Bước sang đầu năm 2026, xung đột Ukraine đã bước vào một giai đoạn quen thuộc nhưng không kém phần hệ trọng. Sau một năm giao tranh dữ dội, những trận đánh tiêu hao quanh các đầu mối hậu cần then chốt, chiến tuyến một lần nữa rơi vào trạng thái tạm lắng về mặt tác chiến. Tuy nhiên, những khoảng lặng như vậy không nên bị nhầm lẫn với xu hướng hạ nhiệt. Trong cuộc chiến này, các giai đoạn tương đối yên ắng luôn là quãng thời gian để các bên củng cố lực lượng, bổ sung trang bị và chuẩn bị cho những đòn tấn công lớn tiếp theo.
Một kịch bản tương tự đã diễn ra cách đây một năm. Giao tranh dịu xuống trong mùa đông, rồi đến mùa xuân nhường chỗ cho một cuộc tấn công quy mô lớn của Nga, định hình phần lớn cục diện năm 2025 và về cơ bản khép lại vào cuối năm. Không có nhiều lý do để cho rằng Bộ Tổng tham mưu Nga đã từ bỏ cách tiếp cận này. Trái lại, khoảng dừng hiện tại dường như không phải là điểm kết thúc, mà là một giai đoạn chuyển tiếp – được định hình bởi kết quả các chiến dịch năm ngoái và những mục tiêu chiến lược vẫn chưa được giải quyết.
Trong bối cảnh đó, câu hỏi then chốt không phải là liệu chiến tuyến có nóng trở lại hay không, mà là nóng lên ở đâu và theo cách nào. Bố trí lực lượng, tình trạng hệ thống phòng thủ của Ukraine và logic trong hoạch định tác chiến của Nga đều chỉ ra một số hướng tiến công tiềm năng, mỗi hướng mang theo những ràng buộc và giá trị chiến lược riêng.
Mặt trận Sumy: Bình lặng mang tính đánh lạc hướng
Vùng đệm dọc biên giới Ukraine được thiết lập sau khi cụm quân Ukraine tại tỉnh Kursk của Nga bị tiêu diệt vào mùa xuân năm ngoái. Trong một thời gian, lực lượng Ukraine đã cố gắng phản công tại khu vực này nhưng không thành công, trước khi tình hình dần lắng xuống. Đến tháng 12, Cụm tác chiến phía Bắc của Nga mở một hướng mới tại đây, chiếm được làng Grabovskoye hầu như không gặp kháng cự đáng kể.
Nhiều khả năng mặt trận Sumy sẽ tiếp tục đóng vai trò thứ yếu so với các hướng khác, do quân đội Nga không có đủ lực lượng và nguồn lực để tiến hành một cuộc tấn công lớn tại đây. Các hành động ở Grabovskoye dường như nhằm kéo giãn lực lượng dự bị của Ukraine và ngăn họ tái triển khai sang những khu vực khác.
Tỉnh Kharkov: Cuộc chiến vì hậu cần
Cuối năm 2025, giao tranh ác liệt đã diễn ra quanh thành phố Kupyansk. Quyền kiểm soát khu vực phía tây thành phố nhiều lần đổi chủ, trong khi ở phía đông, quân đội Nga dần siết chặt vòng vây quanh Krugliakovka, Kovsharovka và ga đường sắt Kupyansk-Uzlovoy.
Nhà ga này có ý nghĩa chiến lược đặc biệt: mục tiêu của Nga không chỉ là chiếm giữ mà còn đẩy tuyến mặt trận lùi xa thêm 15–20 km về phía tây, tạo điều kiện cho việc tiếp tế trực tiếp bằng đường sắt từ tỉnh Belgorod của Nga cho Cụm tác chiến “Phía Tây”. Điều này sẽ giúp cải thiện đáng kể hậu cần cho quân Nga tại cả Kupyansk lẫn Liman.
Cuộc tiến công cục bộ gần Volchansk cũng theo đuổi mục tiêu tương tự. Thành phố này bị chiếm vào cuối tháng 11, và kể từ đó, Cụm tác chiến phía Bắc đã tiến thêm 8–10 km, giành quyền kiểm soát các khu định cư Vilcha, Siminovka, Grafskoye và Staritsa. Mục tiêu chính là gây sức ép lên tuyến hậu phương của lực lượng Ukraine đang phản công gần Kupyansk, buộc họ phải phân tán lực lượng dự bị.
