Tổng thống Nga Vladimir Putin đã đồng ý nối lại các cuộc đàm phán hòa bình với Ukraine do Mỹ làm trung gian ngay trong tháng tới, theo Điện Kremlin. Động thái diễn ra sau cuộc gặp giữa ông Putin và đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff, trong nỗ lực mới nhất của Washington nhằm chấm dứt cuộc xung đột đẫm máu nhất châu Âu kể từ Thế chiến II.
Cuộc đàm phán diễn ra tại một cung điện hoàng gia nguy nga ở thành phố St Petersburg, đánh dấu lần thứ chín ông Witkoff gặp trực tiếp Tổng thống Putin. Mở đầu cuộc gặp, Nga đưa ra một cử chỉ thiện chí khi trả tự do cho Stephen Hubbard, cựu giáo viên Mỹ đang bị giam giữ tại Nga, theo đề nghị của Tổng thống Mỹ Donald Trump.
Cuộc gặp hôm 21/10 diễn ra trong bối cảnh Ukraine và các đồng minh lo ngại Washington đang giảm mức độ hỗ trợ dành cho Kiev. Mỹ bị cho là có thời điểm hạn chế cung cấp thông tin tình báo theo thời gian thực về các cuộc tấn công của Nga, đồng thời gây gián đoạn hệ thống liên lạc quân sự mà Ukraine phụ thuộc.
Vòng tiếp xúc mới nhất cũng diễn ra hơn hai năm sau khi ông Trump cam kết trong chiến dịch tranh cử thành công của mình rằng sẽ chấm dứt chiến tranh Ukraine trong vòng 24 giờ.
Điện Kremlin cho biết vòng đàm phán hòa bình ba bên mới, dự kiến tập trung vào các vấn đề kỹ thuật, có thể diễn ra tại Abu Dhabi. Nội dung trọng tâm sẽ là cách bảo đảm an ninh cho cả Ukraine và Nga sau khi chiến tranh kết thúc. Các cuộc đàm phán có thể bắt đầu từ ngày 10/11 hoặc sau thời điểm này.
Vòng đàm phán hòa bình gần nhất do Mỹ làm trung gian diễn ra vào tháng 2, trước khi Mỹ và Israel phát động chiến dịch quân sự nhằm vào Iran.
Tuy nhiên, Điện Kremlin tỏ ra kém lạc quan hơn khi đề cập đến cuộc tiếp xúc mà ông Witkoff tiến hành một ngày trước đó tại Oslo với Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky, lãnh đạo Phần Lan, Na Uy cùng đại diện châu Âu và NATO.
Ông Witkoff nói với Tổng thống Putin rằng các cuộc thảo luận đã ghi nhận “một mức độ tiến triển nhất định”. Một quan chức Mỹ cũng cho biết phía Ukraine đã đưa ra những ý tưởng và đề xuất mới.
“Những điểm khác biệt này, có thể nói như vậy, vẫn chưa hoàn toàn đáp ứng được yêu cầu của chúng tôi”, trợ lý Điện Kremlin Yuri Ushakov nói với các phóng viên sau cuộc gặp kéo dài gần 3 giờ tại St Petersburg.
Khả năng diễn ra cuộc gặp ba bên giữa ông Trump, ông Putin và ông Tập
Nga và Ukraine vẫn còn cách biệt rất lớn về các điều khoản của bất kỳ thỏa thuận hòa bình nào. Trong khi đó, Tổng thống Trump gần đây gia tăng sức ép buộc Kyiv đạt được một thỏa thuận.
Hôm 20/10, ông Trump tuyên bố đã đến lúc Ukraine chấm dứt chiến tranh, nếu không sẽ phải đối mặt với “một điều rất tồi tệ”.
Trong cuộc gặp hôm 21/10, Tổng thống Putin cũng đề nghị hỗ trợ ông Trump xử lý vấn đề Iran. Nhà lãnh đạo Nga cho biết Moscow có quan hệ với Tehran từ nhiều thập niên và nhiều lần đề nghị tận dụng mối quan hệ này để giải quyết những lo ngại của Mỹ về chương trình hạt nhân Iran.
Theo Điện Kremlin, ông Putin nói với đặc phái viên Witkoff rằng việc đạt được thỏa thuận với Tehran là điều khả thi và cần thiết.
