Bước đột phá trong y học Việt Nam
Ngày 9/11/2025, Bệnh viện (BV) Phổi Trung ương ghi dấu mốc đặc biệt trong lịch sử y học Việt Nam khi cùng lúc thực hiện thành công 2 ca ghép phổi cho 2 người bệnh gồm một nữ 48 tuổi (Hà Nội) và một nam 48 tuổi (Hải Phòng). Trong vòng 14 tiếng, toàn bộ ê-kíp phẫu thuật, gây mê, hồi sức, hồi sức tích cực của BV đã hoàn thành 2 ca đại phẫu mang tính sống còn.
Đây là lần đầu tiên trong nước, 2 ca ghép phổi được tiến hành thành công trong cùng một ngày tại một BV.
Tại buổi gỡ báo chí về 2 ca ghép vào cuối chiều 11/11, ông Đinh Văn Lượng, Giám đốc BV Phổi Trung ương, nói toàn bộ kỹ thuật ghép phổi và chăm sóc hậu phẫu của BV được thực hiện theo chuẩn của Trung tâm Ghép phổi UCSF – Đại học California, San Francisco (Hoa Kỳ), một trong những trung tâm ghép phổi uy tín nhất thế giới. Thành công này đã nâng tổng số ca ghép phổi thành công tại BV Phổi Trung ương lên con số 9, đưa Việt Nam vào danh sách các trung tâm ghép phổi lớn trên thế giới.
"Đây là kết quả của sự phối hợp chặt chẽ giữa Trung tâm Điều phối Ghép tạng Quốc gia, Bệnh viện E, BV Đại học Y dược - Đại học Quốc gia, BV Trung ương Quân đội 108, BV Chợ Rẫy, BV Đa khoa Bà Rịa…" - ông Lượng thông tin.
2 ca ghép phổi xuyên đêm
Trước đó, sáng 9/11, khi BV Phổi Trung ương đang tổ chức Hội nghị khoa học Bệnh phổi toàn quốc tại Cần Thơ, thông tin về một người hiến tạng được Trung tâm Điều phối Ghép tạng Quốc gia khẩn cấp gửi tới. Ngay lập tức, đội ngũ bác sĩ của BV đã phối hợp với BV Trung ương Quân đội 108 hội chẩn, tổ chức lấy tạng trong “thời gian vàng”.
16h15 cùng ngày, tạng phổi từ người hiến — một quân nhân 55 tuổi — được ghép cho nữ bệnh nhân 48 tuổi. Ca phẫu thuật kéo dài hơn 8 tiếng với sự tham gia của hàng chục chuyên gia và nhân viên y tế. Người bệnh vốn mắc giãn phế nang đa kén khí 2 phổi, tràn khí màng phổi tái phát nhiều lần, chỉ có ghép phổi mới có thể cứu sống. Hiện người bệnh đã tự thở bằng lá phổi mới.
Khi ca ghép đầu tiên vừa kết thúc, 4h00, các bác sĩ lại tiếp tục bước vào cuộc đua mới,
Cũng trong ngày 9/11, lá phổi khác được hiến tại BV Đa khoa Bà Rịa. Do phải thực hiện 2 ca ghép phổi liên tiếp, ê-kíp Bệnh viện Phổi Trung ương không thể vào Bà Rịa nhận phổi, nên BV Chợ Rẫy đã hỗ trợ lấy tạng, rồi phối hợp cùng Vietnam Airlines, Cảnh sát giao thông TP.HCM và Trung tâm Điều phối Ghép tạng Quốc gia vận chuyển khẩn cấp ra Hà Nội. Đây là lần thứ hai tạng hiến di chuyển hàng nghìn cây số để kịp ghép trong “thời gian vàng”.
Cách làm này đạt chuẩn quốc tế, tiết kiệm nhân lực, chi phí và tăng cơ hội cứu sống người bệnh.
21h ngày 9/11, phổi được đưa tới BV Phổi Trung ương và ngay lập tức được ghép cho bệnh nhân nam 48 tuổi phải thở oxy 2 năm qua, tiên lượng tử vong cao. Sau 9 tiếng phẫu thuật xuyên đêm, ca ghép đã thành công.
Người bệnh đang hồi phục tốt, được theo dõi 24/24 tại Trung tâm Ghép phổi.
Làm chủ kỹ thuật, mở rộng cánh cửa sống
Hai bệnh nhân được ghép phổi lần này đều là những người đã được quản lý, theo dõi và nằm trong danh sách chờ ghép của BV Phổi Trung ương từ nhiều năm trước. Việc chủ động chuẩn bị bệnh án, xây dựng quy trình chuẩn quốc tế và sẵn sàng nhân lực, trang thiết bị đã giúp BV phản ứng nhanh chóng khi có nguồn tạng hiến phù hợp.
Ông Vũ Xuân Phú, Phó giám đốc BV Phổi Trung ương, chia sẻ: Thành công của 2 ca ghép liên tiếp trong 14 tiếng khẳng định BV Phổi Trung ương đã làm chủ hoàn toàn kỹ thuật ghép phổi – một trong những phẫu thuật phức tạp nhất y học hiện nay. Đội ngũ bác sĩ không chỉ thể hiện năng lực chuyên môn xuất sắc mà còn cho thấy khả năng phối hợp linh hoạt, sáng tạo trong điều kiện cơ sở vật chất hiện có.
Với năng lực hiện tại, BV Phổi Trung ương không chỉ là trung tâm đầu ngành về bệnh lý hô hấp mà còn là cơ sở y tế đầu tiên tại Việt Nam đủ khả năng thực hiện đồng thời nhiều ca ghép phổi.
Thành công này là minh chứng cho nỗ lực không ngừng của các thầy thuốc Việt Nam, khẳng định vị thế tiên phong của y học nước ta trong khu vực.
Hai ca ghép phổi liên tiếp trong 12 tiếng không chỉ là một kỳ tích y học, mà còn mở ra cánh cửa cứu sống hàng nghìn người bệnh mắc các bệnh lý hô hấp giai đoạn cuối, nơi chỉ có một lá phổi mới mang lại cơ hội sống.
