Hôm 1/9, thẩm phán Vince Chhabria của Tòa án Liên bang Mỹ tuyên phạt cựu kỹ sư Google gốc Hoa Đinh Lâm Uy 12 tháng 1 ngày tù, kèm 2 năm quản chế sau khi mãn hạn tù.
Ngoài án tù, Đinh Lâm Uy phải bồi thường cho Google hơn 198.000 USD và nộp phạt 2.500 USD. Thẩm phán bác đề nghị hoãn thi hành án, yêu cầu bị cáo ra trình diện để chấp hành án trong vòng 90 ngày.
Mức án này dù thấp đáng kể so với mức 70 tháng tù mà công tố viên đề nghị, nhưng cao hơn nhiều so với mức tối đa 6 tháng mà cơ quan quản chế khuyến nghị.
Điểm khiến vụ án đặc biệt đáng chú ý là số lượng tài liệu bị lấy cắp và bối cảnh công nghệ mà chúng liên quan: trong khoảng từ mùa xuân năm 2022 đến năm 2023, Đinh Lâm Uy đã tải xuống và chuyển về Trung Quốc khoảng 1.255 tài liệu nội bộ của Google, tương đương khoảng 14.000 trang.
Từ kỹ sư Google đến bị cáo đánh cắp bí mật thương mại
Google tuyển Đinh Lâm Uy vào năm 2019 vào vị trí kỹ sư phần mềm. Công việc của ông ta liên quan đến phát triển các trung tâm dữ liệu siêu máy tính của tập đoàn.
Theo hồ sơ vụ án, trong thời gian làm việc tại Google, Đinh Lâm Uy đã tiếp cận một lượng lớn tài liệu nội bộ. Từ năm 2022 đến 2023, ông bị cáo buộc đã sao chép, tải xuống và chuyển đi 1.255 tài liệu chứa thông tin mà phía công tố cho là bí mật thương mại.
Ban đầu, vào tháng 3/2024 ông bị truy tố với 4 cáo buộc đánh cắp bí mật thương mại. Đến năm 2025, công tố viên bổ sung cáo trạng, mở rộng phạm vi cáo buộc.
Vụ án được đưa ra xét xử trong khoảng hai tuần. Tháng 1/2026, bồi thẩm đoàn tại San Francisco kết luận Đinh Lâm Uy phạm cả 14 tội danh liên quan đến đánh cắp bí mật thương mại và gián điệp kinh tế. Bị cáo không chấp nhận phán quyết và tiếp tục đề nghị xét xử lại, hủy phiên tòa hoặc tuyên vô tội.
Đến tháng 6, Thẩm phán Chhabria cho rằng một bồi thẩm đoàn hợp lý có thể kết luận rằng bị cáo đã có ý định đánh cắp thông tin bí mật thương mại để phục vụ lợi ích của bản thân và công ty do ông thành lập tại Trung Quốc.
Tuy nhiên, vụ án sau đó có một bước ngoặt quan trọng. Trong phán quyết hồi tháng 8, thẩm phán đã bác bỏ kết tội gián điệp kinh tế đối với Đinh Lâm Uy. Lý do là công tố viên không đưa ra đủ bằng chứng chứng minh ông có ý định giúp chính phủ Trung Quốc khi tải lên các tài liệu bí mật thương mại.
Dù vậy, các cáo buộc đánh cắp bí mật thương mại vẫn là cơ sở dẫn tới bản án tù vừa được tuyên.
Thẩm phán: Sáu tháng tù chưa đủ nghiêm khắc
Tại phiên tuyên án, công tố viên liên bang Casey Boom đề nghị mức án 70 tháng tù, cho rằng hành vi của Đinh Lâm Uy có tính toán, phức tạp và bao gồm cả những nỗ lực che giấu.
Ông Casey Boom phát biểu trước tòa: "Hãy nghĩ xem vụ án này gửi đi tín hiệu gì tới những 'Đinh Lâm Uy' tiềm ẩn tại Thung lũng Silicon cũng như các tập đoàn công nghệ ở đây. Đánh cắp bí mật thương mại nội bộ là hành vi phạm tội có tính toán kỹ lưỡng, chứ không phải do bốc đồng".
Theo công tố viên, việc đánh cắp bí mật thương mại không phải hành động bộc phát mà là một hành vi có chủ ý; vì vậy mức án cần phải đủ sức răn đe những người khác có ý định thực hiện hành vi tương tự trong ngành công nghệ.
Luật sư Grant Fondo lại đề nghị một mức án nhẹ hơn nhiều: chỉ 3 tháng quản thúc tại gia. Lập luận được đưa ra là thân chủ không có tiền án và không có nguy cơ tái phạm; cơ quan quản chế cũng chỉ đề nghị mức án tối đa 6 tháng tù.
