Sau khi China Telecom triển khai dịch vụ vệ tinh, từ tháng 4 năm nay, China Mobile và China Unicom cũng đã đưa dịch vụ thoại vệ tinh Tiantong vào khai thác trên toàn quốc. Ngày điện thoại di động kết nối trực tiếp với Internet vệ tinh đã đến gần.
Ba nhu cầu lớn nhất của Internet vệ tinh
Đầu tiên là trên máy bay: Hành khách sẽ không còn phải “mất kết nối” trong suốt chuyến bay. Điện thoại có thể trực tiếp kết nối vệ tinh để truy cập Internet.
Thứ đến là ngoài khơi: Tàu cá, tàu hàng, du thuyền hay những người đi câu biển có thể duy trì kết nối liên tục. Các hoạt động trên biển xa sẽ không còn rơi vào tình trạng mất liên lạc.
Cuối cùng là vùng sâu, vùng xa và khu vực không có mạng mặt đất: Đi bộ đường dài, off-road, thăm dò, chăn nuôi ở vùng xa... những nơi mạng di động mặt đất không thể phủ tới sẽ có thêm lựa chọn kết nối trực tiếp từ điện thoại lên vệ tinh. Việc đăng bài lên mạng xã hội hay livestream từ những khu vực này có thể trở nên bình thường.
Ngoài ba nhóm trên, Internet vệ tinh còn có thể phục vụ cứu hộ, cứu nạn khẩn cấp, kết nối phương tiện và hệ sinh thái kinh tế tầm thấp.
Cước thoại và dữ liệu vệ tinh sẽ được tính thế nào?
Trước hết nhìn vào dịch vụ hiện nay. Đối với điện thoại kết nối trực tiếp với vệ tinh, mô hình hiện chủ yếu là trả phí chức năng cộng với gói thoại. China Telecom hiện có gói khoảng 10 NDT/tháng (38.700 đồng), với 2 phút gọi, sau đó tính khoảng 9 NDT/phút. China Mobile có gói từ 19 NDT/tháng (73.500 đồng), bao gồm 5 phút gọi và 10 tin nhắn.
Còn đối với Internet qua vệ tinh quỹ đạo cao, cước dữ liệu của các nhà khai thác vệ tinh Trung Quốc hiện vào khoảng 600 NDT/GB (2,3 triệu đồng), đắt hơn nhiều so với Internet vệ tinh quỹ đạo thấp như Starlink của Mỹ, trong khi tốc độ cũng chưa cao. Nguyên nhân là tài nguyên vệ tinh vẫn còn hạn chế và người dùng hiện phải sử dụng thiết bị đầu cuối chuyên dụng.
Khi Internet vệ tinh quỹ đạo thấp bước vào giai đoạn thương mại hóa, dịch vụ này khó có thể tách rời mạng mặt đất và hệ thống thông tin liên lạc của China Mobile, China Telecom và China Unicom.
Vệ tinh chỉ đóng vai trò trạm trung chuyển. Tín hiệu cuối cùng vẫn phải truyền xuống mặt đất để người dùng tiếp cận các dịch vụ.
Ví dụ, khi một hành khách trên máy bay xem Douyin, điện thoại có thể kết nối vệ tinh, tín hiệu sau đó được chuyển xuống trạm mặt đất rồi kết nối với máy chủ Douyin để truyền video.
Đối với ba nhà mạng lớn, đây có thể là một thị trường rất lớn. Internet vệ tinh nhiều khả năng sẽ trở thành một trong những ứng dụng của mạng 6G, với quá trình thương mại hóa theo hai bước.
Bước 1: Giai đoạn đầu thương mại hóa
Mức cước dự kiến khoảng 10–20 NDT/100 MB, tương đương 100–200 NDT/GB (774.000 đồng). Tốc độ khoảng 4–10 Mbps. Thoạt nhìn, mức giá này vẫn khá cao. Tuy nhiên, nó thấp hơn ít nhất 60% so với cước Internet vệ tinh hàng hải đang được thương mại hóa, trong khi tốc độ lại cao hơn.
Đối tượng khách hàng chủ yếu sẽ là những người thực sự cần kết nối: nhân viên làm việc trên máy bay, người đi biển cần liên lạc với gia đình, người hoạt động tại khu vực không có mạng mặt đất...
Xét về sự tiện lợi và khả năng duy trì kết nối trong những tình huống đặc biệt, mức giá này có thể vẫn được chấp nhận.
Bước 2: Khi thị trường đạt quy mô lớn
Khi số lượng người dùng tăng lên, mật độ vệ tinh cao hơn và chi phí trên mỗi vệ tinh giảm xuống, cước có thể giảm còn 3–5 NDT/100 MB, tương đương 30–50 NDT/GB (116.000-193.000 đồng). Tốc độ khi đó có thể tăng lên 10–20 Mbps.
Ở mức giá và tốc độ này, người có nhu cầu thiết yếu có thể sử dụng thường xuyên hơn, trong khi người dùng phổ thông cũng bắt đầu có thể trải nghiệm Internet vệ tinh.
Xa hơn nữa, cước có thể giảm xuống 1–2 NDT/100 MB, tương đương 10–20 NDT/GB 38.700-77.400 đồng). Cùng với tiến bộ công nghệ, tốc độ có thể đạt 20–50 Mbps. Đây được xem là trạng thái thương mại quy mô lớn có thể hướng tới: cước dữ liệu không còn quá đắt, trong khi tốc độ đủ đáp ứng phần lớn nhu cầu sử dụng Internet thông thường.
Internet vệ tinh không thay thế mạng 5G
Tóm lại, Internet vệ tinh không nhằm thay thế 5G, mà bổ sung vào khoảng trống mà mạng mặt đất không thể phủ tới. Giá dịch vụ chắc chắn không thể giảm ngay xuống mức phổ thông, nhưng hướng phát triển khá rõ: từ một “dịch vụ xa xỉ” trở thành một dịch vụ tiêu dùng thông thường.
Tuy nhiên, có một vấn đề đặc biệt quan trọng đối với ba nhà mạng lớn: không nên áp dụng cách bán gói dữ liệu truyền thống vào Internet vệ tinh. Thay vì tiếp tục thiết kế hàng loạt gói cước, nhà mạng có thể tính theo đơn giá dữ liệu và lượng sử dụng thực tế, tức dùng bao nhiêu trả tiền bấy nhiêu.
Nếu vẫn áp dụng mô hình gói cước cũ, tác giả cảnh báo rằng một lĩnh vực đầy tiềm năng như Internet vệ tinh có thể lại rơi vào “ngõ cụt” về thương mại hóa.
Từ góc nhìn của người dùng, bài toán cuối cùng rất đơn giản: kết nối được ở những nơi trước đây không có mạng, tốc độ đủ dùng và mức giá đủ thấp để người dùng không phải cân nhắc quá nhiều trước khi bật kết nối vệ tinh.
Theo Sohu
