Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky ngày Chủ nhật cho biết những hạn chế đối với hệ thống liên lạc vệ tinh Starshield đang cản trở khả năng đánh chặn UAV Nga của nước này.
Ông cảnh báo các giới hạn đối với hệ thống do SpaceX, công ty của tỷ phú Elon Musk, vận hành có thể làm suy yếu năng lực bảo vệ các cơ sở hạ tầng năng lượng của Ukraine trước mùa đông. Đây là thời điểm Moscow liên tục tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào lưới điện nước này.
Theo ông Zelensky, các UAV đánh chặn của Ukraine vẫn liên tục mất kết nối với người điều khiển khi bay với tốc độ trên 161 km/h dọc tiền tuyến và tại những khu vực do Nga kiểm soát. Điều này khiến chúng không thể truy đuổi và tiêu diệt các UAV Shahed của Nga.
“Chúng tôi đang trông đợi những hạn chế này được dỡ bỏ”, ông Zelensky viết trên mạng xã hội. “Việc bảo vệ tính mạng người dân và cơ sở hạ tầng năng lượng của Ukraine trước mùa đông phụ thuộc vào điều đó.
Bộ Ngoại giao, Bộ Quốc phòng và Văn phòng Tổng thống đã được chỉ đạo phối hợp chặt chẽ với phía Mỹ và SpaceX. Điều quan trọng là phải đứng về phía đúng đắn của lịch sử. Chúng ta cần giúp đỡ Ukraine”.
Hôm thứ Bảy tuần trước, ông Zelensky đặt câu hỏi liệu vấn đề có xuất phát từ yếu tố kỹ thuật hay không, đồng thời cho rằng các hạn chế dường như do SpaceX áp đặt. Điều này trái với những cam kết trước đó của Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio, người từng khẳng định Starshield chịu sự kiểm soát của chính phủ Mỹ ở mức độ lớn hơn.
Ông Zelensky cho biết Kyiv đang chuẩn bị tổ chức cuộc họp với các đồng minh thuộc nhóm được gọi là Liên minh những nước sẵn sàng (Coalition of the Willing), nhằm xác định lập trường chung của châu Âu trong các cuộc đàm phán tìm giải pháp chấm dứt chiến tranh với Nga.
Ông cũng thông báo cuộc họp của Nhóm Ramstein - cơ chế tập hợp các quốc gia hỗ trợ năng lực phòng thủ cho Ukraine - dự kiến diễn ra vào tuần tới. Theo nhà lãnh đạo Ukraine, cuộc họp “cần đạt kết quả thực chất” và “phát đi tín hiệu mạnh mẽ tới Nga rằng Ukraine sẽ không bị bỏ lại mà thiếu sự hỗ trợ”.
Châu Âu đã lựa chọn 5 quốc gia gồm Pháp, Anh, Ba Lan, Đức và Italy để cử đại diện tham gia các cuộc đàm phán về Ukraine trong thời gian tới.
“Chúng tôi đang chuẩn bị một cuộc họp của Liên minh những nước sẵn sàng. Đây là cuộc họp quan trọng và có thể mang tính lịch sử”, ông Zelensky nói trong bài phát biểu tối thường nhật, đồng thời nhấn mạnh: “Chúng ta có thể xác định một lập trường châu Âu vững chắc 100% hướng tới chiến thắng”.
Cho đến nay, các cuộc thảo luận về giải quyết cuộc xung đột nghiêm trọng nhất tại châu Âu kể từ Thế chiến II vẫn diễn ra theo khuôn khổ ba bên Ukraine - Nga - Mỹ. Moscow muốn loại các nước châu Âu khỏi tiến trình đàm phán.
“Định dạng ba bên Ukraine - Mỹ - Nga không chỉ cần chuyển thành định dạng bốn bên, mà còn phải được củng cố đáng kể”, ông Zelensky nói.
Trong thời gian chuẩn bị bước vào mùa đông, Nga tiếp tục tiến hành các đợt tập kích quy mô lớn nhằm vào Ukraine, kể cả trong hai ngày đàm phán tại Abu Dhabi trong tuần này.
Nga tấn công cơ sở năng lượng, nhiều khu vực Ukraine mất điện
Trong khi đó, một cuộc tấn công của Nga nhằm vào thành phố cảng Chornomorsk, thuộc vùng Odesa của Ukraine, đã gây hư hại cơ sở hạ tầng năng lượng. Thống đốc vùng Odesa Oleh Kiper thông báo trên Telegram hôm Chủ nhật.
Vụ nổ cùng các mảnh vỡ rơi xuống cũng làm hư hại một đường ống dẫn khí và những tòa nhà dân cư gần đó, đồng thời khiến 2 ô tô đang đỗ bốc cháy.
