Các chuyên gia quốc tế vừa hoàn tất cuộc đánh giá an toàn kéo dài hai tuần đối với Akademik Lomonosov, nhà máy điện hạt nhân nổi của Nga đang hoạt động tại vùng Bắc Cực.
Cuộc đánh giá được thực hiện tại cảng Pevek ở vùng Chukotka, nơi một nhóm 13 chuyên gia thuộc Trung tâm Moscow của Hiệp hội các nhà vận hành hạt nhân thế giới (WANO) trực tiếp kiểm tra hoạt động của cơ sở. Trong khi đó, một đại diện đến từ Trung Quốc tiến hành đánh giá bộ phận hành chính của nhà máy tại Saint Petersburg.
Được thành lập từ năm 1989, WANO là tổ chức quốc tế hoạt động nhằm thúc đẩy các tiêu chuẩn an toàn và nâng cao hiệu quả vận hành tại các cơ sở điện hạt nhân trên toàn thế giới.
Trong đợt đánh giá lần này, các chuyên gia theo dõi hoạt động thường nhật của nhà máy, đồng thời kiểm tra hệ thống tài liệu kỹ thuật trong nhiều lĩnh vực quan trọng.
"Đoàn chuyên gia quốc tế tập trung vào những lĩnh vực then chốt như tổ chức và quản lý, bảo trì và sửa chữa, hỗ trợ kỹ thuật, bảo vệ bức xạ, kinh nghiệm vận hành, công tác chuẩn bị ứng phó khẩn cấp và nhiều lĩnh vực khác", tập đoàn năng lượng hạt nhân nhà nước Nga Rosatom cho biết trong thông cáo.
Báo cáo cuối cùng cho thấy số lĩnh vực kỹ thuật cần cải thiện đã giảm so với lần đánh giá trước được thực hiện vào năm 2022.
Tương đương những nhà máy điện hạt nhân hàng đầu của Nga
Theo Viktor Yelagin, Giám đốc Nhà máy điện hạt nhân nổi (FNPP), kết quả đánh giá lần này đưa Akademik Lomonosov vào nhóm tương đương với những nhà máy điện hạt nhân hàng đầu của Nga, trong đó có Balakovo và Kalinin.
Ông cho rằng những kết quả này cho thấy năng lực chuyên môn của đội ngũ quản lý và nhân viên nhà máy, đồng thời khẳng định cơ sở đang duy trì các tiêu chuẩn an toàn và vận hành phù hợp với cả quy định của Nga lẫn thông lệ quốc tế.
Mang tên nhà khoa học Nga thế kỷ 18 Mikhail Lomonosov, Akademik Lomonosov hiện là nhà máy điện hạt nhân nổi duy nhất trên thế giới đang vận hành thương mại. Con tàu đóng vai trò như một trạm phát điện cơ động, cung cấp năng lượng cho các cộng đồng ven biển biệt lập trong điều kiện khí hậu vùng cực khắc nghiệt.
Không chỉ phát điện, cơ sở còn cung cấp nhiệt sưởi cho mạng lưới sưởi ấm đô thị tại địa phương.
Thay vì được xây dựng trên nền móng cố định trên đất liền, Akademik Lomonosov kết hợp thiết kế của một tàu biển với công nghệ lò phản ứng mô-đun cỡ nhỏ.
Công trình thực chất là một sà lan thép không tự hành, được neo cố định với hệ thống cơ sở hạ tầng ven bờ. Con tàu dài 144 m, rộng 30 m và có lượng choán nước khoảng 21.000 tấn.
Hệ thống lò phản ứng với nhiều lớp bảo vệ an toàn
Nhà máy được trang bị hai lò phản ứng KLT-40S, loại lò phản ứng có thiết kế tương tự những hệ thống từng được sử dụng trên các tàu phá băng của Nga.
Mỗi lò có công suất phát điện 35 MW, đưa tổng công suất điện của toàn bộ nhà máy lên 70 MW. Ngoài điện năng, nhiệt từ hệ thống hơi cũng được tận dụng để cung cấp cho mạng lưới nhiệt đô thị ở khu vực lân cận.
Các vòng tuần hoàn làm mát lò phản ứng và máy phát hơi được bao bọc bởi hệ thống kết cấu bảo vệ gia cố. Thiết kế này nhằm bảo vệ những bộ phận quan trọng trước các điều kiện khắc nghiệt ở Bắc Cực, bao gồm bão mạnh, sóng lớn, rung động và các tác động cơ học.
Hai lò phản ứng có chu kỳ thay nhiên liệu khoảng 3 năm, cho phép nhà máy duy trì hoạt động liên tục trong thời gian dài trước khi phải tiến hành thay nhiên liệu.
Akademik Lomonosov được thiết kế để vận hành trong khoảng 40 năm, đồng thời có phương án kỹ thuật để kéo dài tuổi thọ lên tới 50 năm nếu đáp ứng các điều kiện cần thiết.
Bên trong thân sà lan còn có những khoang lưu trữ chuyên dụng được thiết kế để chứa nhiên liệu hạt nhân đã qua sử dụng và chất thải phát sinh trong quá trình vận hành trong suốt vòng đời của nhà máy.
Kế hoạch vận hành dài hạn hướng tới bảo vệ môi trường Bắc Cực
Nga cũng xây dựng phương án xử lý toàn bộ cơ sở sau khi Akademik Lomonosov kết thúc vòng đời hoạt động nhằm hạn chế nguy cơ tích tụ chất thải phóng xạ tại khu vực Bắc Cực.
Khi nhà máy hết thời hạn vận hành, các tàu kéo sẽ đưa toàn bộ sà lan tới một cơ sở đóng và sửa chữa tàu chuyên dụng để tiến hành tháo dỡ.
Tại đây, nhiên liệu hạt nhân đã qua sử dụng và chất thải phóng xạ sẽ được thu hồi, sau đó vận chuyển về các cơ sở lưu trữ chuyên biệt trên đất liền của Nga.
"Không có nhiên liệu hạt nhân đã qua sử dụng hay chất thải phóng xạ nào sẽ được để lại tại Bắc Cực. Nhiên liệu đã qua sử dụng sẽ được đưa tới các cơ sở lưu trữ chuyên dụng trên đất liền của Nga", FNPP khẳng định.
Theo IE, Rosatom
