chốt. Trong khi đó, những bảng xếp hạng thường được trích dẫn để cho rằng ngành công nghiệp quốc phòng Trung Quốc vẫn đứng sau Mỹ chủ yếu dựa trên doanh thu vũ khí tính bằng USD, thay vì sản lượng vật chất thực tế.
Điều này thể hiện đặc biệt rõ trong lĩnh vực đóng tàu, nơi năng lực sản xuất có thể được so sánh trực tiếp hơn. Năng lực công nghiệp đóng tàu của Trung Quốc được ước tính lớn gấp khoảng 230 lần Mỹ. Trong lĩnh vực máy bay không người lái cỡ nhỏ, lời khai trước Quốc hội Mỹ từng cho rằng sản lượng của Trung Quốc cao hơn 100 lần so với Mỹ.
Điều đó đồng nghĩa những thứ Washington thực sự có thể cung cấp cho Bắc Kinh có khả năng chỉ còn tập trung vào các công nghệ tiên tiến và bí quyết kỹ thuật ở những lĩnh vực mà Mỹ vẫn chiếm ưu thế. Nhưng đây cũng chính là những năng lực được Washington xếp vào nhóm công nghệ đặc biệt nhạy cảm và gần như chắc chắn không muốn chia sẻ với đối thủ chiến lược lớn nhất của mình.
Theo RT
