Trong nhiều năm, Elon Musk đã theo đuổi tham vọng điều trị hàng loạt bệnh mạn tính bằng cách cấy chip máy tính vào não người. Tuy nhiên, tầm nhìn này có thể được hiện thực hóa nhanh hơn tại Trung Quốc, nơi các cơ quan nhà nước đang triển khai một loạt sáng kiến phối hợp nhằm thúc đẩy ngành công nghệ còn non trẻ này.
Chỉ trong vài ngày qua, Trung Quốc liên tiếp công bố các động thái liên quan đến giao diện não - máy tính (BCI), với sự tham gia của nhiều bên từ các công ty bảo hiểm nhà nước, ngân hàng đầu tư cho tới chính quyền địa phương.
Hôm thứ Tư, PICC Property and Casualty – một công ty bảo hiểm lớn thuộc sở hữu nhà nước – thông báo đã ký hợp đồng bảo hiểm thương mại đầu tiên tại Trung Quốc dành cho các ca phẫu thuật xâm lấn thường cần thiết để cấy BCI vào não bệnh nhân.
Thông tin này lập tức tạo tác động lên thị trường, khi cổ phiếu liên quan đến BCI tại Hong Kong tăng giá trong bối cảnh nhà đầu tư kỳ vọng bước đột phá về bảo hiểm sẽ giúp công nghệ này tiến nhanh hơn tới giai đoạn thương mại hóa.
Cổ phiếu các doanh nghiệp liên quan đến BCI tăng 1,59% trong phiên thứ Tư. Shanghai Heartcare Medical Technology, nhà sản xuất thiết bị y tế can thiệp thần kinh, tăng 1,28%, trong khi nhà phát triển phần mềm BrainAurora Medical Technology tăng 1,65%.
PICC Property and Casualty triển khai chương trình trên cùng một bệnh viện trực thuộc Trường Y thuộc Đại học Chiết Giang ở Hàng Châu. Thành phố này là một trung tâm công nghệ ở miền đông Trung Quốc, nơi đặt trụ sở của nhiều startup nổi tiếng, trong đó có công ty AI DeepSeek và nhà phát triển robot hình người Unitree Robotics.
Công nghệ BCI thông thường yêu cầu phẫu thuật mở hộp sọ để đưa các điện cực vào một vùng não được xác định trước, qua đó cho phép bệnh nhân điều khiển các thiết bị kỹ thuật số chỉ bằng suy nghĩ.
Được Elon Musk và công ty Neuralink thúc đẩy mạnh mẽ, công nghệ này đã được thử nghiệm trên bệnh nhân ở cả hai bờ Thái Bình Dương. Trong một số trường hợp, BCI cho thấy tiềm năng giúp những người bị liệt từ cổ trở xuống lấy lại khả năng vận động.
Theo truyền thông Trung Quốc, bệnh viện công tại Hàng Châu – được giới chức và các bác sĩ địa phương xem là một trong những trung tâm hàng đầu khu vực về thử nghiệm lâm sàng BCI – đã tiến hành ít nhất 12 ca thử nghiệm trên người với thiết bị cấy ghép BCI.
Trong một trường hợp gần đây, một bệnh nhân 61 tuổi bị liệt hai chân do chấn thương tủy sống đã có thể gập và nhấc chân chỉ 3 ngày sau phẫu thuật, sau đó đi lại mà không cần trợ giúp vào ngày thứ 15.
Dù vậy, các bác sĩ cảnh báo an toàn vẫn phải là ưu tiên hàng đầu khi công nghệ này tiến tới sử dụng rộng rãi hơn. “An toàn phải được đặt lên hàng đầu”, bà Duan Wanru, bác sĩ trưởng tại Bệnh viện Xuanwu thuộc Đại học Y Thủ đô Bắc Kinh, phát biểu tại Hội nghị Thượng đỉnh Y tế Toàn cầu ở Hong Kong hôm thứ Bảy.
“Chúng ta vẫn chưa có dữ liệu về độ an toàn dài hạn từ các thử nghiệm lâm sàng BCI. Chưa có dữ liệu kéo dài nhiều năm.”
Cũng trong ngày thứ Tư, chính quyền tỉnh Chiết Giang công bố kế hoạch tăng cường hỗ trợ tài chính cho các công ty BCI, đồng thời khuyến khích những doanh nghiệp này tiến tới niêm yết trên thị trường chứng khoán.
Chiết Giang hiện là nơi đặt trụ sở của một số startup BCI, trong đó có BrainCo – một trong “sáu con rồng nhỏ”, cách gọi không chính thức dành cho 6 công ty công nghệ có trụ sở tại Hàng Châu đã nổi lên trên toàn cầu trong các lĩnh vực AI, robot và những công nghệ tiên phong khác.
Theo nền tảng dữ liệu thị trường Tracxn, BrainCo đã huy động khoảng 292 triệu USD từ các nhà đầu tư trên toàn cầu.
Các doanh nghiệp địa phương khác hoạt động trong lĩnh vực này gồm Genlight Neurotech và Nanochap Electronics, công ty nhận được đầu tư từ tập đoàn công nghệ Trung Quốc Tencent Holdings.
Các nhà nghiên cứu Trung Quốc, trong đó có những người sáng lập StairMed Technology tại Thượng Hải, cũng đang phát triển một phương pháp cấy BCI thông qua mạch máu tương tự như đặt stent, qua đó loại bỏ nhu cầu phẫu thuật não xâm lấn và tiềm ẩn nhiều rủi ro.
Trong nỗ lực nuôi dưỡng các doanh nghiệp trong nước có khả năng cạnh tranh với Neuralink, cơ quan quản lý dược phẩm Trung Quốc hồi tháng 3 đã cấp cho Neuracle Medical Technology có trụ sở tại Thượng Hải phê duyệt thương mại đầu tiên của nước này đối với một hệ thống BCI cấy ghép.
Thiết bị được thiết kế nhằm khôi phục chức năng vận động bàn tay cho những bệnh nhân bị chấn thương tủy sống.
Nếu các chương trình về bảo hiểm, vốn và phê duyệt sản phẩm tiếp tục được triển khai, Trung Quốc đang từng bước xây dựng một hệ sinh thái BCI hoàn chỉnh – từ nghiên cứu, thử nghiệm lâm sàng đến tài chính và thương mại hóa – trong cuộc đua công nghệ mà Elon Musk và Neuralink hiện vẫn là những cái tên nổi bật nhất.
Theo SCMP