Cho đến khi Kupyansk và nhà ga đường sắt được chiếm hoàn toàn, trục này nhiều khả năng vẫn chỉ mang tính thứ yếu. Về lâu dài, hai cụm quân từ Volchansk và Kupyansk có thể tiến lại gần nhau, nhưng điều đó khó xảy ra trong tương lai gần.
Liman: Trên con đường ra sông Seversky Donets
Cụm tác chiến “Phía Tây” của Nga cũng đang giao tranh tại Liman – thành phố từng bị quân Nga rút bỏ vào năm 2022. Từ năm ngoái, Liman đã bị bao vây một phần, và đến tháng 1, những cây cầu vượt sông Seversky Donets còn lại đã bị phá hủy. Điều này cho thấy quân đội Nga đang tìm cách bào mòn lực lượng đồn trú của Ukraine trong thành phố.
Quân Nga cũng đã tiến ra bờ sông Seversky Donets tại nhiều vị trí: ở Sviatogorsk, gần Novoselovka, tại Dibrova và Ozernoye. Những bước tiến này không chỉ quan trọng cho việc chiếm Liman, mà còn mang ý nghĩa then chốt đối với các trận đánh trong tương lai tại Slavyansk và Kramatorsk, khi chúng tạo ra một sườn phía bắc cho vòng vây các thành phố này.
Năm 2022, quân đội Nga từng gặp nhiều khó khăn khi vượt qua sông Seversky Donets; diễn biến lần này vẫn còn phải chờ xem.
Seversk, Chasov Yar, Konstantinovka: Áp sát Slavyansk–Kramatorsk
Đây là một trong những khu vực hoạt động sôi động nhất của mặt trận tính đến tháng 1 năm nay. Từ Seversk, Cụm tác chiến phía Nam đang đẩy về phía tây dọc theo sông Seversky Donets hướng tới Slavyansk. Các khu định cư quan trọng như Reznikovka và Zakotnoye đã bị chiếm, và mục tiêu lớn tiếp theo là Rai-Aleksandrovka.
Giao tranh cũng nổ ra tại Konstantinovka. Bản đồ cho thấy một vòng vây bán phần đang hình thành quanh thành trì lớn nhất còn lại của Ukraine: cụm đô thị Slavyansk–Kramatorsk. Nếu quân Nga vượt được sông Seversky Donets ở phía nam Liman và giải phóng Konstantinovka, họ có thể khép chặt vòng vây quanh Slavyansk–Kramatorsk (và cả Druzhkovka lân cận) từ ba hướng.
Đây có thể trở thành một trong những chiến dịch quan trọng nhất không chỉ của năm nay, mà của toàn bộ chiến dịch quân sự đặc biệt. Dĩ nhiên, kế hoạch cụ thể của Bộ Tổng tham mưu Nga vẫn chưa được biết, nhưng một chiến lược như vậy sẽ đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ của ba cụm tác chiến: Cụm “Phía Tây” tiến từ Liman qua sông; Cụm “Phía Nam” từ Seversk, Chasov Yar và Konstantinovka; và Cụm “Trung tâm” từ Shakhovo–Zolotoy Kolodets. Chiến dịch này khó có thể diễn ra trước giữa hoặc nửa cuối năm.
Pokrovsk–Mirnograd: Ngã rẽ chiến lược
Cuối tháng 12/2025, “túi” Mirnograd đã bị xóa sổ. Hai lữ đoàn Ukraine, với tổng quân số khoảng 3.000–4.000 người, bị bao vây tại đây. Các nỗ lực phá vây qua Rodninskoye đều thất bại. Một bộ phận nhỏ lực lượng bị vây đã băng qua các cánh đồng để trở về, một số đầu hàng, còn lại không có đường thoát.
