Quân đội Mỹ cho biết đã tiến hành thêm một đợt không kích nhằm vào Iran sau khi Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) bắn trúng một tàu container đang di chuyển qua eo biển Hormuz.
Diễn biến mới nhất tiếp tục đẩy căng thẳng Mỹ - Iran leo thang chỉ vài ngày sau khi hai bên liên tiếp tiến hành các cuộc tấn công đáp trả lẫn nhau, khiến Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố thỏa thuận ngừng bắn trước đó "đã kết thúc", dù vẫn để ngỏ khả năng tiếp tục đàm phán.
Phía Iran cho biết đã đóng cửa eo biển Hormuz sau khi nổ súng cảnh cáo một tàu thuyền đi vào tuyến hàng hải mà Tehran cho là không được phép. Tehran đồng thời cảnh báo mọi hành động trả đũa sẽ phải đối mặt với "phản ứng nghiêm khắc".
Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) xác định con tàu bị bắn là M/V GFS Galaxy, tàu container treo cờ Cyprus. Theo Washington, con tàu bị hư hại nghiêm trọng tại phòng động cơ và một thành viên thủy thủ đoàn dân sự hiện vẫn mất tích.
Eo biển Hormuz tiếp tục trở thành tâm điểm của xung đột
Cuộc đối đầu quân sự giữa Mỹ và Iran đang khiến khu vực Vùng Vịnh tiếp tục bất ổn, trong khi việc Iran phong tỏa thực tế eo biển Hormuz đã đẩy giá dầu và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) trên thế giới tăng mạnh, làm gia tăng áp lực lạm phát toàn cầu.
Giới quan sát nhận định giá nhiên liệu, đặc biệt là giá xăng tại Mỹ, sẽ trở thành vấn đề nhạy cảm về chính trị đối với Tổng thống Donald Trump trước cuộc bầu cử Quốc hội vào tháng 11.
Theo Tehran, một số tàu thuyền đã di chuyển qua eo biển theo "tuyến đường không được phê duyệt" và không chấp hành cảnh báo điều chỉnh lộ trình.
IRGC tuyên bố eo biển Hormuz - tuyến vận tải từng đảm nhận khoảng 20% lượng dầu và LNG giao dịch bằng đường biển của thế giới trước khi xung đột bùng phát - sẽ tiếp tục đóng cửa cho tới khi "Mỹ chấm dứt sự can thiệp tại khu vực".
Trong khi đó, CENTCOM cho biết các cuộc không kích của Mỹ bắt đầu vào khoảng 19h15 ngày 11/7 theo giờ miền Đông nước Mỹ, chỉ khoảng một giờ sau khi Iran phát đi tuyên bố cảnh báo sẽ nhắm vào "các căn cứ mới của đối phương" tại Trung Đông nếu Washington tiến hành trả đũa vụ tàu hàng.
Quân đội Mỹ khẳng định các cuộc tấn công được thực hiện theo lệnh trực tiếp của Tổng thống Donald Trump.
Trước đó, các quan chức cấp cao Mỹ nhiều lần nhấn mạnh Washington yêu cầu Tehran phải công khai cam kết chấm dứt các cuộc tấn công nhằm vào tàu thương mại tại eo biển Hormuz, đồng thời bảo đảm toàn bộ các luồng hàng hải được mở tự do và không áp đặt bất kỳ khoản phí nào.
Ở chiều ngược lại, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cáo buộc Mỹ vi phạm thỏa thuận ngừng bắn, khẳng định trên mạng xã hội X rằng việc tuân thủ thỏa thuận "chỉ có thể dựa trên nguyên tắc hai bên cùng thực hiện".
Hôm 8/7, Washington cũng đã hủy giấy phép cho phép giao dịch dầu thô Iran sau khi ba tàu thương mại của Qatar và Saudi Arabia bị tấn công trước đó, dẫn tới các cuộc không kích của Mỹ nhằm vào các mục tiêu Iran. Đáp lại, Tehran đã tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào một số căn cứ quân sự Mỹ tại các quốc gia vùng Vịnh.
Mặc dù Iran chưa nhận trách nhiệm về các vụ tấn công tàu thương mại, nhiều chuyên gia cho rằng Tehran thường sử dụng các hành động như vậy nhằm gia tăng lợi thế trên bàn đàm phán.
Theo Reuters, một nguồn tin cấp cao của Iran cho biết Tehran, Mỹ, Qatar và Pakistan đã nhất trí tiếp tục xúc tiến đàm phán thông qua các nỗ lực trung gian, trong khi Ngoại trưởng Abbas Araghchi có mặt tại Oman để tham dự các cuộc tiếp xúc ngoại giao.
Iran tuyên bố sẽ "báo thù cho vị lãnh tụ tử vì đạo"
Tại Oman, Ngoại trưởng Abbas Araghchi đã gặp người đồng cấp nước chủ nhà Badr Albusaidi để trao đổi về các cơ chế bảo đảm hoạt động hàng hải an toàn tại eo biển Hormuz.
Theo tuyên bố của Bộ Ngoại giao Iran, hai bên đã thảo luận những giải pháp phù hợp nhằm duy trì giao thông hàng hải trong khu vực, còn hãng thông tấn nhà nước Oman cho biết các cuộc đàm phán sẽ tiếp tục ở cả cấp kỹ thuật lẫn chính trị.
Trong khi đó, CNN dẫn các nguồn tin cho biết Oman đã đề xuất một dự thảo phương án mới đối với eo biển Hormuz. Theo đó, các tàu có thể tự do lưu thông qua hành lang phía nam nằm trong lãnh hải Oman, còn các tàu đi qua hành lang phía bắc thuộc lãnh hải Iran sẽ phải xin phép trước nhưng không phải nộp phí.
Đến nay, Nhà Trắng và Bộ Ngoại giao Mỹ chưa bình luận về thông tin này.
Cùng ngày, một tuyên bố bằng văn bản được công bố dưới danh nghĩa lãnh tụ tối cao mới của Iran, Đại giáo chủ Mojtaba Khamenei, khẳng định Tehran sẽ "báo thù cho máu của vị lãnh tụ tử vì đạo và tất cả những người tử vì đạo", ám chỉ cố lãnh tụ Ali Khamenei - người được Iran xác nhận đã thiệt mạng trong các cuộc tấn công đầu tiên của cuộc chiến.
Thông điệp được công bố nhân lễ tang của ông Ali Khamenei diễn ra hôm 10/7. Tuy nhiên, ông Mojtaba Khamenei không xuất hiện tại buổi lễ và cũng chưa từng xuất hiện công khai kể từ khi xung đột nổ ra.
Ở phía Mỹ, Tổng thống Donald Trump trước đó tuyên bố đã đặt quân đội trong tình trạng sẵn sàng phóng "hàng nghìn tên lửa" nếu Iran tìm cách ám sát ông.
Một số hãng truyền thông Mỹ, trong đó có tờ Wall Street Journal, đưa tin Israel đã chia sẻ với Washington thông tin tình báo cho rằng Iran gần đây xây dựng kế hoạch ám sát ông Trump. Tehran hiện chưa bình luận về các cáo buộc này.
Trong lễ tang cựu lãnh tụ Ali Khamenei hôm 10/7, nhiều người tham dự đã mang theo các biểu ngữ với nội dung trả thù ông Trump.
Theo Reuters
