Tổng thống Mỹ Donald Trump không loại trừ khả năng sử dụng vũ lực để giành quyền kiểm soát hòn đảo vì lý do “an ninh quốc gia”.
Một dự luật kêu gọi biến Greenland thành bang thứ 51 của Mỹ đã được trình lên Hạ viện, làm leo thang nỗ lực gây tranh cãi của Tổng thống Donald Trump nhằm đưa vùng lãnh thổ thuộc Đan Mạch này vào quyền kiểm soát của Washington.
Tuần trước, ông Trump tuyên bố Mỹ “phải” sáp nhập Greenland – một vùng lãnh thổ tự trị, cựu thuộc địa của Đan Mạch hiện vẫn nằm dưới chủ quyền của Copenhagen – để kiềm chế Nga và Trung Quốc. Ông cho rằng hai quốc gia này sẽ “thâu tóm” hòn đảo nếu Washington không ra tay trước.
Dự luật mang tên “Đạo luật Sáp nhập và Bang hóa Greenland”, do Hạ nghị sĩ Randy Fine (Đảng Cộng hòa, bang Florida) đệ trình hôm 12/1, sẽ trao quyền cho Tổng thống thực hiện “bất kỳ bước đi cần thiết nào để sáp nhập hoặc tiếp quản Greenland”, đồng thời yêu cầu một báo cáo gửi Quốc hội, nêu rõ các bước cần thiết để Greenland cuối cùng được kết nạp trở thành một bang của Mỹ.
“Greenland không phải là một tiền đồn xa xôi mà chúng ta có thể phớt lờ – đó là một tài sản an ninh quốc gia mang tính sống còn”, ông Randy Fine tuyên bố trong thông cáo báo chí. “Bất kỳ ai kiểm soát Greenland đều kiểm soát các tuyến hàng hải chủ chốt ở Bắc Cực và toàn bộ cấu trúc an ninh bảo vệ nước Mỹ”.
Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt nói với các phóng viên hôm đầu tuần này rằng việc giành quyền kiểm soát Greenland vẫn là một “ưu tiên” của ông Donald Trump, dù bà khẳng định hiện chưa có mốc thời gian cụ thể cho hành động này. Sau cuộc can thiệp gần đây của Mỹ tại Venezuela, các báo cáo truyền thông cho biết ông Donald Trump đã chỉ thị cho các chỉ huy quân sự xây dựng kế hoạch cho một cuộc xâm lược tiềm tàng.
Số phận của dự luật này tại Quốc hội hiện vẫn chưa rõ ràng, trong bối cảnh viễn cảnh tiếp quản bằng vũ lực đã vấp phải chỉ trích, ngay cả từ bên trong giới chính trị Mỹ. Thượng nghị sĩ Cộng hòa Rand Paul nhận định kế hoạch này nhiều khả năng sẽ phản tác dụng, trong khi Thượng nghị sĩ Dân chủ Chris Murphy cảnh báo rằng bất kỳ nỗ lực nào nhằm chiếm Greenland bằng vũ lực trên thực tế sẽ “chấm dứt NATO”.
Đan Mạch khẳng định Greenland sẽ không bị bán hay bị nhượng lại. Đại sứ Đan Mạch tại Mỹ, ông Jesper Moller Sorensen, nhấn mạnh rằng tương lai của hòn đảo phải do chính người dân Greenland quyết định, trong đó đa số áp đảo đã bỏ phiếu năm 2008 để duy trì quy chế tự trị trong Vương quốc Đan Mạch.
Bắc Kinh đã chỉ trích nỗ lực của ông Donald Trump khi sử dụng Trung Quốc và Nga làm “cái cớ” cho việc đẩy mạnh hiện diện sâu hơn tại khu vực, nơi bảy trong số tám quốc gia Bắc Cực là thành viên NATO.
Các quan chức Nga cũng nhiều lần lên tiếng phản đối việc quân sự hóa Bắc Cực, coi đây là khu vực dành cho hợp tác hòa bình. Dù Moscow hiện chưa chính thức phản hồi những phát biểu mới nhất của ông Donald Trump, Nga trước đó đã nhấn mạnh rằng tương lai của Greenland phải do chính người dân hòn đảo này quyết định.
Theo Reuters