Nhưng thẩm phán Chhabria không đồng tình. Ông cho rằng 6 tháng tù không phản ánh đầy đủ mức độ nghiêm trọng của hành vi phạm tội. Theo thẩm phán, đây là một vụ đánh cắp tài sản của Google có tính hệ thống và công khai, trong đó bị cáo hiểu rõ mình đang làm gì và đã nhiều lần tìm cách né tránh việc điều tra.
Thẩm phán cũng bác bỏ ý tưởng chỉ áp dụng hình phạt không giam giữ. Cuối cùng, mức án được xác định là 12 tháng 1 ngày tù, thấp hơn đáng kể so với đề nghị của công tố nhưng cao hơn mức mà cơ quan quản chế đưa ra. Đinh Lâm Uy sẽ phải ra trình diện trong vòng 90 ngày.
Lời xin lỗi trước khi bước vào tù
Trước khi nghe phán quyết, Đinh Lâm Uy phát biểu trước tòa và gửi lời xin lỗi tới những người bị ảnh hưởng bởi vụ án, đặc biệt là gia đình.
Ông nói mình cảm thấy sợ hãi và đau buồn vì sẽ phải xa con trai. Lời xin lỗi này khép lại một hành trình kéo dài nhiều năm, từ một kỹ sư làm việc tại một trong những công ty công nghệ hàng đầu thế giới đến một bị cáo trong vụ án liên quan trực tiếp đến bí mật công nghệ AI.
Theo phía công tố, ngoài việc tải và chuyển hàng nghìn tài liệu, Đinh Lâm Uy còn thành lập một công ty tại Trung Quốc. Đây là một trong những yếu tố được tòa xem xét khi đánh giá động cơ và mức độ nghiêm trọng của hành vi.
Tuy nhiên, việc tòa bác bỏ cáo buộc gián điệp kinh tế cũng cho thấy một ranh giới pháp lý quan trọng: đánh cắp bí mật thương mại không đồng nghĩa với việc công tố viên mặc nhiên chứng minh được ý định phục vụ chính phủ nước ngoài. Luật sư Fondo cho biết Đinh Lâm Uy sẽ kháng cáo bản án.
Thẩm phán Chhabria cũng lưu ý rằng quá trình kháng cáo có thể dẫn tới những diễn biến tiếp theo liên quan đến cáo buộc gián điệp kinh tế. Nếu phán quyết về cáo buộc này bị tòa cấp trên thay đổi, mức án đối với Đinh Lâm Uy có thể phải được xem xét lại theo hướng tăng lên.
Cuộc chiến về bí mật AI bước vào giai đoạn khốc liệt
Vụ án Đinh Lâm Uy diễn ra trong thời điểm giá trị của dữ liệu, thuật toán và công nghệ AI tăng mạnh, khiến bí mật công nghệ trở thành tài sản chiến lược của các tập đoàn.
Google đang cạnh tranh quyết liệt trên thị trường AI với nhiều đối thủ lớn. Những công nghệ đứng sau các mô hình AI, hệ thống máy tính hiệu năng cao và hạ tầng trung tâm dữ liệu vì vậy có giá trị rất lớn.
Chính trong bối cảnh đó, việc một kỹ sư có quyền tiếp cận hệ thống nội bộ bị cáo buộc lấy đi hàng nghìn tài liệu đã trở thành vấn đề không chỉ của riêng Google mà còn liên quan đến bài toán bảo vệ tài sản trí tuệ của toàn ngành công nghệ.
Điểm đáng chú ý trong vụ án là quy mô của dữ liệu bị lấy đi: 1.255 tài liệu, tương đương khoảng 14.000 trang. Con số này cho thấy nguy cơ rò rỉ thông tin không nhất thiết đến từ một cuộc tấn công mạng từ bên ngoài. Một nhân viên có quyền truy cập hợp lệ vào hệ thống nội bộ cũng có thể trở thành mắt xích quan trọng trong chuỗi rủi ro.
Đồng thời, việc tòa bác cáo buộc gián điệp kinh tế cho thấy các vụ án công nghệ có yếu tố xuyên biên giới không đơn giản chỉ là câu chuyện về việc tài liệu bị chuyển tới đâu. Cơ quan công tố còn phải chứng minh ý định và mục đích cụ thể của hành vi theo tiêu chuẩn pháp lý.
Đối với các tập đoàn công nghệ, đây có thể là lời cảnh báo về một mặt trận ngày càng quan trọng của cuộc đua AI: không chỉ ai sở hữu mô hình mạnh hơn, mà còn ai bảo vệ tốt hơn những công nghệ đứng phía sau nó.
Với Đinh Lâm Uy, cuộc chiến pháp lý vẫn chưa hoàn toàn kết thúc khi ông ta đã tuyên bố sẽ kháng cáo. Nhưng với Google và ngành công nghệ Mỹ, vụ án một lần nữa cho thấy giá trị của bí mật AI đang tăng lên nhanh chóng — và cùng với đó là cái giá ngày càng đắt đối với hành vi đánh cắp chúng.
Theo Creaders, Jenreport