Nhà lãnh đạo Nga cũng đề xuất cung cấp lượng lớn phân bón cho Mỹ nhằm hỗ trợ nông dân nước này.
Khả năng tổ chức cuộc gặp tại Trung Quốc vào tháng tới giữa Tổng thống Trump, Tổng thống Putin và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình cũng được đưa ra thảo luận.
Điện Kremlin cho biết Bắc Kinh đã bắt đầu chuẩn bị cho sự kiện mà Moscow mô tả là cuộc gặp ba bên đầu tiên thuộc loại này trong lịch sử.
Những “ý tưởng mới” cho thỏa thuận hòa bình
Tổng thống Putin chưa cho thấy nhiều dấu hiệu sẵn sàng nhượng bộ về các mục tiêu cốt lõi trong cuộc chiến. Những yêu cầu chính của Moscow bao gồm quyền kiểm soát hoàn toàn vùng Donetsk ở miền Đông Ukraine, việc Kiev không gia nhập NATO và một thỏa thuận hòa bình tổng thể thay vì chỉ đạt được lệnh ngừng bắn tạm thời.
Kirill Dmitriev, đặc phái viên đầu tư của Tổng thống Putin, cũng tham dự cuộc gặp với ông Witkoff. Điện Kremlin cho biết hai bên đã thảo luận các dự án kinh tế chung quy mô lớn, trong đó có một số dự án đang tiến gần đến giai đoạn hiện thực hóa.
Ông Witkoff cho biết đã mang theo một số tài liệu chứa các ý tưởng khác nhau về thỏa thuận hòa bình tiềm năng để Tổng thống Putin xem xét. Jared Kushner, con rể của Tổng thống Trump, cũng muốn truyền đạt một số ý tưởng tới nhà lãnh đạo Nga. Sau đó, ông Kushner tham gia cuộc gặp từ xa qua điện thoại.
Tổng thống Zelensky cho biết ông hy vọng có thể thảo luận những vấn đề then chốt nhằm chấm dứt chiến tranh trong cuộc gặp ba bên với Tổng thống Putin và Tổng thống Trump.
Điện Kremlin nhiều lần nhấn mạnh rằng nếu cuộc gặp trực tiếp giữa ông Putin và ông Zelensky được tổ chức, các trợ lý của hai nhà lãnh đạo sẽ phải chuẩn bị kỹ lưỡng từ trước để bảo đảm cuộc gặp mang lại kết quả thực chất.
Quan hệ Mỹ - Ukraine ngày càng rạn nứt
Quan hệ giữa Washington và Kiev đã xấu đi đáng kể kể từ khi Tổng thống Trump công bố một thỏa thuận xuất khẩu dầu diesel với Nga hồi đầu tháng 10, nhằm góp phần kéo giảm giá nhiên liệu tại Mỹ.
Giá nhiên liệu tăng cao kể từ khi ông Trump phát động các cuộc tấn công nhằm vào Iran đã gây sức ép lên đảng Cộng hòa trước cuộc bầu cử lập pháp tháng 11.
Sau thỏa thuận dầu diesel, Ukraine phàn nàn về những gián đoạn trong việc chia sẻ một số thông tin tình báo và khả năng sử dụng hệ thống vệ tinh quân sự Starshield. Tuy nhiên, Tổng thống Zelensky cho biết cuộc gặp tại Oslo hôm 20/10 đã đạt được thỏa thuận nhằm giải quyết những vấn đề này.
Dẫn lời các quan chức Mỹ và những người nắm thông tin về sự việc, The Wall Street Journal hôm 21/10 đưa tin tỷ phú Elon Musk đã chỉ đạo giảm tốc độ hoạt động của một phiên bản dịch vụ vệ tinh Starlink cấp quân sự của SpaceX vào tuần trước. Ukraine phụ thuộc vào hệ thống này để theo dõi các cuộc tấn công bằng tên lửa đạn đạo của Nga.
Ông Musk từng tuyên bố mọi quyết định thuộc loại này đều do quân đội Mỹ hoặc tổng thống đưa ra. Tổng thống Trump cũng nói ông không chịu trách nhiệm về động thái được đề cập.
Trong khi đó, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio hôm 21/10 một lần nữa khẳng định Washington không cắt giảm khả năng tiếp cận Starlink của Kiev.
Theo Reuters