Theo ông Kiper, đòn tấn công đánh trúng một cơ sở thuộc Công ty Điện lực DTEK Odesa, khiến khoảng 41.000 khách hàng tạm thời mất điện.
Các cuộc không kích của Nga trong đêm nhằm vào thành phố Zaporizhzhia ở Đông Nam Ukraine cũng khiến 6 người bị thương, Cơ quan Tình trạng khẩn cấp Nhà nước Ukraine cho biết hôm Chủ nhật.
Tổng thống Zelensky cho biết trong tuần qua, Nga đã phóng hơn 2.300 UAV, 1.590 bom dẫn đường và 15 tên lửa thuộc nhiều chủng loại khác nhau nhằm vào Ukraine.
Ở chiều ngược lại, các cuộc tấn công bằng UAV của Ukraine đã làm hư hại hai trạm biến áp điện tại vùng Rostov của Nga, khiến một kỹ sư trưởng thiệt mạng, Thống đốc vùng Yuri Slyusar thông báo hôm Chủ nhật.
Ông Slyusar viết trên mạng xã hội rằng 4 người bị thương khi các mảnh vỡ UAV rơi trúng ô tô của họ. Một người thứ năm bị thương sau khi mảnh vỡ đánh trúng một “cơ sở sản xuất” tại làng Troitskoye.
Giới chức Nga cho biết lực lượng Ukraine cũng tập kích vùng Tatarstan của nước này. Radmir Belyaev, Thị trưởng thành phố Nizhnekamsk - đô thị lớn thứ ba trong vùng - cho biết một “cuộc tấn công quy mô lớn và kéo dài” đã gây hư hại khu công nghiệp của thành phố.
Theo ông Belyaev, 6 người bị thương, trong khi nguồn cung nhiệt sưởi và nước nóng tại một số khu vực bị gián đoạn.
Bộ Tổng tham mưu Ukraine cho biết lực lượng nước này đã đánh trúng hai mục tiêu tại Nizhnekamsk, gồm Nizhnekamskneftekhim - một trong những tổ hợp hóa dầu lớn nhất châu Âu - và một cơ sở sản xuất thuộc công ty hóa dầu Sibur. Theo phía Ukraine, một nhà máy lọc dầu trong khu vực cũng bị tấn công.
Bộ Quốc phòng Nga tuyên bố lực lượng nước này đã bắn hạ 533 UAV Ukraine trong đêm trên lãnh thổ 13 vùng của Nga, bán đảo Crimea mà Moscow sáp nhập từ Ukraine, cùng các khu vực trên Biển Đen và Biển Azov.
Romania nói UAV tấn công các tàu trên Biển Đen
Thủ tướng Romania Luca Niculescu ngày Chủ nhật cho biết 3 tàu thương mại trên Biển Đen đã bị UAV tấn công trong đêm. Đây là diễn biến mới nhất trong chuỗi vụ việc làm dấy lên lo ngại xung đột có thể lan sang lãnh thổ các nước thành viên NATO.
“Một lần nữa, an ninh hàng hải trên Biển Đen lại bị đe dọa”, ông Niculescu viết trên mạng xã hội.
Bộ Quốc phòng Romania cho biết một tàu chở dầu treo cờ Hy Lạp đã bị UAV đánh trúng, gây hỏa hoạn. Thủy thủ đoàn sau đó đã dập tắt đám cháy.
Hai tàu khác cũng bị UAV tấn công sau đó, khiến hỏa hoạn bùng phát trên boong. Các thủy thủ trên cả hai tàu đã tự khống chế được đám cháy, theo Bộ Quốc phòng Romania.
Không có thương vong được báo cáo. Bộ này không nêu rõ nguồn gốc của các UAV tham gia những vụ tấn công.
“Những sự cố này không thể chấp nhận được và cấu thành hành vi vi phạm luật pháp quốc tế”, ông Niculescu tuyên bố, đồng thời cho rằng chúng “phản ánh tình hình an ninh đang xấu đi do cuộc chiến mà Nga tiếp tục tiến hành nhằm vào Ukraine”.
Tháng trước, một loạt tàu chở hàng và tàu chở dầu đã bị UAV trên không hoặc trên biển tấn công gần bờ biển Bulgaria và Romania. Ít nhất 30 thủy thủ trên các tàu thương mại được xác nhận đã thiệt mạng hoặc được báo cáo mất tích.
“Chúng tôi sẽ tiếp tục triển khai mọi biện pháp cần thiết, cùng với các đồng minh, nhằm tăng cường an ninh trên Biển Đen”, ông Niculescu nói.
“Đây vẫn là ưu tiên then chốt của chính phủ, trong khuôn khổ hợp tác chặt chẽ với các đối tác trong khu vực và NATO”.
Theo AFP, AP