Các cơ quan quản lý Trung Quốc trong năm nay đã phê duyệt một loạt sản phẩm công nghệ não, trong bối cảnh các startup trong nước đang tăng tốc với tham vọng vượt qua Neuralink của tỷ phú Elon Musk.
Những sản phẩm mới được cấp phép có thể mở ra hướng điều trị và chẩn đoán các bệnh lý từ liệt hai chân, tổn thương tủy sống đến Alzheimer và trầm cảm.
Động thái này diễn ra khi Bắc Kinh đặt mục tiêu đưa Trung Quốc trở thành một trong những quốc gia dẫn đầu thế giới về giao diện não - máy tính (BCI) – công nghệ cho phép con người điều khiển thiết bị kỹ thuật số chỉ bằng suy nghĩ.
Chính phủ Trung Quốc đang dành nhiều chính sách hỗ trợ cho lĩnh vực này, tạo điều kiện để các doanh nghiệp nội địa cạnh tranh với những đối thủ nước ngoài, trong đó có Neuralink của ông Musk.
Thị trường công nghệ não tại Trung Quốc ngày càng sôi động trong những năm gần đây. Chính quyền nhiều địa phương đã triển khai các chương trình hỗ trợ tài chính, trong khi dòng vốn tư nhân đổ vào lĩnh vực này cũng tăng mạnh. Các nhà đầu tư đang đặt cược vào nhu cầu ngày càng lớn đối với những giải pháp y tế mới trong bối cảnh dân số Trung Quốc già hóa nhanh.
Thiết bị đọc tín hiệu não được cấp phép
Một trong những sản phẩm công nghệ não mới được Trung Quốc phê duyệt là hệ thống do Tiankai Suishi Intelligent Technology phát triển.
Thiết bị được thiết kế để hỗ trợ bác sĩ đánh giá liệu chức năng nhận thức của bệnh nhân có bị suy giảm hay không.
Theo thông tin công ty đăng trên tài khoản WeChat chính thức, hệ thống sử dụng một loại mũ gắn nhiều điện cực, phủ lên da đầu bệnh nhân để thu nhận các tín hiệu điện do não phát ra.
Hồ sơ chính thức cho thấy sản phẩm đã được Cục Quản lý Dược phẩm Quốc gia Trung Quốc (NMPA) cấp phép ngày 19/8.
Tiankai Suishi cũng phát triển các thiết bị BCI phục vụ chẩn đoán sớm tình trạng suy giảm nhận thức liên quan đến những bệnh như Alzheimer và tâm thần phân liệt. Công ty hiện tiếp tục xin cấp phép cho một sản phẩm hỗ trợ chẩn đoán trầm cảm.
Được thành lập năm 2023, Tiankai Suishi có vốn đăng ký 10,67 triệu nhân dân tệ (1,59 triệu USD), theo cơ sở dữ liệu doanh nghiệp Qichacha.
Công ty do Gu Bin lãnh đạo. Theo truyền thông Trung Quốc, ông Gu từng hoàn thành chương trình tiến sĩ tại trường y thuộc Đại học Thiên Tân.
Startup được Tencent và Alibaba hậu thuẫn
Một sản phẩm khác vừa được NMPA phê duyệt là thiết bị điều khiển vi điện cực do StairMed Technology phát triển.
Startup này nhận được sự hậu thuẫn của hai tập đoàn công nghệ lớn Trung Quốc là Tencent Holdings và Alibaba Group Holding. Thiết bị được sử dụng để hỗ trợ bác sĩ cấy ghép các hệ thống BCI trong quá trình phẫu thuật não.
Giấy phép được NMPA cấp hồi tháng 6, đánh dấu bước tiến quan trọng đối với kế hoạch phát triển thiết bị BCI cấy ghép của StairMed.
Theo truyền thông Trung Quốc, đến tháng 7, công ty vẫn đang tiến hành thử nghiệm thiết bị. Có 18 bệnh nhân đã được cấy ghép tính đến thời điểm đó.
