Những ẩn ý trong phát biểu của Ngoại trưởng Mỹ
Theo Bloomberg và Tân Hoa xã, trong cuộc trao đổi với báo chí trong chuyến thăm Ấn Độ hôm thứ Tư (21/10), ông Rubio nói rằng nếu không có hàng tỷ USD viện trợ của Mỹ, từ thời chính quyền Joe Biden đến chính quyền Donald Trump, Ukraine ngày nay có thể đã không còn tồn tại và cũng không thể tiếp tục tồn tại với tư cách một quốc gia có chủ quyền.
Tuy nhiên, ông cũng nhấn mạnh rằng điều đó không làm lu mờ lòng dũng cảm của quân đội Ukraine. Theo ông Rubio, binh sĩ Ukraine đã chiến đấu phi thường để chống lại một đối thủ lớn hơn nhiều, với sự hỗ trợ mà Mỹ cung cấp.
Theo giới quan sát, phát biểu này của ông Rubio có ba thông điệp chính:
Khẳng định vai trò của Mỹ: Chính quyền Trump muốn nhấn mạnh rằng Mỹ vẫn là bên hỗ trợ Ukraine quan trọng nhất, bất chấp những tranh cãi về mức độ và điều kiện viện trợ.
Phản bác cáo buộc Mỹ bỏ rơi Ukraine: Rubio bác bỏ cách diễn giải rằng Mỹ cố tình tước đi những phương tiện thiết yếu để Ukraine tự vệ.
Gây sức ép về đàm phán: Ông cho rằng tiến trình chấm dứt chiến tranh rất khó khăn và cả Nga lẫn Ukraine đều sẽ phải nhượng bộ.
Trong cùng cuộc họp báo, Rubio phân biệt Starlink — dịch vụ Internet thương mại của SpaceX — với Starshield, hệ thống liên lạc phục vụ mục đích quốc phòng. Ông nói Nhà Trắng không yêu cầu SpaceX thay đổi dịch vụ, đồng thời cho rằng các điều kiện sử dụng do hợp đồng thương mại quy định.
Ông Rubio đồng thời bác bỏ thông tin cho rằng Washington đã biết trước việc SpaceX hạn chế Ukraine sử dụng dịch vụ vệ tinh Starlink.
Phát biểu của ông Rubio được đưa ra sau khi The Wall Street Journal đưa tin Elon Musk, CEO của SpaceX, đã ra lệnh hạn chế tốc độ dịch vụ Starlink mà quân đội Ukraine phụ thuộc, ảnh hưởng đến năng lực đối phó với các cuộc không kích của Nga.
Theo bài báo, Elon Musk từng thảo luận về quyết định này với Tổng thống Trump và các quan chức chính quyền Mỹ.
Rubio khẳng định ông không biết Tổng thống Trump đã được thông báo trước về quyết định trên. Ngoại trưởng Mỹ cũng nhấn mạnh chính phủ không thể kiểm soát cách các doanh nghiệp tư nhân cung cấp sản phẩm và dịch vụ của họ.
Ông nói: “Những tuyên bố cho rằng chúng tôi biết trước hoặc bằng cách nào đó đã chỉ đạo thực hiện việc này đều không chính xác”.
Tổng thống Zelensky nói quan hệ Mỹ - Ukraine có dấu hiệu cải thiện
Trong cuộc trả lời phỏng vấn với Bloomberg hôm Chủ nhật (18/10), Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cáo buộc Tổng thống Mỹ Trump đang tìm cách gây sức ép buộc Ukraine khuất phục trước Nga.
Tuy nhiên, sau cuộc gặp đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff tại Oslo, Na Uy, hôm thứ Ba (20/10), ông Zelensky đã tỏ ra lạc quan hơn về quan hệ giữa hai nước.
Theo nhà lãnh đạo Ukraine, hai bên đã thảo luận cụ thể về việc chia sẻ thông tin tình báo và vấn đề dịch vụ Starlink. Ông mô tả bầu không khí cuộc gặp là tích cực.
Ngày thứ Tư (21/10), đặc phái viên Witkoff đã từ Oslo đến St. Petersburg, Nga, dự kiến gặp Tổng thống Vladimir Putin.
Trợ lý Tổng thống Nga Yuri Ushakov cho biết cuộc gặp đã được thống nhất từ trước, với vấn đề Ukraine là trọng tâm thảo luận.
Ông Zelensky tiết lộ một trong những mục tiêu chuyến đi của ông Witkoff là chuẩn bị cho cuộc gặp giữa lãnh đạo ba nước Mỹ, Nga và Ukraine, nhằm giải quyết những vấn đề chỉ cấp nguyên thủ quốc gia mới có thể quyết định, trong đó có tranh chấp lãnh thổ.
Đàm phán hòa bình vẫn bế tắc vì vấn đề Donbass
Theo Ngoại trưởng Marco Rubio, trọng tâm của các cuộc đàm phán Nga - Ukraine hiện nay là tương lai vùng Donbass ở miền Đông Ukraine.
Các bên đã đưa ra một số phương án mới nhằm thu hẹp bất đồng, nhưng tiến trình đàm phán vẫn vô cùng khó khăn và cả hai phía đều phải chấp nhận những nhượng bộ nhất định.
Ông Rubio cho biết yêu cầu quan trọng nhất của Ukraine là có được những bảo đảm an ninh lâu dài, nhằm ngăn chặn nguy cơ Nga tiếp tục tiến hành các cuộc tấn công hoặc phát động một chiến dịch quân sự mới trong tương lai.
Theo Zaobao
