Tàu vũ trụ Starship của SpaceX hôm thứ Bảy đã trở về sau hành trình 22 giờ trên quỹ đạo và lần đầu tiên được hai cánh tay cơ khí khổng lồ trên tháp phóng tại Texas bắt giữ thành công. Đây là cột mốc quan trọng trong nỗ lực kéo dài cả thập kỷ của công ty nhằm phát triển tên lửa có thể tái sử dụng hoàn toàn.
Con tàu cao 52 m bất ngờ xuất hiện từ những đám mây dày phía trên bãi phóng Starbase của SpaceX. Sau đó, Starship khởi động lại các động cơ để xoay mình về tư thế thẳng đứng, rồi từ từ hạ xuống giữa hai cánh tay của hệ thống tháp phóng mang tên “Mechazilla”, trong khi động cơ vẫn gầm vang.
Bề mặt con tàu cháy sém sau khi chịu sức nóng dữ dội trong quá trình trở về từ không gian. Khi các động cơ tắt, Starship đứng yên và được giữ chắc trên tháp phóng, khép lại chuyến bay dài nhất từ trước đến nay của hệ thống tên lửa này.
Trong cấu hình tên lửa hai tầng khổng lồ, tầng đẩy Super Heavy – phần dưới của tên lửa – đã đưa tàu Starship lên không gian trong chuyến phóng hôm thứ Sáu, xuất phát từ cơ sở Starbase của SpaceX tại bang Texas.
Tuy nhiên, tầng đẩy này đã không thể quay trở lại bãi phóng theo kế hoạch, khoảng 10 phút sau khi tên lửa rời mặt đất. Sự cố khiến SpaceX không thể thực hiện mục tiêu thu hồi cả hai tầng tên lửa trong cùng một chuyến bay lần đầu tiên.
Dù vậy, việc tầng trên Starship trở về thành công sau khi bay 14 vòng quanh Trái đất trong hơn 22 giờ vẫn đánh dấu một bước tiến kỹ thuật quan trọng trong chương trình phát triển tên lửa trị giá hàng tỷ USD của SpaceX.
Tỷ phú Elon Musk xem Starship là phương tiện chủ lực trong tương lai, phục vụ hoạt động kinh doanh vệ tinh Starlink đầy lợi nhuận của công ty, cũng như tham vọng đưa các trung tâm dữ liệu lên quỹ đạo, đưa con người trở lại Mặt trăng và cuối cùng là định cư trên sao Hỏa.
Sau khi triển khai 26 vệ tinh Starlink lên quỹ đạo vào tối thứ Sáu, khi đang bay ở độ cao khoảng 260 km, Starship kích hoạt một động cơ vào hôm thứ Bảy để bắt đầu quá trình lao vào khí quyển.
Con tàu phải đối mặt với sức nóng cực lớn khi tốc độ bay trên quỹ đạo khoảng 27.360 km/giờ giảm dần trong quá trình xuyên qua khí quyển, chuyển sang trạng thái rơi tự do với tốc độ siêu thanh trên bầu trời khu vực Starbase, ven Vịnh Mexico ở miền nam Texas.
Tham vọng tái sử dụng toàn bộ tên lửa
Vị thế thống trị của SpaceX trong ngành công nghiệp phóng tên lửa toàn cầu hiện chủ yếu dựa vào dòng Falcon 9 chủ lực. Kể từ năm 2010, loại tên lửa này đã thực hiện hơn 700 chuyến phóng.
Tầng thứ nhất của Falcon 9 có thể tái sử dụng, nhưng tầng thứ hai – bộ phận đưa tải trọng lên quỹ đạo – bị loại bỏ và rơi xuống đại dương sau mỗi chuyến bay.
Với Starship, Elon Musk muốn phát triển một hệ thống tên lửa có thể bay lên không gian rồi quay trở về với tần suất và quy trình vận hành tương tự máy bay thương mại.
Mặc dù việc thu hồi Starship hôm thứ Bảy là cột mốc quan trọng đối với tham vọng này, SpaceX vẫn chưa thể thu hồi thành công cả hai tầng tên lửa trong cùng một nhiệm vụ. Hơn nữa, tấm chắn nhiệt của Starship, gồm những viên gạch hình lục giác màu đen giúp bảo vệ con tàu trước sức nóng dữ dội khi quay trở lại khí quyển, vẫn chưa thể tái sử dụng hoàn toàn.
SpaceX đang nghiên cứu thiết kế gạch chịu nhiệt mới, với mục tiêu giảm thiểu hoặc loại bỏ hoàn toàn nhu cầu sửa chữa, phục hồi sau mỗi chuyến bay.
Hệ thống tàu con thoi Space Shuttle của NASA, từng đưa các phi hành gia tới Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS) trước khi ngừng hoạt động năm 2011, chỉ có khả năng tái sử dụng một phần. Các tầng đẩy giúp tàu rời khỏi Trái đất đều bị loại bỏ sau mỗi chuyến bay.
Bản thân tàu con thoi có thể tái sử dụng, nhưng phải trải qua quá trình kiểm tra, sửa chữa và bảo dưỡng quy mô lớn trước khi thực hiện nhiệm vụ tiếp theo.
Theo Reuters
