Trước cảnh báo từ Đức, Anh, Pháp và Australia về việc thu hồi một số lô sản phẩm sữa do nghi nhiễm độc tố cereulide, độc tố do vi khuẩn Bacillus cereus sinh ra, Bộ Y tế đã đề nghị UBND các tỉnh, thành phố chủ động triển khai các biện pháp giám sát và phòng ngừa sự cố an toàn thực phẩm (ATTP).
Theo Bộ Y tế, cereulide là độc tố có thể gây ngộ độc cấp tính, đặc biệt nguy hiểm đối với trẻ nhỏ do hệ miễn dịch và chức năng giải độc còn chưa hoàn thiện. Việc một số nước thu hồi sản phẩm cho thấy nguy cơ tiềm ẩn trong chuỗi sản xuất và lưu thông sữa, nhất là các sản phẩm dinh dưỡng dành cho trẻ em.
Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Xuân Tuyên cho biết Bộ Y tế đề nghị UBND các tỉnh, thành phố chỉ đạo cơ quan chuyên môn khẩn trương xây dựng kế hoạch giám sát các sản phẩm thực phẩm lưu thông trên thị trường, trong đó tập trung vào sữa và sản phẩm dinh dưỡng dành cho trẻ nhỏ theo cảnh báo của Cục An toàn thực phẩm.
Các địa phương phải tổ chức kiểm tra, giám sát, hậu kiểm đối với sản phẩm đang lưu hành; kịp thời thu hồi và phát cảnh báo khi phát hiện sản phẩm không đạt yêu cầu, nhằm hạn chế tối đa nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe người tiêu dùng.
Bên cạnh đó, Bộ Y tế cũng yêu cầu các địa phương củng cố và nâng cao năng lực hệ thống kiểm nghiệm. Trọng tâm là chuẩn hóa phương pháp kiểm nghiệm đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước trong kiểm tra, giám sát và phòng ngừa sự cố an toàn thực phẩm.
Đặc biệt, các đơn vị cần xây dựng và hoàn thiện phương pháp thử xác định độc tố cereulide với nền mẫu sữa và sản phẩm dinh dưỡng dành cho trẻ nhỏ. Đây được xem là yêu cầu cấp thiết nhằm chủ động phát hiện nguy cơ, thay vì chỉ xử lý khi sự cố đã xảy ra.
Độc tố cereulide có tính bền vững tương đối với nhiệt, có thể không bị phá hủy hoàn toàn trong một số điều kiện chế biến thông thường. Vì vậy, việc kiểm soát ngay từ khâu nguyên liệu, sản xuất và kiểm nghiệm thành phẩm đóng vai trò then chốt trong bảo đảm an toàn.
Ngoài ra, Bộ Y tế cũng đề nghị Viện Kiểm nghiệm an toàn vệ sinh thực phẩm quốc gia, Viện Dinh dưỡng, Viện Pasteur Nha Trang, Viện Vệ sinh dịch tễ Tây Nguyên và Viện Y tế công cộng khẩn trương triển khai nhiệm vụ chuẩn hóa phương pháp và hỗ trợ chuyên môn nghiệp vụ.
Các viện phải tập trung chuẩn hóa phương pháp kiểm nghiệm xác định độc tố cereulide với nền mẫu sữa và sản phẩm dinh dưỡng, bảo đảm độ tin cậy của kết quả, thống nhất giới hạn phát hiện của phương pháp để sử dụng trong hoạt động kiểm nghiệm.
Theo đó, các phương pháp thử cần được thẩm định về độ chính xác, độ lặp lại, độ thu hồi và giới hạn phát hiện phù hợp với điều kiện phòng thí nghiệm trong nước. Việc thống nhất quy trình kỹ thuật sẽ giúp tránh tình trạng mỗi nơi áp dụng một tiêu chí khác nhau, gây khó khăn trong so sánh, đánh giá và xử lý kết quả.
Các còn viện có trách nhiệm hỗ trợ cơ quan tuyến tỉnh triển khai kế hoạch kiểm tra, giám sát và hậu kiểm sản phẩm lưu thông trên thị trường, như hướng dẫn kỹ thuật, chuyển giao quy trình thử nghiệm và tư vấn xử lý khi phát hiện mẫu nghi nhiễm độc tố.
Động thái này cho thấy cơ quan quản lý không chỉ phản ứng trước cảnh báo quốc tế mà còn chủ động thiết lập cơ chế phòng ngừa dài hạn. Việc chuẩn hóa phương pháp kiểm nghiệm và nâng cao năng lực giám sát được xem là giải pháp căn cơ nhằm bảo đảm an toàn thực phẩm trong bối cảnh thị trường ngày càng đa dạng, nguồn cung ứng phức tạp.
Trong bối cảnh người tiêu dùng ngày càng quan tâm đến chất lượng và độ an toàn của sản phẩm dinh dưỡng cho trẻ nhỏ, yêu cầu siết chặt kiểm soát độc tố vi sinh là cần thiết. Các chuyên gia nhận định, sự phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan quản lý trung ương, viện chuyên ngành và địa phương sẽ quyết định hiệu quả của công tác phòng ngừa.
