Trung Quốc những năm gần đây liên tục phát triển các loại tàu ngầm thế hệ mới và phương tiện không người lái dưới nước. Trong số đó, một mẫu tàu chiến bán ngầm với thiết kế ba thân hiếm gặp đang khiến giới phân tích chú ý.
Theo phân tích của chuyên trang quân sự Naval News hôm 28/10 dựa trên ảnh do vệ tinh Vantor chụp được, con tàu chưa được công bố tên chính thức này có thể mang theo 16–18 ống phóng tên lửa. Nó được cho là thiết kế để hoạt động không người lái, có khả năng di chuyển bí mật dưới mặt nước trong điều kiện thông thường, nhưng phải nổi lên khi phóng tên lửa.
Chuyên gia về tàu ngầm H.I. Sutton nhận định Trung Quốc đang chế tạo nhiều mẫu tàu ngầm và phương tiện bán ngầm mới. Trong số đó, chiếc tàu có thiết kế ba thân đặc biệt này có thể là một trong những dự án khác thường nhất.
Trước đây, phương tiện này từng được gọi là “tàu hỏa lực bán ngầm”. Tuy nhiên, đến nay Trung Quốc vẫn chưa công bố tên gọi chính thức của nó, cũng chưa có định danh nhận dạng từ phương Tây. Theo các nguồn tin tình báo nguồn mở, con tàu đã được đưa tới khu vực Huludao (Đảo Hồ Lô), ven biển Bột Hải, để thử nghiệm.
Theo Naval News, con tàu ban đầu được đóng tại Quảng Châu, miền Nam Trung Quốc, sau đó được vận chuyển lên phía Bắc qua cảng Đại Liên vào đầu năm nay. Khác với loại tàu ngầm thông thường, nó có kết cấu ba thân, gồm một thân chính ở giữa và hai thân phụ hai bên, giúp tăng độ ổn định khi nổi trên mặt nước.
Với thiết kế đặc biệt này, giới phân tích cho rằng gọi nó là “tàu chiến bán ngầm không người lái” có thể chính xác hơn so với xếp vào nhóm tàu ngầm truyền thống.
Có thể mang 16–18 ống phóng tên lửa
Cấu hình vũ khí bên trong thân tàu là chi tiết thu hút sự quan tâm lớn nhất. Dựa trên hình ảnh công khai và phân tích kết cấu, chuyên gia H.I. Sutton cho rằng thân tàu trung tâm có thể bố trí hai cụm phóng tên lửa. Hiện có ít nhất 8 ống phóng có thể nhận diện được; nếu hai khoang phóng được thiết kế giống nhau, tổng số có thể lên tới 16–18 ống.
Các ống phóng được cho là xếp nằm ngang bên trong khoang, thành hai cụm có cấu trúc dạng vòng. Theo phương án vận hành được suy đoán, khi chuẩn bị khai hỏa, con tàu phải nổi lên mặt nước, mở cửa khoang chứa tên lửa rồi dựng các ống phóng từ vị trí nằm ngang lên phương thẳng đứng.
Hiện chưa có thông tin chính thức từ Trung Quốc xác nhận loại vũ khí được trang bị. Sutton nhận định các ống phóng có thể dùng cho tên lửa chống hạm hoặc tên lửa tiến công mặt đất. Nhiều khả năng đây là những loại tên lửa vốn được thiết kế để phóng từ tàu chiến hoạt động trên mặt nước.
Trong số các lựa chọn có thể có, tên lửa chống hạm siêu vượt âm YJ-20, loại vũ khí được cho là có liên quan đến tàu khu trục Type 055 của Trung Quốc, cũng được nhắc tới. Tuy nhiên, chưa có bằng chứng chắc chắn xác nhận con tàu bán ngầm này thực sự được trang bị YJ-20.
Một điểm đáng chú ý là tàu có thể phải nổi lên mặt nước mới phóng được tên lửa, đồng thời cần dựa vào nguồn thông tin về mục tiêu từ bên ngoài. Tiến sĩ Pawling -chuyên gia tư vấn thiết kế tàu chiến của công ty K39 và giảng viên thiết kế tàu biển người Anh - so sánh ý tưởng tác chiến này với tàu ngầm mang tên lửa hành trình lớp Juliett của Liên Xô trong Chiến tranh Lạnh. Loại tàu ngầm này cũng phải nổi lên mặt nước để phóng tên lửa.
Không gian bên trong rất hạn chế
Tiến sĩ Rachel Pawling ước tính lượng giãn nước của phương tiện khi lặn hoàn toàn vào khoảng 900 tấn.
Do các khoang chứa tên lửa chiếm dụng phần lớn thể tích, không gian còn lại dành cho các bộ phận khác rất hạn chế. Bà Pawling cho rằng gần như không thể bố trí đầy đủ khu vực sinh hoạt và vận hành cho thủy thủ đoàn như trên một tàu chiến thông thường nên các chuyên gia cho rằng đây có thể là tàu không người lái.
Tuy vậy, phía trên tháp tàu vẫn có một đài điều khiển lộ thiên. Bà Pawling suy đoán vị trí này có thể được sử dụng để điều khiển phương tiện khi ra vào cảng, tương tự cách một số tàu không người lái cỡ lớn vẫn duy trì vị trí lái thủ công phục vụ những tình huống cần thiết.
Cho đến nay, Trung Quốc chưa công bố tên chính thức, nhiệm vụ hay kế hoạch đưa vào biên chế đối với mẫu tàu bán ngầm này. Các thông tin về số lượng ống phóng, khả năng vận hành không người lái và hiệu suất tác chiến vẫn chủ yếu dựa trên phân tích ảnh vệ tinh thương mại và dữ liệu tình báo nguồn mở, chưa được xác nhận độc lập.
Naval News nhấn mạnh rằng vẫn còn nhiều câu hỏi chưa có lời giải về loại vũ khí con tàu mang theo, phương thức phóng tên lửa và vai trò tác chiến thực tế.
Sự so sánh với tàu ngầm lớp Juliett chủ yếu nhằm chỉ ra điểm tương đồng trong phương thức khai hỏa có thể đòi hỏi tàu phải nổi lên mặt nước, chứ không có nghĩa hai phương tiện sở hữu năng lực chiến đấu tương đương.
Theo LTN, Yahoonews