Kết quả ban đầu cho thấy công nghệ này có nhiều triển vọng. Zhao Zhengtuo, đồng sáng lập StairMed, cho biết trong một sự kiện hồi tháng trước rằng một bệnh nhân bị liệt hai chân đã có thể giao tiếp với khách hàng trên nền tảng thương mại điện tử JD.com bằng cách sử dụng suy nghĩ để điều khiển một thiết bị kỹ thuật số.
Trung Quốc đã cấp phép BCI cấy ghép
Neuracle Medical Technology, một startup có trụ sở tại Thượng Hải, hồi tháng 3 đã nhận được giấy phép quản lý đầu tiên của Trung Quốc dành cho một thiết bị BCI cấy ghép.
Sản phẩm được thiết kế nhằm hỗ trợ những người bị tổn thương tủy sống lấy lại khả năng vận động bàn tay.
Trong khi đó, BrainCo, startup có trụ sở tại Hàng Châu, đang phát triển các sản phẩm BCI phục vụ sàng lọc trầm cảm. Công ty phối hợp nghiên cứu với một bệnh viện trực thuộc Đại học Y Capital ở Bắc Kinh.
Những động thái này cho thấy cuộc đua BCI tại Trung Quốc đang mở rộng từ nghiên cứu trong phòng thí nghiệm sang các ứng dụng y tế thực tế, với ngày càng nhiều doanh nghiệp tìm cách đưa sản phẩm qua quy trình phê duyệt và thử nghiệm trên người.
Chính quyền địa phương đẩy mạnh hỗ trợ
Không chỉ các doanh nghiệp, chính quyền địa phương Trung Quốc cũng đang tăng cường đầu tư và hỗ trợ cho ngành công nghệ não.
Tại tỉnh Chiết Giang ở miền Đông, chính quyền đã công bố kế hoạch khuyến khích các doanh nghiệp liên quan niêm yết trên thị trường chứng khoán.
Trong khi đó, Thâm Quyến – trung tâm công nghệ lớn ở miền Nam Trung Quốc – cam kết hỗ trợ các công ty mở rộng ra thị trường quốc tế, đồng thời thúc đẩy hoạt động sáp nhập và mua bán doanh nghiệp trong lĩnh vực này.
Sự hậu thuẫn từ chính quyền được xem là một phần trong chiến lược rộng hơn của Trung Quốc nhằm xây dựng năng lực công nghệ não và giảm khoảng cách với các công ty dẫn đầu thế giới.
Dân số già thúc đẩy nhu cầu công nghệ não
Già hóa dân số đang khiến Trung Quốc phải đối mặt với gánh nặng ngày càng lớn từ các bệnh lý thần kinh như Alzheimer và Parkinson.
Theo một nghiên cứu được công bố trên tạp chí Med năm ngoái, số người mắc các rối loạn thần kinh tại Trung Quốc tăng từ khoảng 329 triệu người vào năm 1990 lên khoảng 468 triệu người vào năm 2021.
Nhu cầu chăm sóc sức khỏe ngày càng lớn đang tạo thêm động lực để Trung Quốc phát triển những công nghệ có thể hỗ trợ chẩn đoán, điều trị và phục hồi chức năng thần kinh.
Theo Tân Hoa Xã, thị trường BCI của Trung Quốc được dự báo đạt 6,14 tỷ nhân dân tệ vào năm 2028.
Cuộc đua vì thế không chỉ nằm ở việc tạo ra một thiết bị có thể kết nối não người với máy tính. Với Trung Quốc, BCI đang dần trở thành một lĩnh vực kết hợp giữa công nghệ cao, y tế và chính sách công nghiệp – nơi các startup nội địa được kỳ vọng thu hẹp khoảng cách với những tên tuổi như Neuralink.
Theo Reuters, SCMP
