Một tàu khu trục Mỹ ngày 14/4 đã chặn 2 tàu chở dầu tìm cách rời Iran và yêu cầu quay đầu, chỉ một ngày sau khi Washington triển khai lệnh phong tỏa nhằm vào hoạt động hàng hải liên quan Tehran. Diễn biến mới cho thấy căng thẳng tại vùng Vịnh đang bước sang giai đoạn đối đầu trực tiếp hơn.
Theo Reuters dẫn lời một quan chức Mỹ giấu tên, hai tàu chở dầu này rời cảng Chabahar của Iran trên vịnh Oman trước khi bị chiến hạm Mỹ liên lạc qua vô tuyến và ra lệnh quay trở lại. Hiện chưa rõ phía Mỹ có đưa ra cảnh báo bổ sung hay biện pháp cưỡng chế nào khác hay không.
Lệnh phong tỏa của Mỹ có hiệu lực từ ngày 13/4, sau khi vòng đàm phán giữa Washington và Tehran tại Islamabad đổ vỡ. Chính quyền Mỹ tuyên bố biện pháp này nhằm gây sức ép buộc Iran chấm dứt việc kiểm soát thực tế eo biển Hormuz và chấp nhận các điều kiện ngừng xung đột do Washington đưa ra.
Hormuz lại trở thành điểm nóng của thế giới
Eo biển Hormuz là tuyến hàng hải chiến lược vận chuyển khoảng 20% lượng dầu và khí đốt toàn cầu. Vì vậy, mọi động thái quân sự tại đây đều có thể tác động trực tiếp tới giá năng lượng và thị trường tài chính quốc tế.
Reuters cho biết dù lưu lượng tàu qua khu vực đã giảm mạnh kể từ cuối tháng 2, hoạt động vận tải chưa hoàn toàn tê liệt. Một số tàu chở dầu từ Saudi Arabia, UAE, Iraq và các chuyến hàng hướng đến châu Á vẫn tiếp tục di chuyển qua Hormuz nhờ các thỏa thuận ngoại giao và hành lang tạm thời.
Tuy nhiên, việc Mỹ trực tiếp chặn tàu rời cảng Iran cho thấy chiến dịch đã chuyển từ răn đe sang thực thi trên thực địa.
Chuyên gia cảnh báo nguy cơ trả đũa
Các chuyên gia hàng hải nhận định nguy cơ lớn nhất hiện nay không chỉ là gián đoạn nguồn cung dầu, mà là khả năng xảy ra tính toán sai lầm giữa lực lượng Mỹ và Iran trong môi trường quân sự dày đặc.
Ông Jorge Leon, chuyên gia năng lượng tại Rystad Energy, nhận định thị trường dầu đang phản ứng với cả yếu tố nguồn cung lẫn rủi ro địa chính trị, và chỉ một sự cố nhỏ tại Hormuz cũng có thể đẩy giá dầu tăng mạnh trở lại.
Trong khi đó, giới quan sát khu vực cho rằng Iran nhiều khả năng sẽ tìm cách đáp trả bằng các biện pháp phi đối xứng như gây nhiễu hàng hải, sử dụng lực lượng ủy nhiệm hoặc tăng sức ép lên tàu thương mại, thay vì đối đầu hải quân trực diện.
Thế giới theo dõi từng giờ
Với hơn một chục tàu chiến Mỹ, hàng chục máy bay giám sát và hàng nghìn binh sĩ được triển khai quanh vùng Vịnh, cuộc khủng hoảng tại Hormuz đang trở thành một trong những điểm nóng nguy hiểm nhất thế giới hiện nay.
Nếu đối đầu tiếp tục leo thang, tác động sẽ không dừng ở Trung Đông mà có thể nhanh chóng lan tới giá xăng, lạm phát và tăng trưởng kinh tế toàn cầu.
Theo Reuters, Washington Post
