Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố người đồng cấp Nga Vladimir Putin đã đồng ý tạm dừng các cuộc tấn công nhằm vào những thành phố lớn của Ukraine, trong đó có thủ đô Kiev, trong thời hạn một tuần, khi Ukraine đang vật lộn với đợt giá rét mùa đông khắc nghiệt.
Ông Trump đưa ra tuyên bố này, hiện chưa được phía Nga xác nhận, trong cuộc họp Nội các tại Nhà Trắng hôm 29/1.
“Tôi đích thân đề nghị Tổng thống Vladimir Putin không bắn phá Kiev và các thị trấn khác trong vòng một tuần, và ông ấy đã đồng ý làm như vậy”, ông Trump nói trong cuộc họp, viện dẫn tình trạng “lạnh giá cực đoan” mà Ukraine đang phải đối mặt.
Ông Trump không cho biết cuộc trao đổi với ông Putin diễn ra vào thời điểm nào, song phát biểu này được đưa ra trong bối cảnh Nga đang gia tăng các đợt tấn công vào hạ tầng năng lượng của Ukraine, khiến nhiều khu vực trên cả nước rơi vào tình trạng thiếu điện và mất điện trên diện rộng.
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đã cảm ơn ông Trump và cho rằng khả năng tạm thời ngừng các cuộc tấn công trong giai đoạn mùa đông khắc nghiệt có thể giúp bảo vệ hạ tầng năng lượng trọng yếu của Ukraine, đồng thời gọi nguồn cung điện là “nền tảng của sự sống”.
“Chúng tôi trân trọng những nỗ lực của các đối tác trong việc giúp bảo vệ sinh mạng người dân. Cảm ơn Tổng thống Trump”, ông Zelensky viết trên mạng xã hội X, đồng thời cho biết Ukraine kỳ vọng thỏa thuận này sẽ được thực thi.
Ông Zelensky xác nhận các cuộc thảo luận về việc tạm dừng tấn công vào hạ tầng năng lượng đã diễn ra trong các cuộc gặp ba bên giữa quan chức Mỹ, Ukraine và Nga tại Abu Dhabi vào tuần trước.
Một nguồn tin am hiểu các cuộc thảo luận cho biết phía Mỹ đã nêu ý tưởng về một khoảng dừng giao tranh như vậy, dù tại thời điểm đó vẫn chưa rõ Moscow có chấp thuận hay không.
Nga đến nay vẫn chưa công khai xác nhận việc chấp nhận bất kỳ đề xuất tạm dừng tấn công nào. Khi được hỏi sớm hơn trong hôm thứ Năm về khả năng ngừng bắn liên quan đến năng lượng, người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov nói rằng: “Không, tôi chưa thể bình luận về điều đó”.
Những nỗ lực trước đây nhằm đạt được các thỏa thuận đình chiến tạm thời giữa Nga và Ukraine đều không duy trì được lâu. Ukraine từng cáo buộc Nga vi phạm lệnh ngừng bắn kéo dài ba ngày vào tháng 5 năm ngoái, vốn được Moscow công bố vì “lý do nhân đạo”. Trong khi truyền thông nhà nước Nga nói lệnh ngừng bắn đã có hiệu lực, quân đội Ukraine khẳng định các cuộc tấn công vẫn tiếp diễn trong suốt thời gian đó.
Bộ Quốc phòng Nga lại tuyên bố lực lượng của họ đã “chấm dứt mọi hành động thù địch” và cáo buộc Ukraine tiếp tục tấn công, đồng thời nói Nga sẽ “đáp trả tương xứng” với các hành động của Ukraine.
Trong bài đăng cảm ơn ông Trump, ông Zelensky cho rằng những “bước đi giảm leo thang như vậy góp phần tạo ra tiến triển thực chất hướng tới việc chấm dứt chiến tranh”. Đặc phái viên của ông Trump, ông Steve Witkoff, cũng bày tỏ lạc quan tương tự, khi nói rằng chính quyền Mỹ đang “đạt được rất nhiều tiến triển” trong việc đàm phán một thỏa thuận hòa bình giữa Nga và Ukraine. Ông Witkoff cho biết sau cuộc gặp tại Abu Dhabi, ông tin rằng “người dân Ukraine hiện tràn đầy hy vọng và mong đợi chúng tôi sẽ sớm mang lại một thỏa thuận hòa bình”.
Hôm thứ Tư, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio nói rằng “yêu sách lãnh thổ đối với Donetsk” là vấn đề then chốt còn lại trong các cuộc đàm phán nhằm chấm dứt chiến tranh tại Ukraine.
“Vẫn còn một khoảng cách, nhưng ít nhất chúng tôi đã thu hẹp phạm vi vấn đề xuống còn một điểm trung tâm. Đây có lẽ sẽ là vấn đề rất khó giải quyết, song dù sao công việc vẫn đang được tiến hành”, ông Rubio nói với các nghị sĩ.
Tuy nhiên, đến ngày thứ Năm, trợ lý Điện Kremlin Yury Ushakov đã làm dịu đánh giá của ông Rubio về tình trạng các cuộc đàm phán.
“Tôi nghĩ là không”, ông Ushakov nói với kênh Rossiya-1 TV khi được hỏi về phát biểu của ông Rubio, theo hãng thông tấn nhà nước TASS. Trước đó, ông Ushakov nói với truyền thông Nga rằng vấn đề lãnh thổ chỉ là lớn nhất trong số nhiều vấn đề vẫn còn nằm trên bàn đàm phán, theo TASS.
Thông tin về việc Nga có thể tạm dừng các cuộc tấn công được đưa ra trong thời điểm then chốt, khi Ukraine đang phải hứng chịu nhiệt độ dưới mức đóng băng, tình hình càng trầm trọng hơn bởi các đợt không kích liên tiếp nhằm vào hạ tầng trọng yếu.
Theo Bộ trưởng Năng lượng Ukraine, các cuộc tấn công của Nga vào hạ tầng năng lượng đã gây ra tình trạng thiếu điện nghiêm trọng tại Kiev, trong khi nhiều khu vực khác như Odessa, Kharkov và Donetsk cũng đang phải đối mặt với các đợt mất điện.
Theo CNN