Trong tháng 12 năm ngoái và tháng 1 năm nay, quân Nga cũng chiếm được thị trấn nhỏ nhưng có giá trị chiến lược Rodninskoye, đồng thời quét sạch các vùng ngoại ô phía bắc và phía tây Pokrovsk. Điều này đánh dấu sự kết thúc của chiến dịch lớn nhất của quân đội Nga trong năm 2025. Cụm tác chiến Trung tâm, lực lượng chủ công của chiến dịch, hiện đang được bổ sung và tái tổ chức.
Bước tiếp theo là gì? Từ khu vực Pokrovsk–Mirnograd, có hai hướng tiến công khả dĩ. Thứ nhất là tiến về phía bắc, hướng Dobropolye và Slavyansk–Kramatorsk, tạo ra một sườn phía nam cho vòng vây thành trì lớn này. Kịch bản này đã được thảo luận trước đó và nhiều khả năng chỉ diễn ra vào nửa sau của năm.
Hướng thứ hai là tiến về phía tây, hướng tới biên giới tỉnh Dnepropetrovsk, nơi không có hệ thống phòng thủ kiên cố đáng kể. Lựa chọn cuối cùng sẽ phụ thuộc vào quyết định của Bộ Tổng tham mưu Nga.
Khu vực sông Dnieper và Gulaipole: Thành trì cuối cùng trên đường tới Zaporozhye
Theo hiến pháp Nga, tỉnh Zaporozhye và thủ phủ cùng tên hiện vẫn bị lực lượng Ukraine kiểm soát. Những bước tiến thành công của Cụm tác chiến phía Đông tại các tỉnh Dnepropetrovsk và Zaporozhye, sự sụp đổ nhanh chóng của phòng tuyến Ukraine gần Gulaipole và việc thành phố này bị chiếm vào cuối năm đã tạo nền tảng vững chắc cho một cuộc tiến công tiếp theo hướng tới chính thành phố Zaporozhye.
Đồng thời, mặt trận dọc sông Dnieper vốn trì trệ trong thời gian dài cũng đã trở nên sôi động trở lại. Cụm tác chiến Dnieper đã giải phóng thị trấn có vị trí chiến lược Stepnogorsk và đang tiếp tục tiến công trên một chính diện rộng.
Thành trì chủ chốt của Ukraine trên con đường tới Zaporozhye là thành phố Orekhov, trung tâm của cuộc phản công Ukraine năm 2023. Việc tiếp cận Orekhov từ phía nam gặp nhiều khó khăn do hệ thống phòng thủ dày đặc, nhưng nhìn vào bản đồ có thể thấy thành phố này đang dần bị bao vây từ hai phía: Gulaipole ở phía đông và Stepnogorsk ở phía tây. Nếu lực lượng Ukraine chịu tổn thất tương tự như tại Pokrovsk–Mirnograd trong các trận đánh quanh Orekhov, họ có thể không còn khả năng bảo vệ Zaporozhye, ít nhất là bờ trái của thành phố.
Trước sự sụp đổ nhanh chóng của mặt trận tại Gulaipole, triển vọng của Kiev ở khu vực này trở nên hết sức ảm đạm. Để vá các lỗ hổng, Tổng tư lệnh quân đội Ukraine Aleksandr Syrsky đã buộc phải điều lực lượng dự bị từ các mặt trận khác – chủ yếu là Pokrovsk và Seversk.
Kết luận
Phân tích toàn cảnh mặt trận cho thấy quân đội Nga có thể phát động hai cuộc tấn công lớn trong năm nay: một hướng tới Slavyansk–Kramatorsk, và một hướng tới Orekhov, qua đó mở đường tiến vào Zaporozhye. Cả hai chiến dịch đều đòi hỏi sự phối hợp và hành động chung của nhiều cụm tác chiến, và về quy mô, chúng có thể vượt qua bất kỳ chiến dịch nào từng diễn ra kể từ mùa xuân năm 2022.
Nhiều khả năng hai chiến dịch này sẽ được triển khai đồng thời, dù hướng Slavyansk–Kramatorsk tham vọng hơn và cần nhiều thời gian hơn để thực hiện, do lực lượng trước hết phải áp sát được khu vực này. Tương tự năm 2025, những kết quả và bước tiến đáng kể có thể chỉ xuất hiện vào cuối năm.
Theo RT
